mánadagur 12. august 2013síða 24

Mánadagur 12. august 2013 · Nr. 91 24 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Klosterjordet 8, Aalborg Erik Ludvigsen Der skal ikke herske tvivl om det rigtige i at aftale kvoter for at beskytte bestanden af fisk, så der ikke bliver over- fisk et med fare for ud ryd n- ing- Der er således en aftale mellem Færøerne, Island, Norge, Rusland og EU. hvor stor det enkelte lands kvota skal være. Kvoterne er fastsat ud fra computermodeller uden oplysning om, hvilke kriterier, der er anvendt. men jeg er overbevist om, at der ikke er taget hen syn til, at fiskeriet er Fær ører nes hovederhverv og fiskeri pro- dukt er udgør godt og vel 90% af eksporten..Det bør også nævnes, at der er diver- giv ende holdninger til, hvad bære dygtigt fiskeri er. Det er naivt at tro, at man via computermodeller kan følge fiskenes færden, der er under lagt havstrømmene og klimaforandringer. Fær- ing erne må vel siges at være de nærmest til at vide lidt om, hvad der foregår i deres fiske vande. Det stand ende problem i dag er, at mængd- en af makrel og sild er så voldsom, at man på det nær- meste kan tage silden op med de bare næver og sagen er den, at silden tager så grund igt føde til sig med det til følge, at fiskene går sin vej, den fisk, som færingerne gerne skulle have fat i. Livets mangfoldighed kan nu engang ikke presses ind i et fastlagt skema eller computer model og et er sikkert, at fiskene lader sig ikke styre af kvoter. Det er den nærliggende og acceptable forklaring på, at færingerne har tredoblet deres fiskekvote. Det har den magt fulde EU-kommission og poltik er ne ingen forståelse for bort set fra en enlig svale Søren Espersen (DF). EU har truffet den menings løse beslutning at næg te færingerne at lande deres fisk i en EU-havn og der med ramt færingernes livs nerve. I regeringsgrundlaget fra okto ber 2011 står der sort på hvidt, at Danmark vil styrke og udvikle rigs fælles skabet, så man kan med rette spør- ge, hvorfor Dan mark ikke komm er Fær øer ne til hjælp, men fore trækk er at vise re- spekt for EU, der kritiktløst til tag er sig flere og flere magt be føjel ser. Fiskidagaskipanin offur fyri ráðaloysi! Eyðstein Poulsen Kallið ein spaka fyri ein spaka! At avrokna ein fisk- i dag eftir brosmu fyri ein fiski dag eftir toski kann ikki geva einari heilari pol it isk- ari skipan meining, bert tí, at serfrøðin sigur, at rokn- i stykkið er soleiðis sam an- sett. Hetta roknistykki er ikki egna sum tilráðing um veiðu - orku na í verandi fiski dag a- skip an, men kann bert nýtast til kvotaskipanir. Finnið eina loysn í fiskidagaskipanini, so- leiðis at serfrøðin fær roknað brosmu og tosk hvør sær. Vit tosa um tillaging og ikki skerj- ing. Tað finnast aðrir hættir at stýra veiðuorkuna, enn ta æv igu drepandi skerjingina, ið politiska skipanin, enn ein- a ferð, í ráðaloysi hevur tikið til sín. Alt meðan serfrøðin kem ur við sínari kronisku nið ur støðu um, at skerja fiski dagatalið, - grunda á eitt roknistykki, ið ikki er hóskandi til okkara fiski- daga s kipan, - er vinnan tengd av ein ari politiskari skipan, ið ikki megnar annað, enn at lurta bókstavliga eftir hesum boð skapi, - og sum hjálparleys off ur, loypa óvitandi í somu fellu ár um ár. Lat tað ikki verða nøkrum ókunnugt, at botn fisk a- stovnarnir eru í einari und- an taks støðu í løtuni. Hetta er ikki av ov høgari veiðu- orku. Tað eru ikki fiski før, fiskidagatal ella av mann- aávum, at hendan støðan er íkomin. Hevði rokn i stykk ið - nýkomna vitanin - ið ser- frøðin legði fram í 2009 verið á lít andi, so høvdu teir bátar, ið eftir eru á grunnunum, fisk að upp undir lúkurnar í dag. Tá bleiv staðfest og frá- greitt, at verður fiskað minni fyri hvørt ár, verður meira at fáa. Eftir hagtølum hjá Fiskiveiðueftirlitinum sæst, at tað er júst tað, ið er far ið fram á landgrunninum sein astu árini. Veiðuorkan er minka ár um ár. Eg tosi ikki um hvussu nógvir dagar eru til lut aðir, men hvussu nógvir fisk i dagar eru brúktir inni á land grunninum (innaru leið). Við at samanbera veru- ligu veiðuorkuna við rokn- i stykk ið /stað festingina hjá ser frøðini, hvat skerjing av fisk i døgum, ella minkandi veið u orkan fór at geva av botn fiski, er tað sjónligt, at her er ongin samanhangur. Serfrøðin heldur seg til altjóða avtalur, og vís ind a lig- ar rokningarhættir, ið gev ur politisku skipanini trup- ul leikar. Vit tosa um orku og trýst. Politiska skipanin hev ur ikki megnað annað, enn at skert fiskidagar. Hetta er ein av høvuðsorsøkunum til truplu støðuna, ið heim a- flotin er komin í. Hvør dagur og hvør løta er ein kampur, og krevur tí fullan politiskan upp bakning. Vit hava í dag eitt skotti í fiski dagaskipanini, ið skilur land grunnin í innaru og ytri leið. Hetta skotti átti at verði nýtt til at tillaga ork una. Í einum truplum og mangan óskiljandi em- bæt i s mann a veldi, kundu vit við tillagingum mill um innaru og ytri leið fing ið roknisktykkið um veið u- trýstið á stovnarnar at ver- ið rættvíst og sambariligt eis ini í ástøðiligum høpi. Við at skerja dagatalið, skerjir tú alla veiðu eftir: brosmu, longu, tosk, hýsu, upsa o. s. fr.. Við at tillaga markið og ork ubýtið millum innaru og ytri leið, til eina effektiva og beinrakna lívfrøðiliga leið- reglu. Hevði politiska skip- anin givið vinnuni og ser- frøðini ein konstant at halda seg til, ið gevur meining bæði lív frøð iliga og fíggjarliga. Vit vita øll, at tað er ikki ovurfisking, ið ger, at pis ur- nar hungra, og at føroyska sjó økið er fult av makreli. Hetta er náttúran, ið flytur seg. Vónandi er dugur í pol- iti sku skipanini, soleiðis at hend an flytur seg við og ikki í móti vistfrøðini, ið vit í alt ov stóran mun, vita ov lítið um. Latið ikki eitt vís ind a ligt roknistykki um veið u trýst, forkoma okkara fisk i dag a- skipan, ið hevur tey amboð, ið skulu til fyri at tillaga veið u orkuna. Gevið vísindini skerj ing av toski, ella tí fisk a- slag, ið vísindin metir krevur skerj ing! Endurtakið ikki ár- liga feilin við at skerja alt frá teimum, ið enn halda lív í og reka vinnu eftir botnfiski! Fiskidagaskipanin er sjálv reg u lerandi, og hetta var ein av grundhugsanunum í skip anini, - við innaru og ytri leið. Politiska skipanin eig ur at halda seg til hesa í tøki ligu grundhugsjón, ið er staðfest í hagtølum. Hag- tølini vísa týðiliga, at hetta er ein skipan, har veið u- orkan flytur seg. Við at til- laga í inniverandi skipan, har veiðuorkan verður flutt, í stað in fyri at verða skerd, verð ur skipanin trygg. Við einari tryggari skipan kann vinnan aftur nýta sína orku til tað, ið vinnan eig ur at hugsa um, nevniliga in o- vatión, møguleikar og betr- an. Hetta átti, alt annað líka, givið serfrøðini greiðari og betri karmar, til at koma við til ráðing, ið hóskar seg til okkara fiskidagaskipan. Tøl har veiðuorka eftir ávísum fisk asløgum er nágreinilig og sonn, og ikki sum nú, har øll veiðuorka verður rørt sam an í ein pott. Hendan sund ur greining, hevði loyst fíggj a r liga trupulleikan og fram tíðar óvissuna, ið vinn- an týnist undir, av at fiski- dag ar nir verða skerdir ár um ár. Við slíkari tillaging av okk ara veiðuorku, hevði ser frøðin verið borðreitt við tølum, ið kundu givið aft ur- ljóð í einari skilagóðari ráð- gev ing til okkara politisku skip an, soleiðis at tá toskurin skal verjast, so verður tað bert toskurin, ið verður vard- ur í veiðuorku, og ikki all ur annar fiskur, ið svimur í okk- ara sjóøki. Við hesum hevði Fisk i- frøð in komi við tilráðing um veið u trýst, tilskila á hvønn ein staka fiskastovn. Síðan hevði politiska skipanin ræði á, at flyta veiðuorkuna, so leiðis at samsvar var mill um ástøðiligu og ger- andis leiðreglurnar í okk ara fiskidagaskipan. Á hendan hátt verða botn fisk a stovn- arn ir tillagaðir hvør sær, og ikki sum nú, har vit síggja, at er ein stovnur hóttir so verð ur øll fiskidagaskipanin skerd. Lurta nú eftir Jóannes! Teitur Vágadal sjúkrarøktar- frøðislesandi Føroyskur politikkur er stak løg in. Àhaldandi verður tað tos að um tunlar, sum um at okkara land doyr um teir ikki vera gjørdir. Gerhard sel ur seg alment fyri at fáa ein tunnil. Jørgen og Co vilja held ur gera ein dýrari tunnil, sum ikki heilt samsvarar við vinnu prin- sipp ið: at fáa sum mest fyri krón una. Sjálvt um Før oya Ar beiðsgevarafelag vil hava eina almenna loysn. Og løg- maður fylgir bara við. Hvat við yvirskotinum? Eitt er mær tó púra óskilligt. Hví kann peningurin úr Lands bank anum ikki brúk ast upp á sjúkrahús og eldra røktina? Tað er har størsti tørvurin er, tað er har bíðitíðirnar eru. Eyst- ur oy ar tunn ilin er eitt gott hug skot..... um 20 ár altso. Tá eldr a røktini tørvaði, ella Løg ting ið gjørdist varugt við tørv in, megnaði Løgtingið bara at diska upp við 4.3 milli onum, hóast at brúk var fyri 6 millionum. Og nú klár ar samgongan at diska upp við 150 millionum sum var tað einki???? Hvussu ber tað til at tunlar hava meira at siga enn tey gomlu, sum tørva hjálp, tey veiku sum fáa minni og minni, og tey ungu mugu framvegis leita sær uttanlands? Heildarætlanini um Fólk a vøkst ur og frá/til- flyt ing var samtykt av øll- um Løgtinginum, eisini sam gong uni. Og kostaði hon einki ser ligt. Eini 700 millionir yvur eini 4-5 ár. Orsøkin sambært fíggj ar- mál a ráðharranum, fyri at hon ikki kundi fylgjast var, at so máttur aðrar íløgur setast til síðis. Og nú kann sam gongan knappiliga brúka pen ing uppá nýggjar tunlar, utt an at blunka. Bleytt er ikki stuttligt Tey gomlu og ungu vera enn einaferð gloymd. Søgan end ur tek ur seg, tey bleytu virðini mugu lúta fyri teimum hørðu, tí at Kári P. Højgaard, Ger hard Lognberg við fleiri hugsa heldur um afturval, enn at hugsa um hvat tænir tjóð ini best beint nú. Og tað er ikki tunlar. Fólkatalið stendur framvegis í stað, tey gomlu og veiku fáa framvegis ikki tí fultuppibornu hjálpina teimum tørvar. Tey gomlu hava tænt Føroyum væl, men tá nøkur teirra tørva hjálp verður bara spýtt upp á tey, tí at val agnið verður uppraðfest. Árg ang irnir 20-40 ár eru bert hálvir, í mun til hvat teir kundu verið. Og nú er tað farið at merkjast á burð- ar talinum. Fleiri og størri út búgv ing ar ti l boð, sum ikki kosta nakað ser ligt kundi steðga hesi gongd, men nei, tunlar og ó skøv- aðir og óbuglaðir bilar eru týðn ing ar miklari. Sanniliga, sanniliga mugu vit stað festa at samgongan er gud domilig. “Herrens veje er ur- ansagelige” Gerið nú sum Jóannes Eid es gaard segði við An- finn Kallsberg á sinni, hví Við ar eið is tunn il in mátti bíða: Væl ferð ina framum tunlar!