fríggjadagur 5. apríl 2013síða 10

Fríggjadagur 5. apríl 2013 · Nr. 38 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen - Eru 700 milliónir tað, sum krevst av al­menn­um pengum fyri at venda gongd­ ini í fólka­tali­num í Føroyum, er tað væl sloppið. Tað heldur Johan Dahl, lands­stýrismaður í vinnu­ mál­um Tað var hann sum setti arbeiðs­bólkin, ið skuldi geva politikar­unum tilmæli og hug­skot um, hvussu vit aftur kunnu fáa fólkavøkstur í landi­num. Støðan er annars tann, at fólkatalið minkar, og ser­ sta­k­liga er stórt undirskot á kvinn­um í Føroyum. Tí eru bæði politikarar og fakfólk samd um, at størs­ta sam­felags­liga av­bjóð­i­ngin hjá Før­oy­um yvir­høv­ur, er at ven­da gongd­ini og at fáa fólka­tal­ið aft­ur at vek­sa. Úrslitið var, at í heyst var, varð ein skjóttarbeiðandi nevnd sett at útgreina spurn­ ing­in og at geva politisku skipanini tilmæli og hugskot um, hvussu gongdin kann vend­ast. Eitt vælaverk Johan Dahl er sannførdur um, at álitið, hann fekk í hond­ina í morgun, er eitt væla­verk og eitt avbera hent amboð hjá politisku skipan­ ini at byggja víðari á. Tað sigst, at skuffurnar í Tinganesi eru fullar av væl­ meint­um álitum um viður­ skif­ti av øllum handa slagi, sum aldrin síggja dagsins ljós aftur. Men Johan Dahl leggur stór­an dent á, at hetta álitið um fólkaflyting skal ikki sleppa at liggja og fúna í eina skuffu í Tinganesi. - Hetta er eitt dygdar­ verk, tí hetta er eitt sera hent amboð hjá polit­isku skipan­ini, fult av møgu­leik­ um, hugflogi og góðum hug­ skot­um. Hann vísir á, at hesi næstu sjey árið fer hetta at kosta einar 700 milliónir krón­ur, men hann heldur, at tað er væl sloppið. - Er tað hetta, sum skal til fyri at venda gongdini og fáa okkara ungdóm at støðast í Før­oy­um, eru tað øgiliga væl brúkt­ir pengar, sigur Johan Dahl. - Tað er gott og væl ein Skúla­depil í Marknagili, ella ein nýggjur Smyril, skuldi hann verðið smíðaður í dag. - Spurningurin er eisini, hvat tað kostar okkum at lata vera at brúka hes­ar pengarnar, tí fáa vit fólka­ vøkst­ur, skapar tað eisini vøkstur og trivnað í sam­ felag­num. Tískil skulu útreiðslurnar til hetta endamálið, meiri met­a­st sum ein íløga í okkara fram­tíð og til­veru­grund­a­ rlag. - Ístaðin fyri at hugsa um, hvussu nógv hesi tiltøkini kosta, eiga vit at spyrja, hvussu nógv vit missa hvørt ein­asta ár í virðisøking í sam­ felag­num og skatta­inn­tøk­um við tað, at so nógv fólk flyta av landinum og ikki flyta heim­aftur. Taka lógvatak Men hvussu ætlar Johan Dahl at tryggja sær, at tað eisini ber til at fíggja øll tey nógvu átøkini, nevndin skjýt­ur upp fyri at venda gongd­ini? Hann ásannar, at nógv av tiltøkunum síggjast ikki aft­ ur í játtanarkarmunum, sum nú liggja í Løgtinginum. Hinvegin ásannar hann eisini, at summi av til­mæli­ num eru longu á kann­ing­ar­ støði. Eitt nú eru tey í Vinnu­ mála­ráðnum longu farin at kanna, hvussu tað ber til at bøta um barsilsskipanina og, hvussu tað ber til at geva teim­um, sum akkurát eru liðug at lesa, betri umstøður í ALS. Samstundis eru støðugar kann­ingar í verk fyri at bøta um okkara atgongd til al­ heims marknaðin. Johan Dahl leggur stóran dent á, at uppgávan at seta øll tilmælini í verk, er ikki bara ein uppgáva fyri Sam-gongu­na. - Vit eru øll samd um, at hetta er okkara størsta a­v­ bjóð­ing og tískil er hetta ein upp­gáva fyri alt Løgtingið. Tí heldur hann, at tað av­ gerð­andi, at bæði sam­gonga og andstøða nú taka lógva­ tak saman og fremja hesi til­ mæl­ini í verki. Landsstýrismaðurin sær fyri sær, at politiska skipanin nú fer undir eitt miðvíst arbeiði at útgreina, hvussu tað ber til at fíggja tilmælini. Sjálvur heldur hann ikki, at uppgávan er ræðandi. - Hesi næstu sjey árini snýr tað seg um 100 milliónir um árið í miðal og eg haldi ikki, at hetta er ein ørandi upp­hædd. Sjálvur heldur, at skuldi tað hent, at politiskur vilji ikki er til at seta fleiri av hes­ um tiltøkunum í verk, vildi tað verið stórt spell. Hann sigur, at skal hetta fíggj­ast, er tað sjálvandi ein spurn­ing­ur um raðfestingar á fíggjarlógini. - Vilja vit Føroyum væl, eiga vit at finna fígging til enda­málið. Men skuldi tað verið, er Johan Dahl eisini sinnaður at viðgera spurningin um at selja onkur almenn parta­fe­løg fyri at fíggja hesa æt­lan­ i n a , eitt nú Bank­Nordik, Føroya Tele, Posta, ella Atlants­flog. - Hetta má rætt og slætt ikki enda í eini skuffu, leggur Johan Dahl dent á. Hóast bæði Johan Dahl, landsstýrismaður í vinnu­ mál­um, og Kaj Leo Holm Jo­ hanne­sen, løgmaður, báðir eru samdir um, at álitið um Fólka­vøkst­ur, er eitt væla­verk, halda teir kort­ ini eisini báð­ir, at okkurt er, sum mangl­ar. Og tað eru tilmæli um vinnu­ligar útbúgvingar og vinnu­liga menning á ávís­ um økjum. Báðir vísa teir til Vinnu­ há­skúl­an í hesum sambandi. Sjóvinnuútbúgvingarnar í Føroyum eru sera høgt í met­um og vit eiga at kanna, hvussu tann parturin eisini kann brúkast í royndunum at menna føroyska sam­ felag­ið, siga teir báðir. Teir hugsa um at mark­ nað­ar­føra Vinnu­há­skúlan uttanlands og fáa út-lend­ ing­ar higar at læra til maskin­meist­ara og naviga­ tør. - Tað er ein kjarnuførleiki hjá føroyingum og tað skul­ di verið sjálvsagt at vit sel­ du hana til útlendingar, sig­ ur løgmaður. Annars saknar Johan Dahl eisini átøk í sambandi við at menna gransking, út­búgv­ing, vørumenning í fiski­vinnu­ni fyri at virðis­ økja okkara fiska­til­feingi. Hann heldur, at hetta er eisi­ni eitt øki, tað er sjálv­ sagt at leggja dent á. Hann sigur, at hetta eru viður­skifti, sum politiski myndug­leikin eigur at taka við, tá ið álitið kemur til polit­iska viðgerð seinni í ár. 700 milliónir er bíliga sloppið FÓLKAVØKSTUR Landsstýrismaðurin í vinnumálum er sinnaður at brúka 700 milliónir upp á at fáa fólkatalið í Føroyum aftur at veksa Vinnan manglar Tí heldur hann, at tað avgerðandi, at bæði samgonga og andstøða nú taka lógvatak saman Hesi næstu sjey árini snýr tað seg um 100 milliónir um árið í miðal og eg haldi ikki, at hetta er ein ørandi upphædd Vælaverk Hetta er eitt vælaverk, fult av møguleikum, hugflogi og góðum hugskotum, sigur Johan Dahl um nýggju heildarætlanina, sum skal fáa fólkatalið í Føroyum aftur at veksa fólkaflyting og fólkavøkstur