fríggjadagur 5. juli 2013síða 17

17 Fríggjadagur 5. juli 2013 · Nr. 76 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Hann gjørdist útróðrarmaður og stundum lossingarmaður og fekk væl burturúr. Alfred var ein av teimum góðu havn­armonnunum, sum í navni og verki vísti aftur øllum bríksli til Havnina um, at her vóru tað skriv­ stovur, sum ríkaðu upp býin, ikki sjógvurin. Hann var havnarbarn, sum fullgott prógvaði, at Havnin hevur verið før fyri at upptaka sjómenn, sum søgn kann ganga frá, og øll vit sum virða gott verk á sjógvi og landi níga høvur við grøv og minni hansara. Sofus í Rituvík: Ásigldir av trolara Sofus Højgaard í Rituvik var giftur við Helenu, systir Alfred, kend sum jarðarmóður. Tað verður mett, at hon hevur tikið móti 4.000 børnum í Havn, tey flestu fødd heima. Helena hevur givið eitt serligt íkast til føroyska lagnusøgu. Í 1920 gekk Kristina, sum Kjølbro júst hevði keypt, burtur undir Íslandi, og tað hevur ikki verið heilt greitt hvat ið hendi. Men einaferð hittir Helena ein enskan sjómann, sum var inn­ lagdur á hospitalinum í Havn. Hesin greiðir Helenu frá, at hann var við trolara, sum sigldi Kristinu niður, og at skiparin noktaði at bjarga manningini. Skiparin var tá deyður, tí kundi hann nú greiða frá hesum. Sofus var einkjumaður, tá ið hann giftist við Helenu, og hann átti trý børn í hvørji giftu. Sofus var føddur í 1882. Í 1899 fór hann til skips við Lalla Rohk hjá Jens Mohr. Í 1921 keypti hann úr Svøríki Cathrine, uppkallað eftir fyrru kon­ uni. Sofus førdi hana fyrstu árini 1922-24, og so aftur í 1928. Hetta vár varð hon sigld niður av einum enskum trolara. Hetta várið fóru nógv skip at rigga tíðliga til at fara á Suðurlandið, og teir fyrstu fóru í februar. Vanlukkan hendi 17. mars, tá teir vóru staddir á Selvogsbankanum. Teir fingu nógvan fisk hendan dag­ in. Knappliga síggja teir ein trol­ara, sum stevnir beint ímóti teim­um, men teir ivaðust ikki í, at trolarin fór at halda av, soleiðis sum hann átti at gera. Men tað gjørdi hann ikki. Róðursmaðurin á trolaranum hevði einki varnast, hvat var at henda, fyrr enn í sein­astu løtu, men tá var ov seint. Hann sigldi við fullari ferð inn á stýriborðsbógv á Cathrinu og sorl­aði alt forskipið inn móti skei­ lettinum. Tað eydnaðist sum við einum undri allari manningini at koma umborð á trolaran, áðrenn Cathrina sakk. Ein av manningini var Einar Einarsson, íslendingur, búsettur í Rituvík. Hann var sanndroymdur. Hendan dagin tók hann, komin úr koyggjuni, klædnasekkin við upp á dekkið og setti hann hjá sær, har hann stóð og fílaði. Spurdur hví, svaraði hann aftur, at ”í dag verða vit yvirsigldir av einum trolara.” Rætt var. Tá ið hann sá trolaran, segði Einar: ”Hatta er hann.” Hann var fyrsti maður við pjøkanum upp á dekkið á enska trolaranum aftaná samanstoytin. Trolarin, sum kallaðist Soranus, var á heimveg við fullari last og vildi sleppa at seta manningina á Cathrinu av í Føroyum. Hetta vildi Sofus ikki, og hann bað um at farið varð til Reykjavíkar við manningini. Her var sjóforhoyr, og bretski skip­ arin átók sær alla ábyrgdina av samanstoytinum. Sama ár keypir Sofus Mignonette, eisini úr Svøríki. Svágurin Dess gjørd­ist skipari, sum áður greitt frá. Í 1937 var Sofus bestimaður á Mignonette, og hetta var seinasta ár hann var burtur. Hann seldi skipið í 1946 inn á Strendur. Sofus átti eisini Reykjanes, sum hann keypti í 1929, eisini úr Svøríki. Men 1. september 1936 sigldi hon á ein flúr við Føroyingahavnina. Stoyturin var so harður, at skipið gjørdist vrak. Menn mannskaði var eingin. Sofus andaðist í 1957. Petur próst Ein svágur var Petur Dahl (1912- 1981), sonur Mariu og Jákup Dahl, próst, og abbasonur kenda tón­ leika­mannin bakar Hansen. Petur var vanliga kallaður Petur próst. Hann giftist við Petronellu, systir  Alfred og Jens Petur Egholm. Tá ið Petur doyði skrivaði Ove Mikkelsen í Vági og Leif Waag­ stein um Petur sum sann­an fram­ burðsmann á fiski­vinnu­økinum. Av yrki var Petur sjómaður, tók maskinmeistaraprógv í ungum ár­ um og sigldi nógv ár sum meist­ari. Framskygdur, sum hann var all­ ar dagar, var hann ein av teimum fyrstu sum saman við vini sínum Christian Holm Jacobsen trúði upp á sildina og dugdi hann at síggja, hvønn ovurhonds stóra týdning hesi stovnur kundi vera fyri okkara samfelag. Í 1940 fór Petur við “Sonnu” til Amerika at keypa eitt farmaskip til p/f Uvak. Hann leyk fult og heilt sína uppgávu, men aðrar umstøður gjørdu, at skipið kortini ikki varð keypt. Hann keypti eftir kríggið fleiri sluppir, sum hann hevði eina tíð. Men hansara stóra virksemi inna fiskivinnuni kom at liggja á landi. Petur gjørdist skipasýnismaður og gjørdi ein av fremstu álitismonnum, eisini tá menn av álvara fóru at byggja stállínuskip seinnapartin av 1950-unum. Í 1957 var Ognarfelagið sett á stovn við tí endamáli at skipa fyri bygging av línuskipum, og Pet­ur fekk serloyvi frá teimum stovn­ um hann arbeiddi fyri, at vera álitis­maður hjá Ognarfelagnum, sum læt byggja 22 skip m.a. í Frak­ landi og Eysturtýsklandi. Ser­liga hesi skip hevði Petur nógv við at gera, og her prógvaði hann eisini hvør álitismaður, hann var. Hann kundi verða spurdur um stórt sæð alt innan sítt øki, og hann svara nærum øllum. Hann fekk eisini viðurkenning fyri sín dugna­ skap frá hesum útlendsku skipa­ smiðjunum. red Egholm Komandi partur Í komandi Miðviku verður ein samrøða frá 1904 við Jørgen á Nesi, eisini ein kendur sjógarpur Miðvikan Eyvind, sonur Alfred, sum druknaði í Aberdeen Helena og Sofus í Rituvík Manningin á Cathrinu eftir at teir komu til Reykjavíkar: 1.Niclas Johannesen, Nes 2.Hans Sigurð Joensen, Skúvoy 3.Klæmint Poulsen, Skúvoy 4.Óla Jákup Joensen, Skúvoy 5.Hans Martin Rasmussen, Norðskála 6.Jóan Jákup Poulsen, Skúvoy 7.Meinhard Joensen, Skúvoy 8.Hans Dam, Havn 9.Hans Jákup Arge, Argir 10.Andreas Johannesen, Nes 11.Andreas Andreassen, Oyrarbakka 12.Alfred Andreassen, Oyrarbakka 13.Dánjal Arge, Argir 14.Edvard Gjoveraa, Havn 15.Sofus Højgaard, skiparin 16.Hans Anthoniussen, Morskranes 17.Símun Johannesen, Nes 18.Hans Michael Djurhuus, Selatrað Á myndini eru ikki: Jóan Hendrik Poulsen, Skúvoy, Einar Einarsson, Rituvík og Johan Højgaard, sonur Sofus Sonja Egholm, sum Alfred uppkallaði eftir dótrini