mikudagur 5. mai 2004síða 6

10 Nr. 84 - 4. mai 2004 Nr. 84 - 4. mai 2004 11 Við virksemi í 28 londum framleiðir heimsins triðstørsti veitari av ráolju meira enn eina milli- ón tunnur um dagin – men menningin heldur fram í høgum tempo OLJA & GASS Búi Tyril tyril@PRnewsMedia.com Sum operatørur í 12 út- byggingar og broytingar prospektum á tí norska landgrunninum er menn- ingar taktin høg í heimsins triðstørsta oljufelag, Stat- oil. Tann stóra tøknifrøði- liga menningin gevur effektivari útvinning og betri tillaging eftir um- hvørvinum, segði Erling Øverland, virkandi forseti og Chief Executive Offi- cer, við altjóða tíðinda- miðlar herfyri. Eins og fleiri aðrir leið- andi persónar innan olju- og gassídnaðin hava gjørt í seinastuni, vísti Erling Øverland á at gass fær ein alsamt vaksandi týdning. Samstundis peikaði hann á stór og nýfunnin tilfeingi uppi í teimum norðaru umráðunum í Norska Havinum og Barentshav- inum. »Vit eru eitt integrerað olju- og gassfelag við sterkari fokusering á leit- ing og framleiðslu,« segði Erling Øverland undir einum kunningartiltaki í Stavanger. »Vit hava tilfeingi, før- leika og tøknifrøði,« helt hann fram. »Vit eru ídag heimsins triðstørsti veitari av ráolju, hava virksemi í 28 londum, 20 operatør- skap í Noreg og 19.300 fólk í starvi; vit framleiða eina góða millión tunnur um dagin og eiga 4,3 milliardir tunnur á goymslu, og vit marknað- arføra tveir triðingar av øllum norskum nøgdum av gassi.« »Men fyrsti suksess fak- tor er ein tryggur rakstur. Tey seinastu 15 árini hava vit megnað at økt trygdina hjá okkara arbeiðsfólki soleiðis at skaða tilburðir eru fækkaðir munandi. Vit skulu halda fram á hesari kós at bøta um trygdina.« Sum faktor nummar tvey fyri suksess peikaði Statoil ovastin á rakstrar- ligan vinning. »Orskað av dyggiligum ábótum teljast vit fram- vegis millum tey bestu í okkara ídnaði,« viðmerkti hann og vísti upp grafar; sambært hesar liggur løn- semið hjá Statoil á einum triðja plássi, einans aftan fyri ExxonMobil og Total. Málini hjá Statoil fyri 2007 eru at økja bæði framleiðsluna úr 1,12 upp í 1,35 milliónir tunnur um dagin og miðal avkastið av upptiknum kapitali úr 12 upp í 12,5 prosent. »Strategiin er í stuttum: at betra um virðisskap- anina á tí norska land- grunninum, at økja um altjóða leitingar og fram- leiðslu virksemi, at byggja eina europeiska gass posi- tión, og at dýpa og styrkja foredling og marknaðar- førslu.« Statoil varð stovnað í 1972 sum eitt reint statligt felag men varð børslistað í 2001. Í dag sita institutio- nellir íleggjarar so sum peningastovnar og eftir- lønargrunnar á umleið 20 prosentum av partapen- inginum meðan tann norski staturin eigur um- leið 80 prosent. Tann samlaði árligi umsetning- urin liggur um 240 milli- ardir norskar krónur og avlopið fyrra árið var góðar 16 milliardir. Snøhvit størst Tær fimm størstu verkætl- anirnar sum Statoil tekur lut í tey næstu árini eru Ormen Lange, Snøhvit, Langeled, Kristin og Kvitebjørn. Ormen Lange og Snøhvit eru nógv tær størstu av hesum verkætl- anum og Ormen Lange gerst enn størri av at Langeled kemur afturat sum eitt forleingilsi. Sæð við Statoil eygum er tó Snøhvit størsta projekt, eftirsum parturin hjá Stat- oil er lutfalsliga størri har. Tøkniliga flytir Snøhvit eisini mørk. Verkætlanin byggir fyri ein stóran part á gransking gjøgnum tey seinastu 20 árini innan sokallaða fleirfasu tøkni- frøði, og Statoil telist mill- um fremstu feløg í heim- inum á hesum øki. Fleir- fasu tøknifrøðin, sum snýr seg um at kunna flyta olju, vatn og gass óviðgjørt gjøgnum somu rørleið- ingar yvir langar teinar, hevur gjørt tað møguligt at byggja út Snøhvit gass- feltið uttan fyri Hammer- fest. Hetta hongur saman við teimum stóru kostn- aðarsparingum ið kunnu vinnast við hjálp av hesari tøknifrøði – Statoil er soleiðis sloppið undan at seta upp eina mannaða installatión úti á feltinum. Havbotn loysnin við Snøhvit byggir á at ein 175-kilometur long rør- leiðing skal flyta tann óviðgjørda brunnstreymin av gassi, kondensati, vatni og kolvetni upp á land. Hetta hevur inniborið ný- skapan í og við at dagsins tøknifrøðiliga mark fyri longd av rørleiðingum av hesum slag liggur um 100 kilometrar. Á granskingar miðstøð- ini hjá Statoil í Trónd- heimi er nógv arbeiði gjørt fyri at skilja hvussu fleirfasu streymingar upp- føra seg undir ymiskum villkorum, og hvussu tað er møguligt at fáa eina sum mest forútsigiliga og javna streyming gjøgnum rørleiðingarnar. »Fleirfasu tøknifrøðin er ein virðismikil førleiki vit kunnu hava við okkum í okkara internationaliser- ing,« segði Ingve R. Theo- dorsen, stjóri á gransk- ingar miðstøðini. »Tøknifrøðin kann brúkast víðari í teimum norðaru umráðunum. Eg síggi einki til hindurs fyri einari útbygging á havbot- ninum við tilhoyrandi fleirfasu flutningi á tí stóra gassfeltinum Stok- manovskaya russisku megin í Barentshavinum.« Granskingarstjórin vildi heldur ikki útiloka at um- hvørvislig krøv kunnu føra til at olju- og gass- ídnaðurin má finna al- ternativ til tær vanligu loysninar hvat útbygging- um viðvíkur. Aker Kværner byggir millum annað djúp- vatns undirsjóvar borieindir ið kunnu standa ímóti extrem- um trýsti upp á 900 bar í 170 hitastigum FRÁLANDAVINNA Búi Tyril tyril@PRnewsMedia.com Eitt navn gongur ofta aftur tá tað snýr seg um byggi- tøkni og verkfrøði fyri olju- og gassvinnuna: Aker Kværner; hetta norska felag er ein leiðandi glo- balur veitari av verkfrøði og byggitænastum, tøkni- frøðiligum produktum og integreraðum loysnum. Tá vit herfyri vitjaðu ein stál- verkstað hjá Aker Kværner, í Tranby nakað uttan fyri Oslo, framgekk tað at hesin partur av felagnum millum annað spesialiserar seg í djúpvatns arbeiði fyri olju- og gassídnaðin, og arbeiðir við tøkniliga sera avbjóð- andi uppgávum. »Frálanda borieindir til grunt vatn hava ikki tann stóra áhugan her,« segði Mads Andersen, Executive Vice President Products & Technologies. »Tá kunnu onnur gera arbeiðið líka so væl sum vit og kanska bí- ligari eisini. Tað er øðrvísi við djúpvatns tøkni; har er tað ikki so lætt hjá øðrum at kopiera okkum, og hetta er eitt øki vit hava speciali- serað okkum í… Trýstið á djúpum vatni setir serlig krøv til alla útgerð ið verð- ur installerað har niðri, og vit hava lagt okkum eftir at klára tey krøvini - hetta gera vit millum annað við hjálp av at kombinera framkomna tøknifrøði við innovativt design og góða byggitøkni.« Millum teir stóru kund- arnar innan djúpvatns bori- eindir roknast Statoil, og í framleiðslu beint nú eru undirsjóvar eindir til mill- um annað útbyggingina av Snøhvit feltinum. Sam- Statoil í hektiskum útbyggingum stundis verða undirsjóvar framleiðslu eindir fram- leiddar til menningina av ‘Kristin’ gasskelduni ið liggur 5 kilometrar undir havsins botni; útbúnaðurin er heimsins mest krevjandi og skal klára at arbeiða uttan trupulleikar í 170 hitastigum og móti einum trýsti upp á 15.000 psi (pund per kvadrat tumma). Statoil er størsti partnari og operatørur í menningini av Kristin. Reservoirið varð funnið í 1997 og skal goyma upp á 35,4 milliardir kubikkmetrar av gassi umframt 8,5 milliónir tons av flótandi natúrgassi og 40,4 milliónir kubikk- metrar av kondensati. Men alt hetta liggur langt undir djúpum vatni og havbotni. Tað inniber at útbúnaður til boring og annað má klára trýst upp á 900 bar í temperaturum upp á 170 stig C - sum er hægri enn í nøkrum øðrum felti higartil útbygt út fyri norsku strondina. Kristin skal eftir ætlan útbyggjast gjøgnum 12 undirsjóvar framleiðslu brunnar, og sáttmálin hjá Aker Kværner við Statoil vegna hesa undirsjóvar skipan er verdur umleið 600 milliónir krónur. Nógv størri er tó sátt- málin hjá Aker Kværner við Statoil um Snøhvit út- byggingarnar á Mjólkoynni uttan fyri Hammerfest í norðasta Noreg; tann ordrin er mettur til meira enn 1,5 milliardir krónur og skal verða liðugt leveraður við árslok 2005. Føroyingar kenna eitt sindur til Aker Kværner í hesum sam- bandi, nevniliga í og við at dóttirfelagið Aker Stord nýliga undirskrivaði sátt- mála við Atlantic Airways um flúgving av starvsfólki í sambandi við útbyggingar- nar av Snøhvit feltinum. Aker Stord er savningar- smiðja fyri modul og yvir- partar av føstum og flótandi olju- og gass-framleiðslu pallum, við ábyrgd av so- kallaðum multi discipline og mekaniskum byggisátt- málum fyri olju og gass verksmiðjur á landi í Noreg. Innan avtøku av off- shore bygnaðum hevur Aker Stord serliga ábyrgd fyri metodum og útførslu í burturbeining av yvirpørt- um. Millum aðrar aktuellar stórordrar hjá Aker Kvaern- ar kann roknast ein sáttmáli í sambandi við útbygging- arnar av heimsins størsta djúpvatns undirsjóvar felti, Dalia, út fyri angolsku strondini. Hesin ordri er verdur umleið tvær milli- ardir krónur og umfatar EPC (Engineering Procure- ment & Construction) og ein trý ára tænastu sátt- mála. Eisini tá tað snýr seg um bygging av betong seg- mentum til frálanda mót- tøkustøðir fyri flótandi natúrgass, verður Aker Kværner roknað sum leið- andi á altjóða marknað-in- um. Herfyri kallaði Chev- ronTexaco í einum tíðinda- skrivi Aker Kværner fyri »ein viðurkendan heims- leiðara innan GBS (Gravity Based Structure) tøknifrøði við meira enn 30 ára royndum innan GBS design og bygging fyri olju- og gassídnaðin.« Tilsamans umleið 22.000 fólk starvast hjá Aker Kværner í meira enn 30 londum, og tann árligi um- setningurin liggur um 35 milliardir krónur. Herfyri varð samtykt á aðalfundi at góðkenna ætlanirnar um at strukturera og fokusera bólkin av nýggjum. Úrslitið er tveir fokuseraðir ídn- aðarligir bólkar: Aker Kvaerner og skipasmiðju bólkurin Aker Yards, hvør leiðandi á sínum øki, undir einum felags ídnaðarligum móðurfelag, Kvaerner. Felagið varð nýliga skrásett á partabræva marknaðinum í Oslo. Aker Kværner er eisini kent í Føroyum gjøgnum høvuðseigaran í móður- felagnum, Kjell Inge Røkke, sum fíggjar roynd- arvirkssemið hjá trolaran- um Næraberg, Klaksvík. Inni á einum av verkstøðunum hjá Aker Kværner í Tranby uttan fyri Oslo. Foto: Maria Olsen / PRnewsMedia.com Djúpvatns eind til Kristin útbyggingina undir menning í testbrunni hjá Aker Kværner. Foto: Maria Olsen / PRnewsMedia.com Byggja útbúnað til boring fimm kilometrar undir havbotninum Erling Øverland, virkandi forseti og Chief Executive Officer, Statoil. Foto: Maria Olsen / PRnewsMedia.com C M Y K 11 10