fríggjadagur 14. mai 2004síða 3

4 Nr. 91 - 14. mai 2004 Nr. 91 - 14. mai 2004 5 100 ára merkir Umframt at HBog KÍ bæði gerast 100 í ár, fyllir altjóða fótbóltssamgongan, FIFA, eisini runt. Og á Postverki Føroya hava tey so gjørt av, at hetta er nakað, sum skal markerast. 24. mai verða tvey nýggj frímerki givin út, sum mar- kera 100 ára dagarnar. Annað merkið er áljóðandi 5 krónur, og avmyndar hetta teir báðar, Kurt Mørkøre og Hans á Lag í dysti millum HB og KÍ. Hartil eru nýggju 100-ára búmerkini hjá teimum báðum feløgnum av- myndað á frímerkinum. Hitt merkið - sum altso markerar dagin hjá FIFA – er áljóðandi 6,50 kr., og er motivið her ein dystarmynd frá fótbóltslandsdystinum millum Føroyar og Týsk- land, sum varð leiktur á Tórsvølli í fjør. Tað er Símun á Høvdanum í Klaksvík, sum hevur tikið myndirnar, sum verða nýttar á frímerkjunum. -jm Til gongu til Vestmanna á Bátastevnu Gongufeløg fara aftur í ár at skipa fyri gongutúri til Vestmanna í sambandi við bátastevnuna, sum verður har 15. mai. Hesaferð verður gingið eftir gomlu varða- gøtuni úr Saksun GONGUTÚRUR Tíðindaskriv Gongufeløgini í Vágum, Havn og Eysturoynni gjørdu í fjør ein gongutúr til Vestmannar í sambandi við Báta- stevnuna Kjalarvatn. Hetta varð ein góður túrur. Stuttligt var at fylgjast við gongufólkum úr øðrum feløgum, og hugnaligt var at koma til Vestmannar, síggja bátarnir og hitta fólk, so semja varð um at endurtaka tiltakið. Bátastevnan Kjalarvatn verður aftur nú leygardagin 15. mai. Tá ætla gongubólkarnir at ganga til Vest- mannar, so vit síggja bátarnir, tá teir stevna norður gjøgnum Vestmannasund. – So komið øll gongufólk og latið okkum aftur stevna móti Vestmanna hesaferð eftir gomlu varðagøt- uni úr Saksun. Neyðugt er at melda seg til á kunn- ingarstovunum, so vit kunnu skipa fyri farti til Saks- unardalin, haðani byrjað verður at ganga kl. 11. Buss- ur fer úr Havn kl. 10, og er áhugi fyri tí, verður eisini skipað fyri bussi aftur úr Vestmanna. Vágafólk og Eysturoyingar í bili sleppa upp í bussin við tunnils- munnan í Kollafirði. Tilmelding fer fram á kunningustovunum kring landið. Bárður Nielsen, landsstýrismaður við fíggjarmálum, sigur, at hann fer ikki at biðja um meira pen- ing, nú fíggjarnevnd- in hevur gjørt av at skerja seks milliónir netto á hansara máls- økjum FÍGGJARLÓG Hans Kárason Mikkelsen, hans@sosialurin.fo - Vit mugu royna at tillaga okkum teimum broyting- um, sum fíggjarnevndin er komin við, segði Báður Nielsen, landsstýrismaður við fíggjarmálum, í tingi- num týsdagin, tá fíggjar- lógin var til viðgerðar. Men hann leggur afturat, at nøkur ting verða helst trupul at liva upp til. Til dømis vísir hann á rentu- stuðulin. - Tað sum eg serliga havi gjørt vart við, tað er rentu- stuðulin, sum er ein játtan, ið eg ikki vænti kemur at halda, sigur Bárður Niel- sen. Men hann ætlar sær ikki at biðja um fleiri pengar, tá Løgtingið hevur triðju og síðstu viðgerð hósdagin. - Eg ætli mær ikki at biðja um fleiri pengar. Tað liggur ikki til landsstýris- mannin við fíggjarmálum at biðja um fleiri pengar, so eg má royna at halda meg til tað, sum eg nú einaferð fái játtað, sigur Bárður Nielsen. Hann sigur tó eisini, at tað kann væl verða, at rent- an fer upp. Um tað hendir, fær Bárður Nielsen brúk fyri eykajáttan til rentu- stuðulin. Fíggjarnevndin metir ikki, at stórvegis rentu-hækking er á veg. - Hetta er ein meting. Tað kann verða, at teir fáa rætt, og tað kann verða, at eg fái rætt, sigur Bárður Nielsen. Bárður Nielsen svaraði eisini í Løgtinginum upp á tær viðmerkingar hjá fíggj- arnevndini um, at ávísir grunnar og landsstovnar ikki eru tiknir við á fíggjar- lógina, og at hetta "er í stríð við stýrisskipanarlógina." - Trupulleikin við grunn- um og landsstovnum er ein gamal trupulleiki, sigur landsstýrismaðurin og leggur afturat, at hann væntar ikki, at hann klárar at fáa hesi tingini upp á pláss til komandi fíggjar- lóg, sum fíggjarnevndin annars eftirlýsir. Hetta tí fíggjarlógin fyri 2005 skal leggjast fram um einar fimm mánaðir. Løgtingsgrannskoðarar- nir og løgtingsnevndirnar hava nú í fleiri ár víst á tru- pulleikarnar, uttan at nakað er tikið til eftirtektar. Triðja viðgerð av fíggj- arlógini er í Løgtinginum hósdagin. Í næstum fer kórið Tarira, undir leiðslu av Sunleivi Rasmus- sen, á konsertferð í Føroyum KONSERTFERÐ tíðindaskriv Konsertirnar verða hildnar í fýra ymiskum kirkjum kring landið, og skráin bjóðar uppá 3 sera spenn- andi verk, sum ikki hava verðið framførd áður her á landi. Talan er um eitt verk eftir Robert Whyte og tvey verk eftir Arvo Pärt, og skráin er sostatt samansett av heilt gomlum enskum renesansu-tónleiki eftir Whyte, sum livdi i tíðar- skeiðnum 1535-1574 og so nýggjum estoniskum tón- um eftir Pärt, sum er føddur í 1935, júst 400 ár eftir Whyte. Tað er ikki av tilvild at hesi 3 verkini eru á somu konsertskrá, tí hóast heilar 4 øldir eru imillum tey, so hava tekstirnir felags evni, nevnliga páskirnar og hvítusunnuna. Hartil nýtir Pärt í hesum báðum verk- unum tey kirkjutonalu tónasløgini, sum eisini vórðu nýtt í renesansuni. Fýra tónleikarar eru við í ferðini, teir eru Sámal Pet- ersen violin, Nicolas Kap- nas bratsch, Jens Chr. Guttesen cello, og Heðin Kambsdal, orgul. Konsertirnar, sum verða hildnar á ferðini eru: Sunnudagin 16. mai í Sandavágs kirkju kl. 15.00 Sunnudagin 23. mai í Gøtu kirkju kl. 16.00 Fríggjadagin 28. mai í Húsavíkar kirkju kl. 19.00 Sunnudagin 31. mai í Vesturkirkjuni í Havn kl. 19.30 Konsertirnar vara ein tíma uttan steðg og eru ókeypis. Hetta er ein frálík- ur og einanstandandi møguleiki at hoyra nýggjan og góðan gamlan kórtón- leik. Tarira á konsertferð kring landið Eg biði ikki um meir Tey bæði fótbóltsfrímerkini, sum markera 100 ára dag- arnar, verða givin út 24. mai Eg ætli mær ikki at biðja um fleiri pengar. Tað liggur ikki til landsstýrismannin við fíggjarmálum at biðja um fleiri pengar, so eg má royna at halda meg til tað, sum eg nú einaferð fái játtað, sigur Bárður Nielsen Frá sunnudegnum komandi og tey bæði eftirfylgjandi vikuskiftini fer Tarira at hava framførslur kring landið Eftir leiðandi arbeiðs- royndir í bankaverð- ini, politisku fyrisit- ingini og vinnuni skal 40 ára gamla Mathea Hilduberg nú royna seg millum penslar, málningar og stand- myndir sum nýggjur leiðari á Listasavni Føroya. – Eg elski nýggjar avbjóðingar, og tað fjølbroytta og skapandi við hesum starvi er lokkandi, men eg fari ikki at royna meg sum lista- kvinnu, sigur Mathea Hilduberg flennandi LIST Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Hon hevur starvast m.a. sum projektleiðari og marknaðarleiðari í Føroya Sparikassa, búskaparfrøð- ingur á Løgmansskrivstov- uni og fíggjarstjóri á p/f Snodd, og frá 1. juli er karrierukvinnan ovasti myndugleikin á Listaskál- anum. Eftir tíggju um- sóknir fall valið og stóra ábyrgdin á 40 ára gomlu Mathea Hilduberg, sum eftir royndir í bankaverðini, politisku fyrisitingini og vinnulívinum nú skal leiða listarliga heimin víðari. Sjálv metir hon tó ikki, at munurin er so stórur á nú- verandi starvi samanborið við áðurevndu arbeiði hennara. Gamlar royndir í nýggjum yrki – Leiðarastarvið á Lista- savninum hevur nógv til felags við áðurnevndu royndir mínar í t.d. Spari- kassanum, tí í báðum før- um er nýskapan og ný- hugsan ein fortreyt fyri menning, eins og nýggja starvið í Listaskálanum eisini er projektorienterað, sigur Mathea Hilduberg. Hon greiðir frá, at eitt neyðugt kynstur er støðugt at finna fram til nýggj konsept, og at hetta eisini er ætlanin í nýggja starvinum. – Eg síggi hópin av menningarmøguleikum fyri Listaskálan, og m.a. tí er starvið attraktivt, greiðir Mathea frá. Hon sigur seg elska nýggjar avbjóðingar, og tí er nýggja starvið ein náttúrlig gongd í persón- ligu menning hennara. – Hóast eg nú taki við einum nýggjum starvi, kunnu royndirnar frá fyrr- verandi størvum takast við og í stóran mun nýtast, sig- ur nýggi leiðarin á Lista- skálanum. Listfrøðingur afturat Hóast hon verður ovasti myndugleiki Listaskálans, verður talan á fyrsta sinni í føroyskum høpi um eina tvístreingjaða leiðslu við Matheu og einum nýggjum listfrøðingi, sum í nærm- astu framtíð skal setast. – Hóast tað ikki er ókent uttanlands, hevur hesin bygnaður ikki verið roynd- ur áður í Listaskálanum, og meðan eg skal taka mær av tí fíggjarliga, marknaðar- liga og umsitingarliga, verður uppgávan hjá list- frøðinginum at hava sjálva listina undir hond, greiðir Mathea frá. Við hesum sipar hon til, at listfrøð- ingurin fyrst og fremst skal hava ábyrgdina av savnin- um, framsýningum og listarligum raðfestingum. – Eg ímyndi mær, at hetta uppgávubýtið bert kann verða til fyrimuns fyri Listaskálan, tí fyrr hevur ein einsmallur stjóri havt alt undir sær, hóast talan er um tvey heilt ymisk øki, sigur Mathea Hilduberg. Hon sigur, at ein av fyrstu uppgávum hennara er at ogna sær betri innlit í og vitan um føroyska listar- lívið. Heldur seg til tað fíggjarliga Fyri Matheu Hilduberg er Listaskálin tó ikki eitt ókent umhvørvi, tí fyrst í árinum hevur hon í tveir mánaðir arbeitt við eini verkætlan við aðalenda- málinum at fáa skrásett alla føroyska list, sum er tengd at Listaskálanum. Umframt hetta eru myndir tiknar av øllum verkum, og data- grunnur Listaskálans er ajourførdur. Hetta megnar arbeiði hevur Mathea stað- ið fyri, og tí er hon ikki heilt ókend í mentanarhá- borgini í Gundadali. – Hesa tíðina havi eg upplivað eina sera góða atmosferu og umhvørvi á Listaskálanum, og tað hev- ur jú eisini verið ein orsøk til, at eg søkti um leiðara- starvið, sigur nýklakti leið- arin á Listaskálanum. Spurd, um hon sjálv hev- ur gjørt nakað við list, ella um nýggja starvið fer at eggja hana sjálva at royna seg sum listakvinnu, er Mathea avgjørd. – Nei nei, eg kenni mínar avmarkingar, og eg fari so neyvan at gera meg gald- andi sum nakar listarligur meistari, sigur Mathea Hilduberg flennandi. Hon sigur, at hennara uppgáva fyrst og fremst verður at skapa karmar fyri einum blómandi mentanarlívi í Listaskálanum, men so fer hon altso ikki longur, held- ur hon smílandi fyri. Tey ungu skulu við Viðvíkjandi endamálum og nýggjum ætlanum, Mathea saman við listfrøðinginum ætlar at fremja, liggur henni nógv á hjarta, men fyrst og fremst nevnir hon, at listin skal gerast attrak- tivari fyri unga ættarliðið. – Hetta kann m.a. fremj- ast við nærri samstarvi millum Listaskálan og skúlar kring landið, og størri dentur skal leggjast á gransking innanfyri list, sigur Mathea Hilduberg. Aðalendamálini eru um- framt hetta at savna og varðveita listarligu fram- leiðsluna, at gera føroysku listina sjónligari uttanlands, at fáa fleiri vitjandi um vet- urin, tá Listaskálin mangan stendur tómur, og til seinast at betra um kunningar- viðurskiftini á Listaskál- anum, so vitjandi vit øktari upplýsing fáa eina so kvali- tativa uppliving sum gjør- ligt. - Ymsir hættir eru at røkka hesum endamálum, og tað er uppgávan, eg og ein komandi listfrøðingur skulu finna fram til, sigur Mathea. Stór ábyrgd Karrierukvinnan við roynd- um úr bankaheiminum, politisku fyrisitingini og vinnulívinum setir sostatt hol á eitt nýtt tíðarskeið, hesaferð á listarliga økin- um, og sær hon eina stóra ábyrgd fyri framman. – Listin hevur so ómeta- ligan týdning, tí hon av- speglar á ein ella annan hátt samfelagsligu gongdina og menningina, og so hvørt sum mentan okkara broyt- ist, avmyndast hetta í list- ini, heldur Mathea. Hon metir seg tí hava eina stóra ábyrgd sum ovasti mynd- ugleikin á Listasavni Før- oya, og hóast hon neyvan sjálv tekur pensil í hond, men heldur seg til tað fíggjarliga, tykist leiðarin vera tilvitað um tann heim, hon í næstum skal føra víðari. Fer ikki at taka pensil í hond Aldur: 40 ár Hjúnastøða: Gift og trý børn Bústaður: Í Havn Útbúgving: Búskaparfrøðingur við sergrein í marknaðarføring Starv: Fimm ára sáttmáli við Listasavn Føroya Fyrrverandi størv: Føroya Sparikassi, Løgmansskrivstovan, Granskingarráðið, P/f Snodd, Bikuben (danskur peningastovnur) Fakta um Matheu Hilduberg - Listin hevur so ómetaligan týdning, tí hon avspeglar á ein ella annan hátt samfelagsligu gongdina og menningina, og so hvørt sum mentan okkara broytist, avmyndast hetta í listini, heldur Mathea Hilduberg, nýggjur leiðari á Listasavni Føroya Mynd: Jens Kristian Vang C M Y K 5 4