hósdagur 4. juli 2013síða 14

Fríggjadagur 5. juli 2013 · Nr. 76 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 deyðin í ferðsluni Tá vanlukkur henda á sjónum ella í luftini, er tað ein sjálvsagdur lutur, at ein skaðanevnd kannar orsøkina og út frá hesum skrivar eina frágreiðing, ið kann svara mongu spurningunum. Hóast tvey ferðsluálit hava eftirlýst eina slíka nevnd, er framvegis eingin áveg Eingin skaðanevnd í eygsjón Jón Brian Hvidtfeldt Tilsamans eru 275 fólk deyð í ferðsluni í Føroyum, síðani fyrstu vanlukkuna í 1928. Tað staðfestir Ráðið fyri Ferðslu­trygd í samband við minningardag teirra deyðu í ferðsluni. Síðsta árið hevur ferðslan kravt trý mannalív. Men meðan tað er ein sjálv­sagdur lutur, at van­ lukkur á sjónum ella í luftini verða kannaðar út í æsir í eini roynd at staðfesta orsøkina, so er øðrvísi í samband við ferðslu­vanlukkur. Ráðið fyri Ferðslutrygd hevur í áravís eftirlýst, at ein skaða­nevnd tekur um endan, tá álvar­samar vanlukkur henda í ferðsluni. Eftirlýsingin hevur higar­til funnið vegin fram inn í tvey ferðsluálit. Álitið »Ávegis til Nullhugsjónina,« sum er frá 2003, og Ferðslu­ trygdarætlanin, sum er frá 2007, vísa báðar á týdningin av at seta á stovn eina skaða­ nevnd. Í báðum ferðsluálitum verð­ur beinleiðis mælt til at seta eina skaðanevnd, ið skal kanna tær álvarsamastu van­ lukkur­nar í ferðsluni. Men higartil hava bæði ferðslu­ álitini tosað fyri deyvum oyr­ um. Afturat báðum álit­inum samtykti løgtingið í 2006 at seta nullhugsjónina inn í grein-1 í ferðslulógina. – Nei, arbeiðið við at seta á stovn eina skaðanevnd er ongan veg komið, upplýsir Gudrun Mortansdóttir Nolsøe, fulltrúi í Innlendis­ mála­ráð­num, sum varar av ferðsl­uni í Føroyum. Týðandi vitan Í Ráðnum fyri Ferðslutrygd (RFF) meta tey eina slíka skaðanevnd hava stóran týdning. – Vit meta avgjørt, at ein skaðanevnd eigur at vera sett, sigur Brynhild Høgna­ dóttir. Stjórin í RFF vísir á, at uppgávan hjá einari skaða­ nevnd eigur at vera at kanna allar ferðsluvanlukkur, har fólk hava fingið álvarsligt mein, eru vorðin avlamin ella hava latið lív. Út frá hes­um kanningum skriv­ar skaða­ nevndin eina frágreiðing, sum skal latast myndugleikunum. Skaðanevndin eigur at verða mannað við fólki, sum hava serkunnleika um vegakervi og akfør, sálarfrøði, løgfrøði og eftirlit. Brynhild Høgnadóttir undir­strikar týdningin av ein­ari slíkari nevnd: – Høvuðs endamálið við ein­ari slíkari nevnd er at fáa til vega nýggja vitan, sum kann brúkast til at betra ferðslu­trygdina, og at fyri­ byrgja vanlukkur á vega­ kerv­inum, sigur Brynhild Høgna­dóttir. Hendir einki Fyri nøkrum árum síðani setti fútin niður ein breiðan ferðslubólk. Umframt fútan sjálvan er bólkurin umboður av Innlendismálaráðnum, Ak­stovuni, Landsverki, kommunu­feløgunum og Ráð­ num fyri Ferðslutrygd. Hóast hesin ferðslubólkur harvið átti at verið eitt natúr­ ligt forum at lagt lunnar undir eina skaðanevnd til ferðslu­vanlukkur, so er veru­ leik­in ein annar. – Nei, tað hevur leystliga verið tosað um tað í ferðslu­ bólkinum, men einki ítøkiligt, sigur Gudrun Mortans­dóttir, sum umboðar Innlendis­mála­ ráð­ið í ferðslu­bólk­inum. Ferðslubólkurin hevur í staðin savnað sítt arbeiði um tær broytingar í ferðslulógini, ið hava verið umrøddar síðstu árini. Skaðanevndir til ferðslu­ vanlukkur eru vanligar í okkara grannalondum. Part­ ur av arbeiðnum hjá skaða­ nevnd­unum er at lata úr hond­um eina árs­frá­greið­ing, har tikið verður saman um ferðslu­vanlukk­urnar farna árið. Spennandi størv á Landsverki Borimeistari til grótbrotini Handverkari ella arbeiðs- fólk til asfaltverkið Les meira á lv.fo Heinta Landsverk- appina her ella á m.lv.fo FAKTA – úr álitinum Ávegis til Nullhugsjónina frá 2003 »Umráðandi er, at ein Skaða-/eftirlitsnevnd verður sett. Høvuðsuppgáva nevndarinnar verður at kanna øll ferðsluóhapp/-vanlukkur, har fólk hava fingið mein/álvarlig mein, eru vorðin avlamin ella hava látið lív, og at skriva eina frágreiðing, ið latin verður teimum viðkomandi myndug­leikunum, um hvørja einstaka ferðsluvanlukku. Í Skaða-/ eftirlits­nevndini eiga at vera limir, ið hava serkunnleika um vegakervið/-umhvørvið, akfør, menniskja­ligar/sálarligar fortreytir, løgfrøði og eftirlit.« FAKTA – úr álitinum Ferðslutrygdarætlan Føroya 2008-2015 »Farið verður undir at kanna allar álvarsligar ferðsluvanlukkur í Føroyum. Fyri at fáa fulla greiðu á, hvørjir trupulleikarnir eru við ferðslutrygdini í Føroyum, og hvat best er at gera fyri at fyribyrgja teimum álvarsligastu ferðsluvanlukkunum, er neyðugt, at ein kanning verður gjørd av teimum álvarsligastu ferðsluvanlukkunum í landinum. Skotið verður tí upp, at ein skaðanevnd verður sett, sum ger av, hvørjar kanningar skulu gerast, og sum setir neyðuga servitan til at gera tað kanningararbeiðið, ið skal til fyri at kunna gera eina frágreiðing fyri hvørt einstakt álvarsligt ferðsluóhapp.« – Vit meta avgjørt, at ein skaðanevnd eigur at vera sett, sigur Brynhild Høgnadóttir, stjóri í Ráðnum fyri Ferðslutrygd. Hóast tvey álit síðstu 10 árini hava víst á týdningin av eini skaðanevnd fyri ferðsluvanlukkur, er einki hent Savnsmynd