hósdagur 5. september 2013síða 46

nr. 102 · 6. september 2013 10 VIKUSKIFTI Filmur Eydna Skaale eydnaskaale@hotmail.com Tað hevur staðist nógv kjak av bók­ unum um gráu litbrigdnini. Nógv um­mæli hava verið beinleiðis vána­ lig. Millum annað hevur verið sagt, at bøkurnar eru illa skrivaðar, tær hava lítið flog, søgan er tunn og at per­sónarnir eru karikeraðir og ótrú­ verdigir. Eitt annað, sum funnist hevur verið at, er, at bókin eggjar til kvinnukúgan, tí høvuðskvinnan í bókini, Anastasia Steele, gongur í eitt masokistiskt parlag við mannliga høvuðspersóninum, Christian Grey. Hon undirgevur seg sostatt vilja hansara, og hann flytir spakuliga hennara mørk. Eitt triðja kritikkpunkt hevur stutt og greitt verið títtu og neyvu lýs­ingar­nar av ástarleikinum og S/M-spølunum teirra millum. Hetta sein­asta hevur elvt til, at bókin summa­staðni er bannað, at hon hevur verið tikin av bókasavnshyllunum – ella at hon ikki hevur staðið frammi í bókahandlum, men hevur verið innan­fyri diskin, júst um sigarettir, alkohol og pornobløð. Hvussu er og ikki, so er tað ein sann­roynd, at bøkurnar um Fifty Shades eru skjótast seljandi bøkurnar í søguni. Fyri smædnu lesararnar er bókin givin út sum e-bók, men paper­ back bókin er at síggja um allan heim, í tokum, café’um, strondum og bíði­ rúmum. Tað eru serliga giftar kvinnur yvir 30, sum keypa og lesa bøkurnar, men eisini ungar kvinnur hava tikið væl ímóti teimum. Og nú verða tær gjørdar til film, sum verður frumsýndur 1. Sugust 2014. Fifty Shades Triologiin um »Fifty Shades of Grey«, sum hevur hittað á best­seljara­ listunum um allan heim, verður nú gjørd til film. Hóast ummælini eru sera ymisk, og geva alt frá topp- til dumpikarakter, hevur E.L. James selt yvir 70 milliónir bøkur. Eisini í Føroyum hevur Fifty Shades selt væl – og tað eru serliga kvinnurnar, sum keypa og lesa sonevnda »húsmøðra-erotikkin«. Filmurin hevur premieru í august komandi ár E.L. James, sum hevur skrivað triologiina, eitur Erika Leonard, er bretsk og fødd í 1963. Hon býr í London saman við manninum og tveimum tannáringasynum. Hon hevur í samrøðum viðgingið, at hon hevur skrivað seg ígjøgnum panikkaldurin, og Fifty Shades er úrslitið. Best forvinnandi høvundur Tað má sigast at panikkaldurin hevur loyst seg væl hjá henni, tí í farna mánað var hon ovast á Forbes listanum fyri teir høvundar, ið forvunnu mest seinasta árið. Mett verður, at James hevur tjent stívliga 95 mió dollarar, sum er væl yvir 522 mió krónur fyri søluna av bókunum, av filmsrættindunum og av ymsum tiltøkum í sambandi við bøkurnar. Rættindini fyri filmin vórðu seld Universal Pictures fyri 25 milliónir krónur, eftir eina uppboðssølu við fleiri áhugaðum filmsfeløgum. Sølumet E.L. James byrjaði at skriva í 2009, og hon skrivaði allar tríggjar bøkrunar at kalla út í eitt. Sjálv sigur hon seg vera ovfarna um, at bøkurnar fingu so góða mót­ tøku. Hon hevði aldri væntað, at sølan fór at ganga so væl. – Tá fyrsta bókin kom út, gekk tað sum slatur á Twitter, at bøkurnar gingu hond úr hond á amerikonskum mammum, sum læntu bøkur frá hvørji aðrari í skúlaportrum og til fótbóltsdystir hjá børnunum. Eg helt tað ljóða stuttligt - og sum um at tað var eitt sindur forboðið – men eg hugsaði ikki stórvegis meiri um tað. – Men á jólum 2011 komu tvey ymisk tilboð úr Hollywood um at sleppa at gera bøkurnar til film. Sam­ stundis varð eitt lesaraummæli kunn­ gjørt á Amazon, ið er ein heimskend bóka­síða á netinum. Um­mælið var skrivað av eini frisørdamu, ið stað­ festi, at allar kvinnurnar í hennara frisør­salong í New York antin lósu bókina ella tosaðu um hana. Og eftir tað gekk tað skjótt. Bøkurnar yvirhálaðu sølutølini hjá sjálvt Harry Potter, og bøkurnar hava nú met sum tær skjótast seljandi bøkurnar nakrantíð. Yvir ein millión ein­tøk vórðu seld fyrstu 10 vikurnar, tá bókin varð givin út, og tær eiga eis­ini metið fyri at hava selt best í einari, einstakari viku. Í 2012 kunngjørdi Time Magazine ein lista yvir tey fólkini í heiminum, ið hava størstu ávirkan, og James var á 6. plássi. Bøkurnar eru mín miðlívskreppa Erika Leonard, rithøvundur