mánadagur 28. oktober 2013síða 6

Fríggjadagur 28. oktober 2013 · Nr. 124 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Ingolf S. Olsen Jacob Vestergaard (F), lands­ stýris­maður í fiski­vinnu­mál­ um fegnast og kann anda lætt­an, nú bert fá tons eru eftir av sjálvtillutaðu før­oys­ ku makrelkvotuni fyri 2013. - Málið í ár var fyrst og fremst at fáa fiskað kvotuna upp, og tað er eydnast til fuln­ar, so eg kann ikki annað enn vera fegin um tað, sigur Jacob Vestergaard. Í morgun vóru bert 1589 tons eftir at fiska hjá før­ oysku skipunum. Før­oyska heildarkvotan er sløk 126.000 tons í ár, og av hesi kunnu før­oyskt skrásett skip fiska 111.000 tons, meðan restin verð­ur latin útlendskum skip­um í býti við annan fisk. Men umframt tey 111.000 tons­ini vóru sløk 33.000 tons eft­i­r frá í fjør, sum vórðu løgd oman­á kvotuna í ár, soleiðis at samlaða veiðinøgdin av makreli í ár er 144.000 tons hjá teimum føroysku skip­ unum. Broytt strategi - í fjør var málið at fáa sum mest burtur úr hvørjum kilo av makreli og kanska eisi­ni finna út av, hvør skipa­bólk­ ur best megnaði at út­nytta kvotuna. Tað hevði við sær, at kvotan ikki varð upp­ fiskað. Tá vóru vit eisi­ni langt frá at fáa tað inn í a­v­ reið­ing­ar­gjøldum, sum vit høvdu væntað og eisi­ni ásett í fíggjarlógini. Men í ár hava vit avlop á tí salduni, stað­ fest­ir lands­stýris­maðurin í fiski­vinnu­málum. Bert slakar 18 milliónir krón­ur komu inn í av­reið­ ingar­gjøldum í fjør, meðan tað í fíggjarlógini varð rokn­ að við 70 milliónum krón­ um. Longu nú, áðrenn liðugt er fiskað, eru slakar 126 milliónir krónur komnar inn í av­reiðingargjøldum, með­an fíggjarlógin sigur 107 millión­ ir krónur. Avreiðingargjøldini eru fyri bæði makrel og sild. Landsstýrismaðurin dylir tó ikki, at tað fyri hann hevur havt nógv størri týdning at fáa tonsini upp úr sjónum enn at fáa málið um avkast til landskassan at halda. Væl skipað vinna - Sjálvandi er tað gott, tá alt gongur upp í eina hægri eind, sum tað hevur gjørt í ár, men júst nú hevur tað so ógvuliga nógv at siga fyri okkara samráðingarstøðu, at vit kunnu prógva, at vit meg­ na at fiska ta kvotu, vit hava ásett. Og tað hava vit prógv­ að væl og virðiliga. Har­aftur­ at er makrelurin í stóran mun virkaður á føroyskum virkj­um og umborð á før­ oysk­um skipum. - Vinnan hevur dugað ómeta­liga væl at skipa seg. Tey stóru uppsjóvarskipini hava fylt upp í eitt skip á gang­in, so tey hava kunnað siglt í pendulfarti inn at lan- da við so feskum fiski sum møgu­ligt. Nú standa vit við tí luksus­trupulleikanum, at vit kans­ka hava fiskað ov skjótt, tí nú, tá kvotan er at kalla uppi, hava skipini rakt við stór­an makrel langt inni á før­oysk­um sjóøki eystanfyri. Hetta er tann makrelurin, sum japanar vilja gjalda nógv fyri, men tað gerst so ikki við, sigur Jacob Vestergaard. Onki a konto-fiskarí Vanligt er annars, at strand­ ar­londini leggja upp fyri og loyva sær annaðhvørt at fiska nøkur prosent niður­ fyri av kvotuni næsta ár, ella øvugt, flyta ófiskaða kvotu tvørt­u­r um ársskifti, sum Før­oy­ar gjørdu við ófiskaðu kvotu­na í fjør. - Vanliga hevði onki for­ gjørt verið í at gjørt so, men sum støðan er júst nú, hevði tað helst verið eitt óheppið signal at sent. Vit stremba eftir at fáa eina avtalu um makrel­in aftur, og við tí í huga hevði tað verið rættiliga tápu­ligt, um vit nú fóru at fiska meira enn ta nøgdina, sum so stór øsing longu hev­ ur verið um, staðfestir Jacob Vestergaard. Jacob Vestergaard: Vit rukku málinum Alt riggaði ikki so væl á feltinum, og ES-boykottið órógvaði, men landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum er kortini sera væl nøgdur við makrelháárstíðina. Málið var at klára fiska sjálvtillutaðu kvotuna, tað eyndaðist, og inntøkusíðan hjá landinum helt eisini Fakta: Soleiðis sær avgjalds-saldan út fyri uppsjóvarfiskiskapin, nú makrelkvotan er um at vera fiskað, og tilsvarandi støðan, tá makrelháarstíðin var av í fjør: Avgjøld higartil 2013: 120,8 millionir krónur Inntøka, ásett í fíggjarlógini fyri 2013: 107 milliónir krónur Avlop: 3 prosent Avgjøld 2012: 17,9 milliónir krónur Inntøka, ásett í fíggjarlógini fyri 2012: 70 milliónir krónur Avlop: - 74 prosent Avreiðingar, makrelur og norðhavssild Makrelur og norðhavssild 2013 Dagført 22. oktober 2013 Makrelur Norðhavssild Varðin Pelagic 37157 17583 Vestmanna Seafood 1695 229 PP Faroe Pelagic 36506 17149 Útlendsk móttøkuskip 15648 6016 Havsbrún 22294 24969 Føroyskir frystitrolarar 29230 12133 Til samans 142530 78079 Samlaða kvotan hjá føroysku skipunum at fiska í ár er sløk 143.795 tons av makreli og 105.230 tons av sild. Eftir at fiska eru 1589 tons av makreli og 22.902 tons av sild. - Skerda marknaðaratgongdin orsaka av ES-boykottinum hevur ávirkað prísin niðureftir, og eisini er lutfalsliga meira farið til ídna í ár, serliga sildin, men annars hoyri eg ógviliga fáar atfinningarsamar røddir um handfaringina av makrelfiskiskapinum í ár, sigur Jacob Vestergaard, landsstýrismaður í fiskivinnumálum