hósdagur 10. oktober 2013síða 8

Mikudagur 9. oktober 2013 · Nr. 116 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Rannvá G. Fossaberg - Tá eg møti nýggjum fólkum, og tey spyrja, hvat eg geri, so plagi eg at skemta og siga, at eg hoyri fyri mær. Tá tey so spyrja, hvat eg meini við, sigi eg, at eg havi skizofreni, og tað duga fólk ofta ikki so frætt sum at úttala sjúkuna. So lítið vita fólk um hesa sálarsjúkuna, sig­ur Jóannes Joensen. Hvønn dag tekur hann eini fýra tablettir, ið gera, at hann kann hava ein nøkun­ lunda vanligan gerandisdag. - Um eg ikki taki heili­vág­ in, havi eg tað ikki gott og hoyri allatíð fyri mær. Sam­ stundis verði eg ógvuliga troytt­ur av heiliváginum og eri altíð svangur, men tað havi eg lært meg at liva við, fortelur Jóannes Joensen, sum sigur seg hava tað hampi­ligt í dag, takkað verið heili­vág­num. - Tá eg havi ein ringan dag, klári eg ikki at vera úti mill­um nógv fólk, tí tá koma enn fleiri røddir í høvdið. Og so geri eg mær óveruligar tan­k­ar, um at onkur er eftir mær. Tað er óbehagiligt, men tíbetur er tað nakað síðani, eg hevði ein slíkan ringan dag. Undirhelt á Mallorca Sálarsjúkan gjørdi fyrstu ferð um seg í 2000, tá Jóan­ nes Joen­sen arbeiddi á frí­ tíð­ar­oyn­ni Mall­orca sum und­ir­haldari. Gjøg­n­um eina dans­ka ferða­skriv­stovu hevði hann fingið starv­ið, har hans­ara upp­gáva var at vera á ymsum hotell­um, har hann skuldi syrg­ja fyri frí­tíð­ar­virk­semi fyri bæði børn og vaks­in. Hetta starv­ ið hevði hann í nakað yv­ir tvey ár. - Eg var tann persónurin, sum skuldi fáa hotellgestir upp á senuna at dansa, eg fekk tey at syngja, spældi onkrar sjónleikir og ymiskt annað undirhald. Tað kundi verða eitt sindur strævið viðhvørt, tí eg arbeiddi um dagin og um kvøldið seks dagar um vikuna, greiðir Jóannes Joensen frá. Hann heldur, at tað, at hann var millum so nógv fólk, skuldi undirhalda og hava yvirskot, ivaleyst hevur ávirkað hann sálarliga. - Tá eg legði meg um kvøldarnar, hoyrdi eg fyri mær. Røddir, sum bara søgdu okk­urt tilvildarligt. Sum oft­ ast var tað á sponskum, týsk­ um, donskum og ensk­um. Soleiðis byrjaði tað, for­telur Jóannes Joensen, sum ikki sjálvur var greiðir yvir, at tað bara var hann, sum hoyrdi røddirnar. - Upp á ein ella annan máta ert tú stýrdur av røddunum, og tú dugir ikki at skyna, millum hvat er veruleiki og hvat er títt egna hugflog. Tí hugsaði eg ikki sum so, at nakað var galið við mær, men eg merkti væl, at eg ikki hevði tað gott. Vinkaði til Mercury Ta einu ferðina var heilt galið. Umframt at hoyra røddir og síggja ymisk skepilsi fyri sær, fekk Jóannes Joensen eisini ranghugsanir, har hann helt, at onkur var eftir sær. - Tað var, tá foreldur míni, Jákup og Hanna Joensen, vóru komin til Mallorca at halda frí í nakrar dagar. Eg var farin í býin tað eina kvøldið, og næsta morgun var púra galið við mær. Eg ræddist øll og alt. Minnist at eg legði eina tannbust undir hurðina á hotellkamarinum hjá mammu og babba, soleiðis at tey vóru innisperrað, tí eg helt, at onkur var eftir teimum. Tey sóu, at tað var heilt galið við mær og fingu meg til lækna, fortelur Jóannes Joensen. Læknin gav hon­um heilivág ímóti hallusina­ tiónum, men Jóannes Joen­ sen vildi ikki taka heilivágin. Hann var ikki í iva um, at okkurt vandamikið var í hes­ um tablettunum. Tað gingu eini 14 dagar, og foreldrini fór heim aftur til Føroya. Jóannes Joensen hevði tað framvegis ikki gott sálarliga. - Eg minnist væl ta eina kvøldið á Mallorca, har eg hugdi upp í luftina. Brád­ liga síggi eg sjálvan Freddie Mercury koma fram millum skýggini og vinka til mín. Eg havi altíð verið Queen fjeppari, so tú kanst ætla, at hetta var stórt fyri meg. Men eina løtu seinni hvarv hann, og ein figurur, ið minti um Várharra ella okkurt líkn­ andi, kom fram, sigur Jóan­ nes Joensen og er skjótur at leggja afturat: - Tá hevur mann ikki verið heilt normal, sigur Jóannes Joensen og hevur hug at flenna eftir sær sjálvum. Óveruligir tankar stýrdu Tá summarið var komið at enda, og Jóannes Joensen var liðugur at arbeiða fyri hesaferð, valdi hann at fara til Føroya. Men ferðin heim skizofreni - Tað byrjaði við, at eg hoyrdi røddir fyri mær, tá eg fór í song um kvøldarnar. Knappliga byrjaði eg eisini at síggja fyri mær og helt, at onkur var eftir mær og vildi mær ilt. Tá var eg ógvuliga illa fyri. Soleiðis sigur 42 ára gamli Jóannes Joensen úr Leirvík, sum fyri 13 árum síðani brádliga bleiv sjúkur og fekk staðfest sálarsjúkuna skizofreni. Sjúkan ger, at hann ikki kann hava eitt vanligt arbeiði og má taka heilivág Eg hoyri røddir