týsdagur 25. juni 2013síða 13

13 Mikudagur 26. juni 2013 · Nr. 72 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 meldurin Kvøld­skúlan, Tekniska skúla og Studentarskúlan. Og sam­ an við Sjónvarpinum fingu tey gjørt Klippfisk – eina films­verkstovu sum hon er í dag. – Á tann hátt fingu vit neyð­ugu útgerðina., sigur Jákup Veyhe. Sjónvarpið var sum sagt við, og Mikkjal Helmsdal var stjóri tá. Hann gavst sum stjóri um tað mundið, og tað sein­asta hann gjørdi sama dag sum hann gavst, var at seta sendingina, »Agurk«, á skrá, sigur Jákup Veyhe. Agurk var sending, har fólk kundu senda sínar egnu films­upptøkur inn, har hesar so vórðu vístar í sjón­varp­ inum. Tað vóru næstan bara ung fólk, ið sendu filmar inn. Og fleiri av filmunum handl­ aðu um dreingir við revolv­ arum sum jagstraðu aðrar dreingir. – Ikki var góðskan serliga góð - men tað er óiva stuttligt at síggja afturá kortini. – Vit sóu tó skjótt, at skuldi Klippfisk fáast at virka, máttu vit seta fólk at hava dagligu leiðsluna. Tað funger­aði at byrja við á tann hátt, at vit høvdu lyklar til hølini, og tað merkti, at fólk komu allar tíðir av døgninum, og so máttu vit oman at lata teimum upp, sigur Jákup Veyhe. Teir spurdu seg so fyri ymsa­staðni um stuðul, at reka Klippfisk fyri. Millum ann­að í Mentamálaráðnum, men har bar einki til. – Vit gjørdu so tað, at vit skrivaðu býráðnum eitt bræv, og tað vísti seg, at teir vóru til reiðar at lata okkum stuðul, so vit kundu seta fólk burtur av at taka sær av Klippfisk, sig­ur Jákup Veyhe. Hann heldur, at tað var sera væl gjørt av kommununi, so­leiðis at hava stuðlað Klipp­fisk øll hesi árini. – Klippfisk hevur avgjørt havt sín týdning, tí tað er nógv hent innan filmsøkið hesi seinastu tíggju árini, frá tí, at fólk kundu senda filmar inn til »Agurk« og so fram til dagin í dag, sigur Jákup Veyhe. Filmsgerð sum vinnugrein Tað finnast hópurin av føroy­ ingum, sum eru útbúnir ella undir útbúgving innan film og filmsgerð. – Tá tú hevur eina út­bugv­ ing er tað rættiliga upplagt, at tú arbeiðir innan tað økið, ið tú ert utbúgvin í, og at fáa løn fyri tað. Men vit hava sum er onga reiðiliga vinnu innan filmsgerð í Føroyum, sigur Jákup Veyhe. Hann heldur, at vit sakna ein politikk á økinum. – Politikarar síggja filmar sum øll onnur, men teir skilja ikki tær mekanismurnar, ið skulu til, fyri at gera ein film, sigur Jákup Veyhe. Hann vísir á, at filmur og filmsgerð eru bæði mentan og vinna, og tað er kanska lætt­ari at fáa ljóð fyri vinnu­ liga partinum. – Eg vil siga, at vil tú nak­ að, so ger tú tað. Vilja vit t.d. eitt berghol – ja, so kemur tað. Tí haldi eg, at um vit vilja hava ein føroyskan spælifilm árliga, so fáa vit tað. Eg vænti heilt víst, at vit fara at síggja virðið í tí. Tað hevði havt nógv at sagt, um vit høvdu eitt føroyskt Matador, ein før­oyskan Olsen banda ella ein føroyskan Lars von Trier við sínum verkum at víst á. Tað hevði havt nógv at sagt fyri okk­ara sjálvsfatan, sigur Jákup brosandi. Trý tilmæli. – Nevndin í Klippfisk hev­ ur í vikuni latið eitt álit til lands­stýrismannin í vinnu­ málum, har vit koma við trim­um tilmælum. Eitt er ein aftur­bering av peningi, ið út­lendsk framleiðslufeløg brúka í sambandi við films­ gerð í Føroyum, og tað er nak­að, vit kenna aftur frá londunum uttan um okk­ um. Tað næsta er ein films­ grunnur, sum helst er tað mest týdningarmikla til­ mæl­ið, og so at enda skjóta vit upp, at skipað verður fyri ein­um films­tiltaki á altjóða støði einaferð um árið í Før­ oy­um, antin einum films­ festi­vali ella eitt skeið, sigur Jákup Veyhe. 50 ársverk Hann heldur sum nevnt, at filmsgrunnurin er týdn­ ing­ar­miklasta tilmælið hjá teim­um. – Tað er ein mangul upp á framleiðslufeløg í Føroyum, og tað er eitt greitt tekin um, at tað ikki lønar seg at fram­ leiða film í Føroyum, sigur Jákup Veyhe. Og har nyttar einki at venda sær til Danmarkar eftir stuðli. Mentan er yvir­ tik­ið málsøki, so haðani fæst ikki eitt oyra. – Dansk Filmsinstitut fær omanfyri 500 milliónir krón­ur um árið harav 350 milliónir verða nýttar at stuðla filmsverkætlanum. Sjálvir hava Jákup Veyhe, Mikkjal Helmsdal og Jan Berg Jørgensen skotið upp, at goldnar verða 1,5 milliónir krónur í grunnin fyrsta árið, og at grunnurin síðani skal vaksa við 500.000 krónum um árið í sjey ár, so tað verða fimm milliónir krónur í grunn­inum. – Tað svarar lutfalsliga væl til tað, sum okkara granna­lond lata, sigur Jákup Veyhe. Føroyingar hava sjálvandi ikki sama møguleika at fáa ein film at bera seg við at­ gongu­merkjasølu aleina. – Tann møguleikan hava danir, og sum dømi kann eg nevna, at filmurin, Klovn, gav so nógv í atgongumerkjasølu, at stuðulin bleiv afturgoldin. Tað gevur jú onga meining, at filmar, ið geva so stórt avlop, skulu varðveita stuðulin, sig­ ur Jákup Veyhe Ein føroyskur films­ grunn­ur skal sjálvandi hava ávísar treytir, men tað týdn­ ingar­mesta er, at grunn­urin kemur. – Verða okkara tilmæli fylgd, so trúgvi eg upp á, at okkara mál um 50 heiltíðar­ størv í føroyskari filmsvinnu og ein fulltíðar føroyskur spæli­filmur um tíggju ár, gerst veruleiki, sigur Jákup Veyhe. leo@sosialurin.fo Politikarar skilja ikki mekanismurnar, ið skulu til, fyri at gera ein film – Verða okkara tilmæli fylgd, so trúgvi eg upp á, at okkara mál um 50 heiltíðarstørv í føroyskari filmsvinnu og ein fulltíðar føroyskur spælifilmur um tíggju ár, gerst veruleiki, sigur Jákup Veyhe Mynd: Álvur Haraldsen