mánadagur 6. mai 2013síða 11

11 Mánadagur 6. mai 2013 · Nr. 51 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tað var hósmorgunin 27. juni 1946, at Tjaldrið hjá Skipafelagnum Føroyar rendi á Mjóvanes og sakk. Tjaldrið var á veg til Klaksvíkar. Skipið hevði verið í Suðuroynni, og ætlanin var at fara av Havnini henda morgun klokkan fimm. Men tað var nógvur mjørki, at ikki sást fram fyri stavn, men so lætti eitt sindur í, og skiparin Erik Mohr avgjørdi at leggja frá landi. Løtu seinni var aftur greytasvart, floytan varð brúkt alla tíðina, og afturljóðið frá floytuni gjørdi av, nær snarast skuldi út frá landi. Men við Mjóvanes lumpaði floytan skip­ar­ an. Afturljóðið var veik­ ari, enn hann hevði væntað, og Tjaldrið ren­ di á ein flúr á Mjóvanesi. Tjaldrið fór av aftur, men hol var komið á bógvin, so skipið tók nógvan sjógv inn. Har var einki at gera enn at seta bátarnar út og fáa manningina og ferðafólkini í bátarnar. Tað gekk ikki væl, og í tí arbeiðinum hendi vanlukkan, at ein maður fór fyri borð og sást ikki aftur. Maðurin var Johan Petur Hentze á Tvøroyri. Tað var ein stórur missur fyri Skipafelagið Føroyar, at Tjaldrið fórst. Men missurin var eisini stórur fyri landið, tí Tjaldrið var nakað ser­ ligt, og ikki bar til at finna annað skip í staðin beinanvegin. Tjaldrið varð smíðað í 1916 á Kjøbenhavns Fly­ dedok og Skibsværft og var 1130,06 BRT. Tað gekk 12,8 míl og tók 135 ferðafólk. Tjaldrið varð upp­ runliga smíðað til eitt russiskt felag fyri at sigla til Vesturindisku oyggjarnar, men ØK yvirtók tað, tá ið tað var liðugt smíðað. Skipið fekk navnið St. Thomas. Næsti eigarin doypti skipið Baltannic, og í 1925 keypti Skipafelagið Føroyar skipið og doypti tað Tjaldur. Rendi á land í greyta­svørtum mjørka Tjaldrið onkrari kahútt á Tjaldrinum. Ein kona hevði eitt pinku­ barn við, og mamma og barn endaðu í hvør sínum bjarg­ ingarbáti. Ein kona, sum skuldi flyta, hevði alt sítt innbúgv um­ borð, og tað fór alt niður við Tjaldrinum. Ein spildurnýggjur Singer bilur, sum stóð á dekkinum, fór sama veg. Eitt bragd Ein maður sjólátst. Ann­ars eydnaðist at fáa alla mann­ ingina og øll ferðafólkini umborð á bjargingar­bát­ar­ nar. Tá ið øll vóru komin í bátarnar, vildi ein av mann­ ingini sleppa umborð aftur at seta línu á floytuna, so teir frá bátunum kundu toga í floytuna. Skiparanum dámdi einki, men gav seg. Maðurin fekk boð um at skunda sær, men tað gekk ein góð løta, til hann kom av Tjaldrinum. Hann hevði verið og lempað kol fyri at fáa damp, sum skuldi til fyri at fáa damp til floytuna. - Tað var djarvt og væl gjørt, tí annars hevði verið torført at funnið bjarging­ar­ bátarnar í tí nógva mjørka­ num, sigur Heri Andreassen. Bátarnir lógu við Tjaldrið, til tað sakk tríggjar tímar seinni. Fá fólk avhoyrd Í annars væl skrivaðu dag­ bókini hjá Thorshavn stend­ur ikki eitt orð um hendingina. Heri Andreassen heldur tað eisini vera løgið, at so fá fólk vóru avhoyrd í sjó­for­ hoyrinum. Eingin av Thors­ havn og gamla Smyrli, sum komu á staðið suttu fyri, at Tjaldrið sakk. Heri Andreassen er sann­ førdur um, at hann ein dag fer at finna Tjaldrið. Tað má vera har onkrastaðni. Hann heldur, tað hevði verið stuttligt at fingið klokkuna og floytuna upp, men nú er lógarforboð móti at taka nakað av einum skipsvraki. Tað má hann so til at sam­ ráðast við myndugleikarnar um. Siðsøga – Tað eru fyrst og fremst siðsøguligar orsøkir til, at eg vil finna Tjaldrið. Tjaldrið er brikkurin, sum vantar í søguni hjá Skipafelagnum. Tjaldrið hevði so ómetaliga stóran týdning fyri landið, og var týdningarmiklari fyri Føroyar tá, enn Norrøna er tað í dag, sigur Heri Andreassen. Hann vil eisini hava søguna at vakna aftur, so fólk verða meira tilvitandi um, hvussu farleiðirnar hava verið fyrr. Hendan myndin av Tjaldrinum varð tikin ein mánað fyri, at vanlukkan hendi Skannarin sær eitt fýra hundrað metra breitt øki í senn. Hesa myndina hevur hann við skannaranum tikið av Havnarvág