fríggjadagur 17. mai 2013síða 16
‹ fyrra síða allar 48 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Fríggjadagur 17. mai 2013 · Nr. 56
16
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
skipanini. Í gomlu valskipanini við
sjey valdømum skákaðu sýslurnar
á leið hvørja aðra í býtinum av
samfelagsins virðum, og kanska
var tað truplari hjá øðrum áhuga
málum enn fólksins at hava tak
holt á eini skipan, sum hetta sama
fólk eigur, ella burdi átt.
V
it hava ikki eftirmett broyt
ingina til eitt valdømi, men
okkurt bendir á, at politikararnir
eru vorðnir veikari í kongunum
mótvegis máttmikla peninga
valdinum. Onkrir teirra liggja
flatir fyri hesum sama valdi.
Upphæddirnar til politiska
upplýsing á løgtingsfíggjarlógini
eru tilvitað niðurlaðaðar, og
tá gerst sponsoreringin frá
kapitalinum serliga lokkandi, og
plakatskógirnar hjá onkrum ella
summum, í fleiri hundraðtúsund
króna klassanum, sum komu
brestandi inn á ting í 2011, har
ímillum radikalir sjálvstýrandi for
mansaspirantar, man vera besta
áminningin um, at fleiri tingmenn
og landsstýrismenn, sum nú sita í
fólksins sessum, verða gøllhildin
í náðini frá sponsorunum, sum
sjálvandi krevja, at goldið verður
aftur við kassa 1, táið virðini hjá
fólkinum skulu býtast út. Upp
sjóvarmálið, har ein landsstýris
maður einsamallur ætlaði og
slapp at býta virðir út fyri 1,5 – 2
milliardir krónur í rávøruvirði,
man vera besta dømið um, at før
oyskt fólkaræði við miklari ferð er
ávegis út av eggini.
D
agurin er aftur 8. mai. Vit
eru stødd í parlamentarisku
smiðjuni hjá Føroya fólki. Á
Vaglinum. Tinghúsvegi no. 1.
Bragdligi tingmaðurin, sum fattur
og stimaligur ætlar at kuppa eina
tilfeingisbúð ígjøgnum og umvegis
uppskotið (tingmál no. 150/2012),
sum fiskivinnukapitalurin uttan
iva hevur hjálpt Vestergaard við
at leggja leistin fyri, fær verri og
verri dæmi. Onkur heldur seg
síggja gásarholdið spretta, og
sveittadropar krúpa fram um
ennið. Álitið, sum hann hevði
lisið upp fyri fleiri tingmonn
um kvøldið fyri, var latið Løg
tingsskrivstovuni umvegis teldu
post, beint fyri at hann spákaði
sær oman ímillum hjallin og set
húsini. Nú skuldi lið setast á mið
aldarstøðuna og feudala maskina
ríið í fiskivinnuni, liberalisma og
marknaðarmekanismur skuldu við
eini hóvligari byrjan fáast innaftur
í fiskivinnupoltikkin. Við fimtan
ára parlamentariskum royndum í
kjalarslóðini, var fótafestið trygt
í systeminum, hann var jú ein av
teimum tungu dreingjunum.
Brádliga brestur glarhurðin upp
innar í tingsalin. Tutlið og kákanin
í salinum eru farin allan vegin
loftvegis út á Tinganeshelluna.
Sum Nornagestur við Risanum
á Leittrabergi í hølunum, ein
norðurlendskur pendantur til
teir báðar Sancho Panza og Don
Quijote, koma løgmaður og Jørgen
Niclasen við sjógv á baki fram á
næstfremsta bonk, avdúkingin er
veruleiki, tingmaðurin fær greiðu
boðini, at annaðhvørt verður
hann “politiskt avrættaður á
fólkaflokspelotongini”, alternativt
fær hann høvi til uttan uttan
umtos at angra sínar ræðuligu
misgerðir. Sambandsbonkurin
tømist, eyguni trilla runt í knokk
inum á tí formastiliga, og kropp
urin er kropnaður munandi síðani
ferðina við bivreiðuni ímorgun,
tá hann knæsettur ætlaði at gera
seg inn á serligu ágóðarnar hjá
seráhugamálunum, - í grellari
andsøgn til tað sum Fólkaflokk
urin vil og ynskir.
L
øgmaður og Jørgen Niclasen
marsjera skrátryggir ígjøgnum
foyerin og haðani ígjøgnum
kantinuna, teir hyggja hvørki til
høgru ella vinstru. Tingmaðurin,
og síðani restin av tingmanning
Sambandsfloksins, verða drigin
inn í fólkafloksrúmið í tinghús
inum, og nú byrjar spankingin.
Rumsterilsið er øgiligt, hvøll ljóð
geisla út í kringumstøðurnar,
og ongin ivi er um, at løgmaður
gevur tingmanning síni turt uppá,
annaðhvørt reka teir treytaleysan
fólkaflokspolitikk ella er alterna
tivið, at Fólkaflokkurin tekur
aftur stuðulin til hansara sum
løgmaður Føroya. Radikala
sjálvstýrarahirðin letur seg ikki
strúka, mest av øllum líkjast hon
uppblástum og grimdarhugaðum
dovragubbum, teir pumpa yvir
armarnar upp, nú teir við einum
kjøtmúri, ein fyri allar og allir fyri
ein, hava sligið ring um meginelti
bløðruna par excellence. Kaj Leo
Holm Johannessen. Tað nyttar
lítið at vera vemmiliga fittur við
hesar fýrarnar, foyrurnar eru sum
gjáir í pannuni á Jørgen, hann sær
øgiligur út, og nakkin á Vester
gaard er so stívur sum fjøðurin á
einum gomlum Bedford lastvogni.
Hetta snýr seg altso ikki um poli
tikk, tíansheldur um skeivt býti av
dýrum samfelagsvirðum, - hetta
snýr seg eittans um ófatiligu for
feingiligheitina hjá einum einasta
manni. Kosta hvat tað kosta vil.
Krúpandi, sum flongdir hundar,
koma øll tey forsmáddu lavandi,
risthent og við skelvandi knøum,
um gáttina úr fólkafloksklivanum,
og løtu seinri er alt so sára greitt,
frumskjal Fólkafloksins var nú
aftur fiskvinnupolitiska kreddan,
álitið í tingmáli no. 150/2012 verður
nakað seinkað lagt á tingborð við
hesi meirilutatilráðing: Meirilutin
(Alfred Olsen, Bjarni Djurholm,
Hanus Samró, Kristianna Winther
Poulsen og Janus Rein) tekur
undir við málinum, og mælir
Løgtinginum til at samtykkja upp
skotið. Uppskotið hjá landsstýris
manninum Jacob Vestergaard.
Treytaleyst. Alternativa álitið,
sum landsins størsti flokkur var
samdur um kvøldið fyri, og sum
hevði akað í bivreið einar áttati
kilometrar ímorgun, varð nú lagt
niður í makuleringsmaskinuna í
vinnunevndarrúminum.
Stimaligi og bræsni tingmaðurin,
ið treystliga stakk leggirnar
undan rekkjuváðini ímorgun,
og av lokrekkjuni syfti teir fram
á gólv, hevði nú fingið sina
drátt í báðar leggir. Politiskan
varandi sinadrátt. Tað hevði
parlamentarisman eisini fingið,
nú fiskivinnukapitalurin, sum
stýrir Fólkaflokkinum, aftur
einaferð hevði fingið bilbukt við
Sambandsflokkinum, við góðari
hjálp frá tí, sum skal eitast at vera
politiski oddviti landsins. Ein av
frægastu høvundum okkara segði
einaferð um Sambandsflokkin, at
hann var “den politiske umoral sat
i system.”
A
llar byltingar vega ella ríða á
eini knívsegg. Tað kann fara
báðar vegir. Í hesum førinum bleiv
kvettið ímóti stórkapitalinum
eitt kvett ímóti fólkinum ístaðin.
Sama fólkið, sum helt seg eiga
tey 33 umboðini, ið manna
tað, sum einaferð varð hildið
at vera mest tignarliga forum
landsins. Við hesum er staðfest,
at føroysk parlamentarisma er
steindeyð, onnur vøld enn tey, sum
Montesquieu nágreinaði, stjórna
nú Føroyum.
Vælgagnist !
tíðargrein
Framhald av síðu 15
kjak
Tað var eitt groft álop á
talufrælsið, tá stjórin í Al
mannverkinum, Petra Johns
dóttir Joensen, í brævi fyri
stutt síðani gjørt greitt fyri
starvsfólkunum í eldrarøkt
ini, at tað bert er stjórin, ið
úttalar seg um sparingar í
Almannaverkinum.
Og tað broytir lítið um
støðuna, at hon síðani hevur
drigið nakað í land aftur, tí
bræv hennara hevur uttan
iva longu havt ta effektina,
sum hon helst hevur ætlað:
Tey allar flestu starvsfólkini
í Almannaverkinum fara ikki
at tora at úttala seg alment um
nakað sum helst, tí tey óttast
stjórans vreiði og møguliga at
enda á einum svartalista.
Tað er ótrúligt og sera, sera
harmiligt, at slík toppstýring,
kann fara fram á einum so
stórum almennum arbeiðs
plássi, sum Almannaverkið er.
Her eigur politiski myndug
leikin at sláa nevan í borðið
og minna stjóran á, at vit liva
í 2013 í einum vesturevrope
iskum, demokratiskum rættar
samfelagi, ið enntá sjálvt
prýðir seg við spjaldrinum
vælferðarsamfelag.
At eg sum forkvinna í Før
oya Pedagogfelag taki mær
tykni av, at ein almanna
verksstjóri roynir at skerja
talufrælsið hjá sínum starvs
fólkum, er tí, at eg óttist, at
hetta kann smitta onnur al
menn arbeiðsøki, eitt nú tað
pedagogiska fakøkið, soleiðis
at starvsfólk har heldur ikki
tora at úttala seg.
Í fyrsta Pedagogblaðnum
í 2011 høvdu vit talufrælsið
sum tema, og eftir tað, sum
nú er hent, haldi eg tað vera
so sera neyðugt enn einaferð
at gera greitt, so tað stendur
rimmarfast, at ALLIR borgarar
í landinum hava talufrælsi – og
enntá taluskyldu, tá tað snýr
seg um at siga frá, tá órættur
verður framdur, ella okkurt
skilaleyst fer fram, eisini tá
tað táttar í vegna sparingar.
Pedagogar og starvsfólk sum
heild í primer- tænastunum
eiga at vera vaktundar og við
til at tryggja, at borgarin hevur
tað gott og at dagligdagurin er
tryggur fyri landsins borgarar.
Starvsfólk hava eisini rættindi
og ikki bert skyldur í samband
við arbeiðið.
Og hetta talufrælsi, sum
verður mett sum ein horna
steinur undir einum upp
lýstum,
demokratiskum
samfelag, er sanniliga eisini
galdandi fyri almenn starvs
fólk – fyri pedagogar eins væl
og røktar- og heilsustarvsfólk.
Eg veit væl, at tað finnast
undantøk, har loyalitetsskyld
an kemur fram um talufrælsið,
soleiðis at tað í ávísum førum
verður skert. Men hetta er bert
galdandi í heilt fáum førum og
bara fyri fólk tætt at hægsta,
avgerandi valdinum. Og tað
var ikki adressan, tá stjórin í
Almannaverkinum
skrivaði
sítt bræv.
Í útvarpinum hevur Petra
Johnsdóttir Joensen síðani
roynt at linka síni ráðisligu
kravboð nakað. Hon hevur lagt
eitt nýtt skriv út á heimasíðuna
hjá Almannaverkinum, har
hon vegleiðir um, hvussu
starvsfólkini kunnu brúka
teirra talufrælsi.
Men tað er ikki hennara
uppgáva at læra síni starvsfólk,
hvussu hon tulkar talufrælsið
til sín og Almannaverksins
fyrimun. Hinvegin er tað
hennara uppgáva at kunna
síni starvsfólk um, at tey eiga
at brúka sítt talufrælsi, og at
tey eisini hava skyldu at brúka
tað – og at boða frá, um okkurt
er.
Vónandi hevur hennara
herferð ikki tept allar sang
fuglar á almennu arbeiðs
plássunum, men eg meti málið
so álvarsamt, at ovasti starvs
fólkaleiðari
landsins,
løg
maður, nú eigur at fara alment
út og eggja almenn starvsfólk
til bæði at verja og, ikki minni,
brúka teirra talufrælsi.
Maud Wang
Hansen
Forkvinna í Føroya
Pedagogfelag
Álop á talufrælsið
Tingmaðurin, og síðani restin
av tingmanning Sambands
floksins, verða drigin inn í
fólkafloksrúmið í tinghús
inum, og nú byrjar spankingin
Foyrurnar eru sum gjáir í pannuni á Jørgen,
hann sær øgiligur út, og nakkin á Vestergaard
er so stívur sum fjøðurin á einum gomlum
Bedford lastvogni