týsdagur 11. mai 2004síða 5

8 Nr. 88 - 11. mai 2004 Nr. 88 - 11. mai 2004 9 Sum væntað hækkaði amerikanski tjóðbankin (FED) ikki teirra rentu týs- dagin. FED megnaði eisini at orða peningapolitisku støðu teirra soleiðis, at marknaðirnir at kalla ikki ávirkaðust av hesum. Við- víkjandi rentupolitikkinum, ætlar FED at ganga hóvliga fram og í samsvari við komandi búskargongdina. Umenn ein rentuhækking er væntu, verður hendan ikki brádlig ella ógvuslig. Hóast hóvligu framferð- ina hjá FED endaði vikan við ógvusliga hækkandi lánsbrævarentum og lækk- andi partabrøvum. Orsøkin var mánaðarliga arbeiðs- marknaðarfrágreðingin, sum aftur hesuferð gjørdist framúr positiv. Væntað varð, at 170.000 arbeiðs- pláss vóru sett á stovn í apríl men talið gjørdist heili 288.000. Samstundis varð mars talið dagført við ein- ari hækking. Staðfestast kann nú, at nýggjar tíðir eru í ameri- kanska búskapinum og FED hevur nú nógmikið av próvtilfari til at hækka rent- una. Um næsta arbeiðs- marknaðarfrágreiðingin, ið verður kunngjørd 4. juni, og onnur lyklatøl sum heild eisini verða positiv, kann roknast við, at FED hækkar amerikonsku rentuna tann 30. juni við 0,25%-stigum í 1,25%. Evropiski miðbankin hevði eisini rentufund í farnu viku. Heldur ikki teir broyttu rentustigið. Hóast búskaparlig framgongd er í Evropa er ferðin enn lítil. Tí væntar Kaupthing fram- vegis ikki, at ein evropisk ella ein donsk rentuhækk- ing verður at síggja fyrr enn seint í ár. Roknskapirnir, ið vóru kunngjørdir í farnu viku vóru sum heild bjartir. Eis- ini roknskapurin hjá Danske Bank var bjartur og betri enn væntað, men av tí at bankin væntar at 2004 “einans” verður eitt vet bet- ur enn 2003, lækkaði parta- brævið 2,5% kunngerðar- dagin. Gongdin í seinastu viku fer at seta dám á hesa vik- una. Ein mótrørðsla kann væntast, serliga á parta- brævaøkinum. Tá rentu- hækkingin gerst mera vís, kunnu partabrøv hækka aft- ur, tí søgan vísir, at tað er ikki rentuhækkingin sjálv, men óttin fyri komandi rentuhækkingum, ið leggur marknaðirnar undir trýst. Hesa vikuna kunngerða m.a Cisco, Dell, GN og Lundbeck roknskap. Stórt sannlíkindi fyri rentuhækking í USA í juni Vika 19, 2004 www.kaupthing.fo Høgni Lisberg fær góð ummæli uttanfyri landoddarnar fyri fløgu sína. Nú hava íslendingar hoyrt fløguna og ummælari hevur føgur orð at bera útgávuni. Eisini aðrir føroyskir tón- leikarar klára seg væl í Íslandi, t.d. Eivør Pálsdóttir TÓNLEIKUR Dagfinn Olsen, dagfinn@sosialurin.fo Íslendingar vilja hoyra før- oyskar tónleikarar syngja á føroyskum. Teimum dámar málið og tað verður hildið at ljóða væl og er kanska eisini í summum førum "cool". Hetta sæst t.d. á, at fyritøkur lýsa á føroyskum, til dømis Domino’s Pizza. Tó sleppa Týr og Clickhaze væl frá at syngja á enskum í Íslandi. Men hesir hava eisini løg á føroyskum, sum rættiliga hava sett ferð á føroysku bylgjuna í Íslandi. Høgni Lisberg, trummu- leikari í Clickhaze, gav fyri nøkrum mánaðum síðani út fløgu, har hann roynir seg á egnum beinum. Fleiri út- lendskir ummælarar hava føgur orð at bera útgávuni, men tað venda vit aftur til í seinni grein, - fyrst vita vit hvat íslendingar halda: Fløgan hevur enskan tekst, men hon er nú ávegis á íslendska marknaðin. Í farnu viku varð fløgan um- mæld í Fréttablaðnum, og ummælarin, Smári Jósep- sson, er hugtikin. Góð Hann metir hesa fyrstu solo royndina hjá Høgna Lis- berg vera góða og byrjar annars við at staðfesta, at føroyskur tónleikur er væl dámdur í Íslandi, har Click- haze, Eivør, Týr og onnur hava gingið á odda. Most Beautiful Things fær føgur orð frá ummæl- aranum, har hann rósar Høgna sum bæði tónasmiði og tónleikara. Og eisini tekstirnir eru góðir, verður sagt. Men eisini hesin ummæl- arin telist millum teirra, sum heldur vil hoyra føroy- ingar syngja á føroyskum, heldur enn á enskum. Um- mælarin heldur annars nógv av fløguni og hon gerst betri og betri, metir hann, og hann metir hana vera góða at leggja á fløgu- spælaran eftir ein strævnan arbeiðsdag. Bestu løgini eru sambært ummælaranum When you get home og Fairy of Mine. Ein vøkur og ærlig fyrstaút- gáva frá Høgna Lisberg, metir ummælarin. Farast kann inn á Fréttablaðið um- vegis heimasíðuna www.visir.is Eivør og onnur Heimmildarmaður okkara í Íslandi, Jens Guð, er m.a. útvarpsvertur og annan- hvønn leygardag er hann at hoyra á Radio Reykjavík (www.radioreykjavik.is) . Hóast lagt er upp til í send- ingini, at gamlir rock klass- ikarar eru at hoyra, so letur Jens Guð altíð nakrar før- oyskar tónar sleppa framat, og har eru t.d. Høgni Lis- berg og Eivør og mong onnur. Jens sigur annars úr Íslandi, at til konsertina hjá Eivør síðsta fríggjadag við Graduelakórinn var so mik- ið av fólkið komið saman, at rúm var ikki fyri øllum. Eivør er eisini høvuðsnavn á Listahátíð Reykjavíkar. Nógv verður gjørt burturúr lýsingum og hjálpir hetta eisini uppá fløgusøluna hjá Eivør. Fløgan Krákan fór síðstu viku frá einum 32. plássi til eitt 16 pláss á yvirlitinum yvir mest seldu fløgurnar í Íslandi og er fløgan nú seld í 9000 ein- tøkum. Á 15 plássi er Bjørk og fløgan Gling Glo, sum er seld í 20.000 eintøkum síðani 1990. Jens metir, at Krákan verður seld í 10.000 eintøk- um, innan árið er runnið, og fløgan er nú eisini við á listunum yvir seldar fløgur í Danmark og Svøríki. Høgni Lisberg fær góð ummæli Í løtuni samráðast Smyril Line og The Shetland Develop- ment Trust um, at hetlendski menning- argrunnurin skal seta meiri pening i før- oyska felagið ÍLØGUR Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Á aðalfundinum hjá Smyril Line hósdagin í farnu viku kom fram, at føroyska fe- lagið fer at royna at styrkja kapitalgrundarlagið hjá felagnum. Tá varð sagt, at nevndin í Smyril Line enn ikki hevði gjørt nakað við hetta mál, men skjótt er borið at, tí nú er komið fram, at samráðingar eru millum føroyska felagið og hetlendska menningar- grunnin, ið frammanundan eigur 50 milliónir krónur í Smyril Line. Smyril Line stórt álit millum hetlendingar Hetlendska blaðið Shetland News skrivar, at samráð- ingar eru millum partarnar, og stjórin í hetlendska menningargrunninum, Neil Grant, váttar fyri blaðnum, at so er. Hann vil tó ikki gera aðrar viðmerkingar til tíðindini. Á tíðindafundinum hjá Smyril Line beint eftir aðalfundin hósdagin segði Morgan Goodlad, ið er het- lendska umboðið í nevndini hjá Smyril Line, at het- lendingar hava sera stórt álit á Smyril Line, og hann ivaðist tí ikki í, at teir vóru sinnaðir at gera enn ein íløgu í føroyska felagið. Hann segði, at eftir at nýggja Norrøna var farin í sigling, vóru nógv fleiri ferðafólk at síggja í Het- landi, og skipið hevur havt eina sera positiva ávirkan á hetlendska samfelagið. Tí- skil er Morgan Goodlad ikki í iva um, at um pening- ur er til tað, so vilja hetlendingar setta meiri pening í Smyril Line. Fyrsta árið hjá Smyril Line við nýggju Norrønu í flotanum gjørdist sera vánaligt. Ársroknskapurin, ið var lagdur fram á aðalfundinum hós- dagin, vísti eitt hall upp á slakar 35 milliónir krónur VINNULÍV Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Tað sær einki serligt út fíggjarliga hjá Smyril Line. Rakstrarúrslitið í fjør var eitt hal upp á 34,9 milliónir krónur mótvegis einum yvirskoti upp á góðar 11 milliónir í 2002. Úrslitið var munandi verri, enn hvat leiðslan í Smyril Line hevði roknað við, og havandi í huga stóru lánsgjøldini, ið fella til gjaldingar í ár, er eyðsæð, at okkurt skal ger- ast sum skjótast. 140 milliónir falla til gjaldingar í ár At talan er um eina trupla uppgávu, ið stendur fyri framman hjá leiðsluni í Smyril Line, er lítið av ivast í, tí sambært roknskapinum hjá felagnum falla ikki færri enn 140 milliónir krónur til gjaldingar í ár. Av hesum eru góðar 86 milli- ónir veðlán og veðskuld, meðan restin millum annað peningur, ið kreditorar eiga til góðar hjá Smyril Line fyri ymsar vørur og tæn- astur. Klæmint Weihe, nevndar- formaður í Smyril Line, segði á tíðindafundinum eftir aðalfundin hósdagin, at úrslitið als ikki var nøkt- andi, tí teir høvdu væntað eitt avlop, men at teir fram- vegis hava góðar vónir. Hann ásannaði tó, at neyð- ugt er endurskoða allar fíggjarútreiðslurnar hjá fe- lagnum til tess at lætta um útreiðslusíðuna. Til dømis kann hugsasat, at stóru veðhaldslánini í nýggju Norrønu fáa longri livitíð, so at árliga afturgjalds- byrðan lækkar. Kapitalgrundarlagið styrkjast Til tess at styrkja Smyril Line í hesum fíggjarligu truplu tíðum, hevur nevnd- in í felagnum gjørt av, at kapitalgrundarlagið skal styrkjast, um tað gerst neyðugt. Klæmint Weihe sigur, at nevndin hevur ta fatan, at stóru íleggjararnir í felagnum framvegis stuðla verkætlanini, og tískil hava teir góðar vónir um, at tað fer at bera til at fáa nýggjar íløgur frá hes- um, um tørvur verður á tí. Sum tað sær út í løtuni, verða eingir trupulleikar við gjaldførinum hjá Smyr- il Line í summar, men tá ið heystið kemur, er støðan ein onnur, og tí er spurn- ingurin, hvat gera vit tá, sigur Klæmint Weihe. Tá er tað, at fíggjarligu byrðarnar av álvara fara at merkjast, sigur nevndarformaðurin í Smyril Line. Virksemi umskipast Sum ein lið í menningini av Smyril Line og tilboðunum hjá felagnum, er ein nýggj ferðaætlan ávegis, sum verður býtt í trý. Millum annað fer Norrøna ikki at sigla upp á Bergen í vetrar- siglingini komandi ár, tí tað er neyvan nakað serligt av fólki á rutuni millum Bergen og Hanstholm á vetri, og tískil kann felagið spara nakað av útreiðslum til havnagjøld, olju og manning við at niðurleggja hesa farleið í vetrarsigl- ingini. Ístaðin ætlar felagið at gera meiri við íslendska marknaðin, og serliga verð- ur farið eftir íslendsku út- flytarunum. Ein av nevnd- arlimunum í Smyril Line, Jónas Hallgrímsson, segði á tíðindafundinum, at stór- ur áhugi var millum ís- lendskar útflytarar at flyta feskan fisk av landinum við Norrønu, tí so var fiskurin hjá keyparunum á europe- isku meginlandinum mána- morgunin. Jónas Hall- grímsson, ið hevur sitið í nevndini í Smyril Line í mong ár, sigur, at væntandi er eisini áhugi millum íslendingar at seta meiri pening í felagið. Hetta skal vónandi viga upp ímóti minkandi føroysku útflutn- inginum. 35 milliónir í halli Smyril Line í samráð- ingum við hetlendingar Morgan Goodlad : Morgan Goodlad er hetlendskur nevndarlimur í Smyril Line, og hann hevur óivað ein fingur við í spælinum, nú Smyril Line og hetlendski menningargrunnurin samráðast um nýggja íløgu í føroyska felagið mynd: Jens Kr. Vang Klæmint Weihe, óli og Jóannes: Teir tríggir Klæmint Weihe, nevndarformaður í Smyril Line, Óli Hammer og Jóannes á Váli, stjórar í felagnum hava nógv at hugsa um, nú felagið er í fíggjarligum vandasjógvi mynd: Jens Kr. Vang C M Y K 9 8