hósdagur 6. juni 2013síða 15

15 Fríggjadagur 7. juni 2013 · Nr. 64 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 H óvástákið av uttan­ríkis­ politisku heimildarlógini var øgiligt og dagliga stríðist politiska skipanin við hesum misfostri. A,B,C flokkarnir vildu í 2005 vera við, at henda nýggja sam­ bands­lógin kom at vinna okk­um ein munandi meira sjálv­støðugan og sjónligan leiklut á uttan­ríkis­ politiska pallinum. Neyðugt var ikki longur at biðja um fulltrú úr Keypmannahavn, tá vit samráddust og gjørdu sátt­ málar við onnur lond og millum­ tjóða­felagsskapir, varð sagt. Danska uttanríkistænastan skuldi ikki longur luttaka í sam­ ráð­ingunum, tí hesar reglur gjørdu til­gongdina bæði stirvna og tunga, varð lagt afturat. Lógin stóð sína roynd í Arkt­ iska Ráðnum í fjør og aftur nú um dagarnar, har hvørki Føroyar ella Grønland sluppu til borðs at viðgera síni egnu viðurskifti. Kongeriget Danmark for så vidt angår visse vasse varð lempað aftur um hurðabak. Grønlendska landsstýrisforkvinnan rýmdi, meðan føroyski løgmaðurin fekk eitt føroyskt pyntiflagg at spæla sær við. So væl royndist henda hálovaða uttanríkispolitiska heimildarlógin. Í Arktiska Ráðnum sita tey fimm norðanlondini saman við Kanada, USA og Russlandi, og tað eru hesi londini, ið skriva undir semjur teirra millum. “Í eftirmetingini hjá svensku grannskoðanini, sum kom út fáar dagar eftir, at Arktiska Ráðið var farið til hús, verða Føroyar als ikki nevndar. Hvørki sum limaland, ella sum land við rætti til at sita og tosa uppí, ella til at sita og flagga við borðið.” H vat Danmark ger og skrivar undir saman við Føroyum og Grønlandi eru rein innanhýsis mál hjá dønum, eitt nú hendan fjákuta áheitanin á komandi Kanadiska formansskapin um at víðka donsku umboðanina við Føroyum og Grønlandi. Hetta er reinur glæntrileikur fyri at kyrra grønlendingar, tí Kanada ger ikki einsamalt av, hvussu Arktiska Ráðið verður mannað og skipað. Føroyingar halda hinvegin væl til standa, nú teir sleppa at vera við í hesum meldrinum, ið grønlendingar hava skapt. Veðurlagsbroytingarnar eru stórar og serliga í arktiska økinum, har hitin longu er hækkaður tvær ferðir so nógv sum aðrastaðni á jørðini Arktiska økið er ónomið, við­kvæmt og sárbært, og hagar leita stórveldi, stórkapitalur og ovurstór umhvørvis áhugamál. Tá Føroyar verða roknaðar sum partur av arktiska økinum, er upplagt, at vit fyri rúmari tíð síðan áttu at havt fóta okkum í hesum samanhangi, men soleiðis er tað bara ikki. Tøkkina eigur henda látur­ ligu uttanríkispolitisku lóg­ini, sum var eitt enn størri aftur­ stig fyri føroysk rættindi á uttanríkispolitiska økinum, enn ávarað var um frammanundan. E in fóllkatingsmaður við serligum kunnleika til føroysk viðurskifti visti um dagarnar at siga, at Føroyar nú vóru so illa skølsettar í uttanríkis- og fiskivinnupolitiskum samanhangi, at tær vóru flokkaðar sum ein pariastatur. Hetta visti hann at siga eftir drúgvum samrøðum saman við útlendskum starvsfeløgum. Pariastatir eru óskipaðir og leysir av altjóða samfelagnum. Teir verða eisini nevndir “Rogue states” -” Rónaríkið” ella “Bølmannalond,” - har tey fáu tiltuska sær almennu virðini, meðan fjøldin situr við turran munn. Hesi lond telva seg ofta út í óhepnar støður úteftir, og enda ofta úti í lítið virðiligum altjóða avbyrgingum. Tað er royndur og politiskt virkin maður, ið kemur út við virðis­metingini av Føroyum sum paria­stati, og ikki kann sigast annað enn, at hann hevur grein í sínum máli. Felagar hansara, sum mannað flokkin á tingi, gremja seg alment um fiskivinnupolitikkin, sum tey ikki taka undir við, og harmast nú eisini um uttanríkispolitikkin, sum tey als ikki fáa eygað á. P olitiska støðan í Føroyum er sostatt bæði láturlig og grátulig. Tey fólkavaldu, sum hava ábyrgdina av landsstýrinum, hava samstundis ikki ræðið til at stjórna landinum. Fólk uttanfyri sambandsringin kunnu frøast, grína skaðafróð og siga, at so fór at verða, men tað gera tey ikki. “Politiska støðan í Føroyum er nevniliga vorðin so høpisleys, at sjálvt tað láturliga yviskotið gevur hall.” Málið er alt ov álvarsligt til gamansleik, og avleiðingarnar av høpisloysinum raka nú alla ta føroysku tjóðina. V it hava yvir eitt longri áramál sæð, hvussu umráðandi tað hevur verið í Tinganesi at liða sundur skipaðar loysnir á uttanlandspolitiska økinum, og úrslitið er so eisini hareftir. Stórviðurin er brendur niður, og allur bygnaðurin stendur at rapa, nú samgongumenn rópa varskó, og siga útlendskum politikkarum, sum spyrja eftir vælferð okkara, at land okkara er endað sum ein pariastatur. Ein paria er er dastið av tí ússa­ ligasta, ið hugsast kann. Hann, ið ongan góðan eigur, hann, ið ikki so mikið sum fær molarnar av ríka manna borðið. Tað er har, millum teir kastu­ leysu rakkararnar, vit eru endaði sum tjóð, heldur ein av okkara fremstu samgongumonnum í almennari grein nú um dagarnar. Tað ringasta av øllum er, at hann hevur rætt í nógvum av tí, hann skrivar. Sóknast verður eftir einum uttanríkispolitikki, sum ikki er til, og sóknast verður eftir einum fiskivinnupolitikki, sum heldur ikki er til. Enn eina ferð renna vit okkum í ovurstóru trupulleikarnir, ið standast av, at vit eru ikki til á politiska kortinum, ma. tí at tað sindrið av valdi, sum vit høvdu vunnið okkum, er sópað aftur í ommu sína av okkum sjálvum. Føroyar telja als ikki við, men sleppa av kosmetiskum orsøkum at skriva undir okkurt danskt innanhýsis skjal, ið onnur hava orðað til endamálið. S amstundis sum hendan álvar­ sama pariapolitiska støðan er um at festa seg, er “EU for så vidt angår Danmark” farið undir handilskríggj móti pariastatinum Føroyum fyri ikki at fiska burðardygt. Neglt og hamrað verður nú inn í sjálvan mergin á europeiska brúk­aranum, at Føroyar eru ein mat­vøru­politiskur búrkroppur, eitt bøl­mannaland, sum eingin eigur at keypa tann minsta molan frá. Føroyar verða skammskotnar og flokkaðar saman við Norður­ korea, Iran og øðrum búr­ kroppa­lonndum, og fáa her ein hand­ils­politiskan løst, ið ikki verður vaskaður avaftur fleiri tey komandi tíggjuára skeiðini. Danmark er við í atsóknini og atkvøður í europaparlamentinum fyri at jarðleggja Føroyar handils­ politiskt. Pariastaturin Føroyar, sum tey eru farin at kalla hann, verður nú álopin av sínum egnu. Eitt kalt, kontant og regulert handilskríggj verður sett í verk, har ein yvirskipaður ríkur partur av EU loypir á ein veikari part við øllum Evropa í rygginum. Politiski ágangurin hjá lands­ stýrinum móti teimum eldru og veiku fánar sum uppifjaraður blágómi í hesum ógvusliga leiki hjá dønum móti øllum tí føroyska samfelagnum. ””Gå hjem og vug” – vóru boðini frá Thorning til Skaale, tá hesin royndi at muta ímóti og síðani pakkaði seg burtur.” M eðan Føroyar soleiðis skikkaðar eru ávegis eggini og tí fría fallinum í handils­ politiskum høpi, eru stóru altjóða oljufeløgini við at skipa seg uttan- og innanfyri føroyska sjóøkið. Hvar eru vit í trygdarhøpi, hvar tíðargrein Hergeir Nielsen fyrrverandi løgtingsformaður og løgtingsmaður fyri Tjóðveldi Tórbjørn Jacobsen Jóannes Eidesgaard Hans Pauli Strøm Hergeir Nielsen Jógvan Sundstein Edmund Joensen »Gå hjem og vug« »Gå hjem og vug« – boðini frá Thorning til Skaale vóru púra greið, – og fylgd orð fyri orð. Framhald á næstu síðu