mánadagur 8. juli 2013síða 26

Mánadagur 8. juli 2013 · Nr. 77 26 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kvaliteturin er avgerandi Í pumpuhúsinum miðskips umborð á Jupiter stynja motor­arnir. Tangi nr. 3 í bak­ borði er í ferð við at verða tømdur. Tað fjar­ar í tang­ anum, har sild og makrelur flóta í køldum sjógvi. Úr skipinum og niðaneftir keiini gongur ein stór svørt slanga, og gjøgnum slanguna verður fiskurin pumpaður inn á virkið. – Hetta er annar tangin, sum verður tømdur, sigur gøtumaðurin Jørgin Nielsen, sum er 2. stýrimaður, meðan hestakreftirnar pumpa førn­ ingin í land. Jupiter hevur 12 tangar og kann taka 2500 tons, men í dag hava teir bert umleið 400 tons inni, og tí verða allir tangarnir ikki brúktir. – Tað er simpulthen fyri kvalitetin, sigur Jørgen, og leggur ein makrel á vektina, uttanfyri pumpuhúsið. Á feltinum, sum í løtuni er 10 siglingartímar úr landi vestur ímóti íslendska sjó­ markinum, merkir tíð tað sama sum pengar. Fiskurin tolir ikki at liggja í tangunum leingi, og tí eru túrarnir stuttir. Vanliga tríggj­ar ella fýra dagar. Í mesta lagi eina viku. Takið er at gera so fá og so stór tóv, sum tilber. Fyri kvalitetin. Eydnast tað ikki hevur skiparin tvey í at velja. Hann kann taka kjansin og vóna at fáa meira uppí, og so fer tað eldsta til bíligt fóður. Ella hann kann velja at sigla inn við hálvtómari last. Og selja fiskin til matna, sum gevur betri prís. Hesaferð valdi hann at sigla inn við umleið 400 tons­ um. Skiparin er forrestin ikki at hitta í løtuni. Hann hevur fingið hald í ryggin og er farin á kamarið at strekkja seg eina løtu. – Góður makrelur, nikkar Jørgen móti vektini, sum vísir 450 gramm. Hesin vig­ ar so meira enn tey 300 grammini, sum eru markið millum smáan og stóran makrel inni á virkinum. Og sum ávirkar úrtøkuna. Tað er ber ein mánaði síðani at hesin fiskiskapurin byrjaði. Vertíðin er ikki í hæddini fyrr enn í september, so enn er fiskurin heldur rak og bleytur. Og tað ávikar prísin, sum enn er niðanfyri 5 krónur kilo fyri makrelin og hálva triðju krónu fyri sildina. Tað er bert helvtina av prísinum í háárstíðini í fjør. Men tað ber ikki til at bíða, tí skipini klára ikki at fiska alla kvotuna, um tey bíða til seinni, greiðir stýrimaðurin frá. Tískil mugu nøgdirnar viga upp móti prísinum. Hóttandi boykottið frá ES, sum kann bannlýsa makrelin og sildina á evrope­ iska marknaðinum, fær ikki stýrimannin at missa fóta­ festið. – Tað er ikki so nógv vit fáa gjørt við tað. Vit arbeiða út frá givnum fortreytum og tað eru eisini aðrir marknaðir til enn tann evropeiski, sigur gøtumaðurin og festir sær í eina prince. Skuldsetingarnar um før­oyskt sjórænaravirsemi skjýt­ur hann avgjørdur frá sær. – Vit eru allir samdir um, at fiskiskapurin skal vera burðardyggur. Men vit ovur­fiska ongar stovnar einsa­mallir. Eg veit heldur ikki um vit ovurfiska nakað yvirhøvur, tí tað er so nógv til av fiski, sigur Jørgen, meðan sild og makrelur í tonsatali streyma gjøgnum slanguna niðaneftir keiini. Strævnar vaktir Á virkinum standa kørini rað á rað, og kvinnur og menn í bláum oljuklæðum við oyravernd á høvdinum standa fram við kørunum. Við kvikum hondum taka tey fiskin frá, sum er komin á skeiva hill. Sum er brotnaður ella hol er komið á. Við tað stóra móttøkukarið stendur eiðismaðurin Símun E. Poulsen, sum er giftur til Hvalbiar, á varðhaldi. Hann ansar eftir at fisk­ urin verður førdur í hóskandi nøgdum inn á ein skiljara, sum sáldar sildina fyri seg og makrelin fyri seg. Sildin í eina stødd. Makrelurin í eina stóra stødd og eina smáa. – Hetta kann vera strævið. Men eg havi verið nógv við skipi, so eg eri vanur við lang­ar vaktir, sigur Símun og ansar eftir, at tað er nóg mik­ ið av sjógvi í kørunum. Tey ganga 12 tíma-vaktir í tveimum skiftum. Frá 8 til 20 og 20 til 8. Arbeiða í seks dagar og hava so frí tríggjar dagar. Tað kann vera stríggið, men afturfyri liggur mánað­ ar­lønin ofta millum 30.000 og 40.000 krónur, greiðir Súni brosandi frá. – Virkið hevur stóran týdning. Tað lyftir alla oynna upp. Tað er heilt vist. Eitt klondyke – Hvat fanin sker her? Í salongini umborð á Jupi­ter staðfestir dekkarin Jør­mund Lambá, at okkurt er galið. Á borðinum hevur hann ein ipad, har hann umvegis eitt videotól kann fylgja við, hvussu tað gongur at fáa tey umleið 400 tonsini inn á virkið. uppsjóvarvinna LANDING 2. stýrimaðurin Jørgin Nielsen fylgir við meðan makrelur og sild verða pumpað úr tangunum á Jupiter inn á virkið Virkið hevur stóran týdning. Tað lyftir alla oynna upp Símun E. Poulsen, arbeiðsmaður á Varðanum Pelagic AMBOÐ Finnbjørn Mikkelsen, skipari á Jupiter, við tráðuni, sum verður nýtt at kanna um torvurnar á ekkoloddinum eru sild ella makrelur