mánadagur 16. september 2013síða 24

Mánadagur 16. september 2013 · Nr. 106 24 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Løgmaður sum ein óður tarvur Frank Davidsen Í sínum totala politiska makta­loysi, enn tá av Løg­ ting­sins røðarapalli, er nú als eingin ivi um, at vit hava ein stjórnarleiðarar, ið bæði polit­iskt og persónliga er á veg út av politisku eggini. Í staðin fyri at viðurkenna veru­leikan og sakliga taka broddin av teimun nógvu ákær­unum, so uppførir hann seg sum ein politiskan lorta­ unga. Høgni Hoydal skal verða takksamur fyri, at Løgmaður stóð á røðarapallinum, og ikki nærhendis honum, tí ann­ars hevði Løgmaður givið formanni Tjóðveldisins ein orduligan skallara. Ístaðin fyri sakliga at svara upp á fyrispurningin frá Høgna Hoydal, so vísti Løgmaður eitt sovorðið politiskt makta­ loysi, ið tú valla hevur sæð á Føroya Løgtingi. Hæddarpunkti av hans­ ara royndum at lúgva seg burt­ur úr sínari politisku trong­støðu var herfyri, tá hann av sjónvarpsvertinum varð spurdur um, hvørvítt hann var á tí famøsa fund­ inum, tá CIP var játtað eina millión fyri "tort og svie", um sáttmálin ikki var undir­ skrivaður áðrenn 31. august. Eisini spurningurin við­ víkjandi "gloymdu skjøl­ unum" varð havdur á lofti. Honum líkt svaraði løgmaður, at hann kendi einki til at hava verið á nevnda fundi, eins og hann ikki visti um milliónina, sum CIP skuldi fáa fyri "tort og svie". Tá so sjóvarpsverturin greiddi honum frá, at tann hendingin hevði staðið á forsíðuni á Sosiallinum fleiri vikur frammanundan, so svar­aði hann arrogant aftur, at hann als einki kendi til, hvat Sosialurin hevði á sínari forsíðu. Eingin ivi er um, at her vísti løgmaður enn eina ferð, hvussu lætt hann fer um sannleikan. Tí á heimasíðuni hjá Inn­ lendis­málaráðnum stend­ ur svart uppá hvítt, at løg­ maður var á nevnda fundi. Tá so hann enn einaferð av sjónvarpinum verður spurd­ ur, hvør sigur ósatt í hes­um máli, so er hann noydd­ ur at krúpa til krossin og viður­kenna, at hann hevði sagt ósatt. Tað vil siga tað sama, at meðan Kári P. Høj­ gaard skrivaði undir sátt­ málan, at landskassin skuldi gjalda eina millión í "tort og svie" til CIP, so sat Løg­ maður við síðuna av inn­ lendismálaráðharranum, tá hesin váttaði at so skuldi verða. Tá hann yvir fyri sjón­ varp­inum váttaði, at hann alment hevði sagt ósatt fyri Føroya fólki, so hevði hann samstundis møguleikan at geva føroya fólki eina um­ bering, og at tað harmaði hann nógv, at hann hevði sagt ósatt. Men so litil er virðingin fyri veljarnum, og so arrogantur er hann, at tað kom hon­um ikki til hugs sum Før­oya Løgmaður at biðja Før­oya fólk um umbering tí hann hevði sagt ósatt. Men hetta var ikki fyrstu ferð, at løg­maður alment hevði sagt ósatt Men tað sum seinast vísti Føroya fólki, hvussu ótrú­ verdugur okkara løgmaður er, var tá hann í almenna fjøl­ miðli var spurdur, um hann fór at koyra inn­lendis­mála­ ráðharran úr starvið. Tað kundi hann ikki svara uppá, fyrr enn hann hevði fingið øll tey skjøl, ið hann hevði fyri neyðuni. Aftan á at hann hevði fing­ið neyðugu skjølini, so greiddi løgmaður fjøl­miðl­ unum frá, at hann ikki sum fyrr sagt hevði fyri neyð­uni nevndu skjølum, tí hann hevði tikið støðu fyri fleiri døgum síðan, at loysa inn­ lendis­málaráðharran úr starvi. Kann politiska skipanin, samgongan, andstøðan ella fyri sovítt veljarin liva við, at vit hava ein so ótrúverdugan stjórnarleiðara, sum ferð aft­an á ferð verður tikin í at lúgva, bert fyri at bjarga sín­ um politiska maktaloysi, ella hvat? Seinasta politiska bragdið, hann gjørdi, var at stinga sínar egnu partamenn í rygg­in. Sambært Bárði Niel­ sen, so var tað ein greið av­ tala, at Fólkaflokkurin ikki skuldi kanna sær tey stóru politisku málini í Inn­lendis­ málaráðnum. Men sum øll vita, so hevur Løgmaður síð­an løgtingsvalið verið voks í hondunum á Fólka­ flokk­inum. Tað er kanska or­søkin, at hann hevur latið Fólka­flokkinum tey stóru málini í Inn­lendis­mála­ráð­ num. Samstundis so er hann so nógv politiskt vikn­aður í sín­um egna flokki, at løg­ mað­ur styðjar seg polit­ iskt meira og meira upp at Fólka­flokkinum. Tí er tað ein stórur spurningur, um hans­ara dagar sum for­maður Sam­bandsfloksins eru við at vera taldir. Ikki-umboðandi parlamentarisma Jógvan Olsen handan Á Tórshavn Janus Rein fekk 250 atkvøður á løgtingsvalinum í 2011. Aðrar 717 atkvøður fekk hann frá borgarum, sum ikki høvdu valt hann. Janus Rein fekk sostatt 74 procent av sínum atkvøðum frá borgarum, sum ikki valdu Janus Rein. Millum annað frá undirritaða, men hetta hendi uttan mítt samtykki! Eg atkvøddi fyri lista F; fyri einum fólki, sum ikki kom inn. Tað er í lagi. Eg hevði gjarna atkvøtt fyri ymsum fólkum á lista F, hevði eisini verið til reiðar at atkvøtt fyri ávísum øðrum listum. Men í hvussu er síðan løgtingsvalið í 2011 og til og við skrivandi løtu hevur listi A verið tað, sum eg av øllum helst ikki vil síggja í Tinginum. Kortini fer mín atkvøða nú til júst - lista A. Hetta prógvar í ólukkumát, at okkara valskipan ikki tryggjar at borgararnir verða umboðaðir í Løgtinginum. Í mínum føri er tað øvugt umboðan: mín atkvøða fer nú til at umboða tað øvugta av mínum sjónarmiðum. Suff! Hvat skulu borgarar gera at tryggja seg móti at slíkt kann henda? Kundi man gjørt gjølligar kanningar av arbeiðshættunum í teimum listunum, man hevur hug at atkvøða fyri? Hetta fyri at vita um listarnir hava proce­durur at tryggja, at tað bert eru loyal valevni, sum koma á listan? Tað hevði tikið fleiri tímar, helst dag­ ar, av kanningararbeiði hjá hvørjum einstøkum borg­ ara. Eitt er, at listarnir høvdu borið seg undan at verið tøkir til slíkt. Nakað annað er hetta: Um vit sum borg­ arar skulu brúka stóra orku uppá at tryggja at okk­ara umboðan er verulig um­boð­ an, hví skulu vit tá bara vera umboðaði? Hví kunnu vit tá ikki heldur hava beinleiðis fólkaræði í staðin? Um vit borgarar skulu leggja næst­an líka nógv arbeiði í at tryggja at vit eru rætt um­boðaði, sum beinleiðis fólka­ræði vildi kravt, tá vildi tað verið betri við beinleiðis fólka­ ræði. Nú á døgum hava vit tøknina, sum ger tað gjør­ligt; tað finnast ikki longur prakt­ iskar forðingar, sum kunnu brúkast sum undanførsla. Kortini ynski eg mær ikki beinleiðis fólkaræði. Men broyt-ingar mugu gerast. Í allarminsta lagi mugu vit hava atgongd til at fáa framt nýval. Tað eigur ikki at vera neyðugt at hava til dømis 15.000 undirskriftir fyri at hava rætt til nýtt val. Øllum kunnugt finst nú á døgum fyribrigdið veljarakanningar. Tað er ongin grund til at slíkar ikki eru partur av eini mannagongd at meta, hvørt tað finst grundarlag fyri nývali. Ein møgulig manna­gongd kundi verið hendan: Um ein borgari kemur við undirskriftum frá 100 borgarum, skal lands­ stýrið lata gera óhefta mein­ ingakanning. Um meininga­ kanningin vísir, at ein meiri­luti av veljarafjøldini ynskir nýval, skal løgmaður út­skriva nýval. Betur vildi verið, um vit høvdu eitt ráð, óheft av Løgtinginum, at gera broyt­ ingar í valskipanini. Eitt tí­ líkt ráð burdi verið virkið í hvørjum valskeiði at meta um tørvin á tillagingum ella størri broytingum til næsta val. Hetta ráð kundi har­ um­framt verið tann mynd­ ug­leikin, sum ásetti løn og starvs­viðurskifti fyri løg­ tings- og landsstýrisfólk. Við fyrimuni kundi eitt slíkt ráð verið valt við luta­ kasti millum allar val­bærar borgarar. Sjálvandi kundi eisini verið valt við atkvøðu­ seðli samstundis sum valið til Løgtingið. Tað er ikki nøktandi at tey, sum ynskja sær at verða vald á Ting við tað fylgjandi valið eru tey somu, sum skulu við­ gera møguligar broyt­ingar í vallógini. eblaðið sos.fo