hósdagur 7. november 2013síða 9

9 Fríggjadagur 8. november 2013 · Nr. 129 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Ingolf S. Olsen Ein norðuratlantisk on­ line tíðindatænasta. Tað er am­boð­ið at tryggja bet­ri tíðindaflutning um týð­andi evnir í NORA-øki­ num og gera tað møgu­ligt hjá miðlunum og jour­nali­ stunum í økinum at liva upp til sína skyldu sum varðhaldshundar. Hesa niður­støðu er Norð­ur­atlant­iska Hug­ verk­staðið, ið var stovn­ sett í 2011 sum ein part­ur av NORA-sam­starv­inum, komið til, og á NORA-ráð­ stevn­uni á Nord­atlant­ens Brygge í Keypmanna­havn í gjár legði hugverkstað­ið eitt ítøkiligt tilmæli um eina slíka tíðindatænastu fram. Tað var Tine Pars, rekt­ ari á lærda háskúlanum í Grøn­landi og limur í hug­verkstaðnum, ið legði tilmælið fram. Lítil vitan um grannan Tilmælið hevur rúgvus­ mikla argumentasjón fyri ein­um tíðindasamstarvi í økinum, og samsvarar arg­ um­enta­sjónin sera væl við teir høvuðstrupulleikar, ið vóru um­røddir á NORA- ráð­stevnuni. Miðlarnir í londunum ella økjunum í NORA arb­eiða við somu høv­ uðs­evnum, til døm­is fiski­vinnu, olju­leiting og –fram­leiðslu og veð­ur­lags­ broyt­ing­um, men kort­ini veit fólk­ið í einum NORA- øki lítið og onki um hesi við­ur­skifti í hinum økju­ n­um. Samstundis er trupul­ leikin við sera tøttum tøtt­ um sambandi millum jour­ nalistar og keldur tann sami í øllum økjunum. Við eini felags redaksjón og átaks­bólkum, ið kunnu ferð­ast runt í øllum NORA- økinum at gera dygd­ar­ góðan journalistikk um við­komandi evni, minkar eisini hesin trupulleikin. Fasthalda teim ungu Ein onnur jalig avleiðing av einum tøttum miðlasam­ starvi við eini ítøkiligari online tíðindatænastu er, at alt økið verður meira um­røtt, og spennandi menn­ing­in innan vinnu og mentan kemur í brenni­ dep­ilin í sjálv­um økinum. Hetta kann verða við til at halda fast í teim­um ungu, sum í dag rýma inn í stóru bý­irnar og evropeisku mið­økini. Í tilmælinum verð­ur skot­ið upp, at tíðinda­tæn­ ast­an hvønn dag kemur við tíðundum úr øllum NORA-lond­u­num og Arkt­ is um vinnu, virðis­skap­an og politikk við­víkj­andi øki­num. Eisini verður skotið upp, at tíðindatænastan skal verða mannað við jour­nalistum úr øllum lond­unum/økjunum í NORA, og at hon skal hava fastan bústað onku­ staðni í økinum – onki upp­skot er tó um, júst hvar hon skal verða. Seinni eiga onnur lond, ið eisini hava ser­áhuga í Norðuratlantshavinum og Arktis at koma við. Hesi eru Skottland, Russland, Kanada og USA. Í sjálvum tilmælinum stend­ur onki ítøkiligt um fígg­ing av einum felags NORA-tíðindatæn­astu, men Tine Pars segð seg vóna, at Norð­ur­landa­ráð­ ið fór at vísa hug­skot­inum áhuga og verða við til at fíggja tað. Útnorðurmiðil ein møguleiki Tine Pars, rektari á lærda háskúlanum í Grøn­landi, legði til­ mæl­ið um eina felags norð­ur­atlantiska online tíðinda­tænasta fram Eitt ítøkiligt uppskot um at seta eina tíðindatænastu fyri alt NORA-økið á stovn varð lagt fram á NORA-ráðstevnuni í Keypmannahavn í gjár skal greinast send­ingum í øllum KvF og lýs­ingum í útvarpinum. Útvarpslýsingar út - Eg eri prinsipielt ímóti lýs­ingum og sponsoratum í einum almennum pub­ lic service-miðli. Við sjón­ varps­lýsingunum er talan tó um eina serstøðu, tí vit hava bara ein veruligan sjón­varps­pall í Føroyum at lýsa á. Samstundis er hes­in pallur fitilendið hjá teim­ um fyritøkum, ið liva av at gera sjónvarpslysingar. Tí haldi eg, at sjónvarpið fram­haldandi skal sleppa at senda lýsingar til frama fyri lýsingarfyritøkurnar og sum ískoyti til kring­varps­ raksturin. - Men útvarpið skal aft­ ur bara hava loyvi at senda smál­ýsingarnar og kunn­ gerð­irnar, sum tað altíð hev­ ur gjørt. Hin­ar lýsingar­nar, handilslýsingarnar, skulu út. Á tann hátt betra vit kappingarstøðuna hjá priv­ atu miðlunum, sum als ikki er nøktandi nú. Tað er mín persónliga meining, sig­ur Bjarni Djurholm. Ein týðandi inntøku­kelda hjá KvF hvørvur so­statt, um formaðurin í mentan­ar­ nevndini fær sín vilja. Um politikararnir so eis­ ini krevja eitt betir – og har­ við dýrari – KvF, tá ein út­ greining av virkseminum er gjørd, verður neyðugt við eini rættiliga stórari hækk­ing av hyggjara- og lurt­ara­gjaldinum, um út­ gangs­støðið er verandi inn­ tøku­grundarlag. Mvg-frítøka Bjarni Djurholm er tó ikki vís­ur í, at tørvurin verður so ovur­honds stórur, og letur eis­ini upp fyri óbeinleiðis stuðli. - Vit kundu strika mvg’ið. Ann­ars vænti eg, at tað ber til at optimera hin­ar inn­ tøkurnar hjá KvF. Stovnur­in hevur havt trupult við at fáa alt hyggjara- og lurtaragjald­ ið inn, og sum eg skilji, eru átøk gjørd fyri at fáa bøtt um hetta. Og kanska ber eisini til at fáa meira inn við spølum við at hugsa nýtt har eisini. Tað er als ikki vist, at tað verður neyðugt við nakrari ógvusligari lisenshækking, sjálvt um ynskið verður, at Kringvarpið skal hava meira pengar enn nú, heldur hann. Bjarni Djurholm ætlar at betra um kappingarstøðuna hjá privatu miðlunum, serliga mótvegis almenna Kringvarpinum. Her fær hann sær ein bita saman við Eriki Lindenskov, blaðstóra í Miðlahúsinum, og Liljan Weihe, tíðindaleiðara í Kringvarpi Føroya, í matarsteðginum á ráðstevnuni í gjár brennideplinum av ráð­stevnuni, tá bretski grans­k­arin og geo­polit­iski ser­frøðingurin Charles Emm­ er­son frá altjóða við­ur­kenda hug­bankanum Chat­ham House í London greiddi frá, hvat økini í Norð­uratlants­ havi – ser­liga arktiska økið – kunnu gera fyri sjálvi at ávirka tíð­inda­flutningin úr økj­unum til rest­ina av heim­ inum. Økini skulu sjálvi skapa ta myndina, sum tey ynskja, at umheimurin vil hava av teimum, var hansara høvuðs­ boð­skapur. Tað er NORA, økis­sam­ starvs­nevnd­in undir Norð­ ur­lendska Ráð­harra­ráð­num, ið skipar fyri ráðstevnuni. Sveinur Tróndarsson, redak­ sjónsleiðari á portal.fo og fyrrverandi journalistur á Dimmalætting, greiddi frá, hvussu tað hevur verið, og hvørjar reaksjónir tað elvdi til, tá hann á sinni skrivaði um føroyska tjóð­bankan, meðan beiggi hansara, var stjóri har. Høgni Reistrup, sam­skift­is­ ráðgevi, greiddi frá føroysku miðlunum og serliga týd­ninginum, sum sosialir miðlar í Føroyum hava í dag. Eirikur Lindenskov, blaðstjóri á Sosialinum, greiddi frá sperdu støðuni hjá privatu miðlunum í Føroyum og fanst serliga at, at teir mugu kappast við almenna kringvarpið. Dia Midjord, stjóri í Kring­ varpi Føroya, segði, at hann hevur nýtt góðan gam­lan keyp­mans­skap at fáa rakst­ urin at hanga saman, síðani hann tók við sum stjóri Kendi danski sjónvarps­ verturin Martin Breum var orðstýrari á ráðstevnuni.