týsdagur 4. mai 2004síða 7

12 Nr. 84 - 4. mai 2004 Nr. 84 - 4. mai 2004 13 Í farnu viku vórðu fleiri bú- skapartøl kunngjørd sum stiðjaðu sterku arbeiðs- marknaðarfrágreiðingina fyrr í mánaðinum. Smásøl- an í USA øktist meiri enn væntað, færri søktu um framhaldandi arbeiðsloys- isstuðul, samstundis sum prísvøksturin í USA vaks. Bæði brúkaraálitið og vinnuálitið gjørdust hægri enn væntað. Hetta fekk donsku 2 og 10-ára láns- brævarenturnar at hækka við ávíkavist 0,06 og 0,04%-stig. Hinvegin lækk- aði prísurin á partabrøvum. Partabrøv hækka vanliga av góðum búskapartølum, men óttin fyri hækkandi rentum og einum sterkari dollara, sum í farnu viku kostaði 6,22 DKK, og á hægsta stigi síðan byrjanini av des. 2003, fekk parta- brøvini at falla í prísi. Prísurin á partabrøvunum í finsku telefyritøkan Nokia fall heili 28,5%, í tveimum umførum, tvær tær seinastu vikurnar úr 17,35 til 12,4. Fyrstu fer í páskavikuni, tá kunngjørt varð, at inntøkan í fyrsta ársfjórðingi óvæntað var fallin. Siðan farnu viku, tá leiðslan metti, at úrslitið fyri annan ársfjórðing fór at vera vánaligari enn áður mett. Í eini samrøðu fríggja- dagin segði stjórin í Nokia, at orsøkin til ringa úrslitið kemst av, at teir ikki hava megnað at vunnið tey 40% av marknaðinum sum ætl- að. Fyritøkan er framvegis fíggjarliga sterk og heldur framvegis fast um settu málini, sum stjórin væntar verða rokkin í fjórða árs- fjórðingi. Fyri at tryggja framhald- andi búskaparvøkstur í USA, er tað umráðandi at komandi arbeiðsmarknað- arfrágreiðingin eisini kann ávísa, at nýggj arbeiðspláss verða stovnsett. Um ikki, kann hugsast, at ivi aftur verður sáddur um dygdina í amerikanska búskapar- vøkstrinum. Men við rentugongdini í farnu viku, eru sannlíkindini fyri, at tjóðbankin setur rentuna upp fyrr enn áður væntað, vorðin størri. Mikudagin fer amerikanski tjóðbanka- stjórin, Alan Greenspan at halda røðu. Røðan hjá Greenspan fer væntandi at fáa eina størri ávirkan á lánsbrævamarknaðin og fram til mikudagin fer marknaðurin harumframt at vera merktur av forvæntn- ingum til røðuna. Ein rentuhækking komin nærri Vika 17, 2004 www.kaupthing.fo 2. ÚTBJÓÐING Jan Müller Kári Højgaard úr Sjálvstýr- isflokkinum helt oljuvinn- una hava havt positiva ávirkan og vísti á, at undan 1. útbjóðing snúði orða- skifti seg um, at ein olju- vinna fór at avlaga føroyska samfelagið, og vit fóru at missa tamarhaldið á tí, fiskivinnan fór at verða afturútsigld, nýggja vinnan fór at vera kappingaravlag- andi osfr. Hetta hevur tó ikki verið so og tað er at gleðast um helt tingmaður- in fyri. -Fýra boringar eru gjørd- ar. Kolvetni er staðfest. Tað er gleðiligt, at tað eru olju- feløg, sum hava áhuga at halda fram her. Tá man skal gjalda kanska sjey ferðir so nógv fyri at fáa oljuna upp í Norðuratlants- havi sum í Arabisku Eme- radunum, so er sjálvsagt, at onkur metir væl um støð- una, áðrenn borað verður, og kanningarnar verða gjørdar so nágreiniliga sum gjørligt. At áhugi kortini enn er fyri økinum skulu vit frøðast um. Kári Højgaard metti tað vera sera óheppið, um virksemið steðgar og vísti til, at man hevði 8 boringar tilrættalagdar fyri eitt ávíst tíðarskeið, og út frá tí blivu tilboðini givin. Tá so av góðum grundum loyvi verður givið til eina seink- ing og steðgur kemur í, so er vandi fyri, at ekspertisan hvørvur. -Vit høvdu eitt fel- ag, sum beyð seg fram og tá steðgur kemur í, bara ein boring í tvey ár, tá kanst tú ikki behalda fólkið og bara bíða, til tað einaferð byrjar aftur. Tað er sera óheppið, at stígur kemur í, men eg vóni ikki, at man ikki hev- ur mist royndirnar. Við hesum sipaði hann til alt tað, sum er lagt í at byggja upp útgerðarhavnina í Runavík. Kári Højgaard helt tó sjálvur, at føroyingar í síni servisering hava klárað seg væl og hava verið góðir samstarvspartnarar. Hann metti tað vera sera týdning- armikið, at føroyingar kunnu vinna sær førleika, soleiðis at vit kunnu kapp- ast á jøvnum føti. Hann spurdi í hesum sambandi, hví man ikki kann hava nógv fóðringsrør liggjandi í Føroyum, soleiðis, at vit eisini á jøvnum føti kunnu kappast um serviseringina beint hinumegin markið, tí vit liggja nógva tímar nærri feltunum enn t.d. Aberdeen í Skotlandi. Sum er so eru føroyskar fyritøkur ov veikar til at hava liggjandi nógv á goymslu. Annars helt tað vera rætt, at alt tilfar og útbún- aður til oljuboringar verður flutt um føroyskan kaikant, so vit vita, hvat tað er, sum fer út á pallarnar, ið bora. Í tí sambandi spurdi Poul Michelsen, tingmaður, hvar slammið frá boringunum endar. Hann helt, at tað skuldi inn til lands, men visti einki um, at nakað slikt var komið í land í Før- oyum. Kári Højgaard helt ann- ars fyri, at tað er sera týð- andi, at vit fáa staðfest, hvussu møguligur oljupen- ingur skal brúkast. Tað er ikki bara sum at vinna í happadráttinum.Vit vita, at her er kolvetni, og tað hev- ur verið gitt, at tað møgu- liga kann vinnast í rakstrar- verdum nøgdum. Men tað kemur at seta stór krøv til politikararnar, soleiðis at peningurin ikki avlagar samfelagið. Framsøgumaðurin hjá Sjálvstýrisflokkinum var sera nøgdur við arbeiðið sum oljumyndugleikarnir hava gjørt. -Tað hevur verið fyrimyndarligt, og eg vóni fyri tað føroyska samfelag- ið, at vit fara at finna olju, og at vit duga at umsita tað, sum oljan fer at geva, skyn- samiliga. Kári Højgaard, tingmaður helt fyri, at vit eiga at frøðast um, at áhugi er fyri Føroyaøkinum, nú so mong onnur øki eru meira attraktiv Mugu frøast um áhugan Neyvari reglur fyri peng- um til førleikamenning 2. ÚTBJÓÐING Jan Müller John Johannessen, tingmaður úr Javnaðarflokkinum setti undir viðgerðini av 2. útbjóðing eitt spurnartekin við pengarnar, sum oljufeløgini lata til ymsar verkætl- anir og helt fyri, at tað kundi ikki vera beint at senda fólk á golfskeið fyri hesar pengar. -Hvør førleika- menning tað er fyri føroyska samfelagið, loyvi eg mær at ivast í segði hann og spurdi, um tað ikki eiga at set- ast neyvari reglur fyri pengarnar til førleikamenning. Eisini Bill Justinussen, úr Miðflokkinum helt fyri, at møguliga eiga pengar til førleikamenning frá oljufel- øgunum meira at oyramerkjast til.ávís viðurskifti. Annika Olsen úr Fólkaflokkinum var so avgjørt ikki samd við teimum í tí og vísti á, at pengar til førleika- menning vóru bruktir til bæði útbúgving og gransking og høvdu harvið havt stóran týdning fyri føroyska samfelagið. NØVN Í VIKUNI Telefon 341800 - Fax 341801 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Dagurin 4. mai. Florianus, deyður umleið ár 300. Róm- verskur heryvirmaður og embætismaður, sum royndi at bjarga kristnum fólki, ið vóru forfylgd, men hann varð sjálvur tikin og fyribeindur. Ian Luid framsýning í Smiðjuni Mánadagin, týsdagin og mikudagin í hesu vikuni hevur Ian Luid framsýning í Smiðjuni. Framsýningin læt upp mánadagin 3. mai kl. 14.00. Á framsýningini eru 35 akrylmálningar. Hetta eru alt málningar, sum Ian hevur málað seinastu mán- aðirnar. Tað sum í stóran mun gevur íblástur til málningarnar er tað ser- merkta føroyska ljósið. Framsýning er opin mánadagin - mikudag frá kl. 14 - 20. Ian Luid sýnir fram 35 akrylmálningar í Smiðjuni í Lítluvík Mynd: Magnus Gunnarsson Arbeiðsmannafor- maðurin í Havn læt Javnaðarflokkin vita, at fakfelagsrørslan hevur eitt vakið eyga við teimum, nú teir sita við landsins leiðslu 1. MAI Eirikur Lindenskov Leygardagin 1. mai, altjóða arbeiðaradagurin. Ikki kann sigast, at hesin verka- mannadagur fær fólkið at fylkjast á fundum, men kortini eru altíð onkrir fundir. Fyrst og fremst er tað fundurin hjá Havnar Arbeiðsmannafelag á Vagl- inum í Havn, ið líkasum hevur fingið ein serligan status – hann verður eisini varpaður í útvarpinum. Á fundinum hesaferð var tað formaðurin í Havnar Arbeiðsmannafelag, Hans Jonesen, sum legði fyri. Hinir røðararnir vóru Jógv- an Arge, útvarðsmaður og býráðslimur og Kristian Magnussen, løgtingsmaður Javnaðarfloksins. Sum vera man eru tað okkara ráðandi menn og kvinnur sum standa fyri skotum, og arbeiðsmanna- formaðurin í Havn læt eisini javnaðarmenninir vita, at fakfelagsrørslan hevur eitt serliga vakið eyga við teimum, nú teir aftur sita í landsins leiðslu. Tjóðveldisfundur á Doktaragrund Á Doktaragrund úti á Reyni var eisini 1. mai- dagshald, ella fólkafundur, sum tjóðveldisfólk hava valt at kalla tað. Har var ein av siðbundnu dundurtalun- um hjá Tórbjørn Jacobsen, løgtingsmanni at hoyra, ið sum vera man skeyt við skørpum eftir nýggju sam- gonguni. Hann helt fyri, at nú aðrir politiskir vinda blæsa, hava partar av fakfelagsrørsluni valt at tiga – ella sum hann málbar seg: – Okkurt er sum bendir á, at partar av arbeiðararørsl- uni eru hongdir upp á ásirnar í partapolitiskum rimahjallum. Tað kvøttir ikki úr, segði hann – uttan iva við tilsiping til fak- felagsfólk, ið standa Javn- aðarflokkinum nær. Fyrimyndin hjá tjóðveld- istingmanninum, Che, sum eitt skifti var vinnumála- ráðharri á Kuba og eitt skifti tjóðbankastjóri, var sum vera man havdur á lofti. Okkara egni Bárður Nielsen fekk sum vera mann ikki somu føgur orð. Tórbjørn Jaocbsen segði, at hann var »lítið meira enn avnalvaður«, at hann var »høgraekstremistur«, fyrr- verandi býdrongur hjá Ras- mussen & Weihe, grann- skoðaranum og fyrrverandi bókhaldari hjá Johan Dahl og Kloosterboor í Kolla- firði, og at hann nú saman við Fólkaflokkinum roynir at javnseta allar skattaborg- arar í prosentstigum, tvs. sama skattatrekk fyri allar lønir, proportionalskattur tey kalla. Hann vísti á, at tann pro- gressivi skattastigin er bet- ur fyri tey lágløtu, og tað undraði hann, at javnaðar- menn og fakfelagsfólk bara sita og hyggja, meðan slíkt fer fram. – Javnaðarmenn, sum altíð hava ímyndað sær landskassan, landgrunnin og landsins lunnindi sum eitt sjálvtøkuborð, serliga hjá vinum og kenningum sæta sær nú og Jóannes situr eftir sum ein veikur samskipari av tí mest borg- arliga politikki, ið nakran- tíð er førdur í Føroyum. Løgið, at tað ikki ávirkar sláttin í reyða hjartanum á skyldkonuni Ingeborg Winther. Men kanska líður rørslan undir tí sama okin- um, sum Paulus skrivar um í Rómverjabrævinum: »Tí at vilja er mær einki fyri, men at útinna hitt góða eri eg ikki mentur«, segði Tórbjørn Jacobsen m. a. Eitt vakið eyga við landsins leiðslu Tøkk Hjartaliga takki eg øllum, sum gleddu meg á 80 ára degnum tann 3. apríl. Mia Hansen Klaksvík Hans Joensen, formaður í Havnar Arbeiðsmannafelag, bað javnaðarmenn leggja sær í geyma, at fakfelagsrørslan fylgir væl við í tí, teir gera, nú teir aftur sita í landsins leiðslu Mynd: Álvur Haraldsen – Bárður Nielsen er ikki meira enn avnalvaður, helt Tórbjørn Jacobsen, sum skírdi fíggjarmálaráðharran høgraekstremist, sum fær arbeiðsfrið, tí Javnaðarflokkurin letur sær alt lynda – bara hann situr við valdið – og fyri sínar egnu sakir… Mynd Eirikur Lindenskov C M Y K 13 12