hósdagur 14. november 2013síða 41

nr. 132 · 15. november 2013 9 VIKUSKIFTI 13 føroyskar orða- bøkur í einari app »Tey speireka listarverkið av Nólsoyar Pálli« Nú sluppu føroysku orða­ bøkurnar í app, áðrenn appin slapp í orðabøkurnar Vagnur Michelsen heldur lítið um, at útisetar gera gjøldur við standmyndini av Nólsoyar Pálli Tað var eitt ómetaliga stórt fram­stig, tá ið allar tær føroysku orðabøkurnar í 2011 vórðu savnaðar á heimasíðuni hjá Sprotanum, og allir skúla­næming­ ar fingu ókeypis atgongd til hendan stóra málsliga grunnin. Talgildi heimurin broytist tó støðugt, og tíbetur steðgaðu orða­bøkur­nar ikki á heimasíðuni. Nú eru tær eisini tøkar sum app. Orðabóka-appin er snøgg og arbeiðslig. Hon krevur internetsamband, men tað merkir eisini, at hon altíð er líka væl dagførd sum netorðabøkurnar, og orðini hava somu leitimøguleikar við bendingarsniði, yndislista og deiling. Men tað sær ikki út, sum tað ber til at leita eftir sama orði í fleiri orðabókum í senn. Tað er annars ein styrki við orðabókunum á heimasíðuni. Orðabøkurnar eru ymiskar og hava ikki allar eins nógv leitiorð, men við felags leitiskipan kanst tú leita í øllum orðabókunum í senn. Vónandi verður hesin møguleiki eisini mentur til appina. Orðið »app« er gott dømi um ymiskleikan. Tað er ikki heilt rætt, at appin ikki er sloppin í orða­bøkurnar. Ein av teimum 13 orðabókunum, tann týsk-føroyska hjá Kára Dávidsen, er nevniliga eitt sindur serlig. Hinar orða­ bøkur­nar hava millum 5.000 og 60.000 leitiorð, men bókin hjá Kára hevur meira enn 120.000, og hon er eisini tann einasta, sum hevur uppdagað nýggja orðið app. Sam­bært týsk-føroysku orðabókini er føroyska týðingin av týska App: »app (fleiri appir)«. Og ein App- Entwickler er ein app-mennari. Hóast appin hevur nakrar veik­leikar í mun til heimasíðuna, so er hon á øðrum økjum betri. Ikki bara er hon lættari atkomilig fyri øll tey, sum nýta telefon og teldil nógv meira enn tey brúka teldu, men hon hevur eisini betri kunning um orðabøkurnar enn heimasíðan. Kunnað verður um, hvørjir ritstjórarnir á ymisku orða­bók­unum eru, hvussu nógv leiti­orð tær hava, og um tær verða dagførdar regluliga. Eg veit ikki, um føroyska málið fer at vinna talgildu kappingina við enskt mæltar miðlar, spøl og appir. Eg ivist. Men við nýggju orðabóka-appini hevur enkst­ hugsandi snildungdómurin í øllum førum fingið eitt lætt amboð til at finna føroysk orð fyri sínar ensku hugsanir. Tað er app-mennarin Faroe Media, sum hevur ment appina, og Sprotin gevur hana út. Appin er ókeypis til 1. januar 2014. Dorit Hansen herfyri, tá Øssur varð innlagdur á psykiatriskari deild. Anders vitjaði har, tí hann fyri kortum vann eina millión í sjónvarpskappingini »Hvem vil være millionær?« saman við beiggja sínum Peter Lund Madsen, ið er heilagranskari. Teir hava latið vinningin til samtakið ODA, ið fevnir um OCD-foreningen, DepressionsForeningen og Angst­foreningen, og tað var í tí sam­bandi, at Anders var á Hvidovre Hospital. Hann vildi nevniliga vita, hvat pengarnir, sum hann lat saman við beiggj­ anum, vórðu brúktir til. Á Hvidovre Hospital koma Øssur og Anders báðir í prát, sum endaði við, at Anders ynskti at gera nakrar samrøður við føroyska listamannin. Hesar upptøkur skulu brúkast í einum dokumentarfilmi, ið Anders ger fyri DR. Og tí var tað, at Anders Lund Madsen eisini vitjaði framsýningina hjá Øssur í Føroyahúsinum sunnu­dagin. Ein framsýning, ið fevnir um oljumálningar, por­ trett-tekningar og prent frá linoleum­útskeringum, og sum hevur opið til 30. januar 2014. Tað er Edmund Sofus Jacobsen, sum hevur samskipað fram­sýn­ ing­ina við góðari hjálp frá mammu Øssur, Begga Johannesen. Og sambært Edmundi eru tað ikki einans føroyingar, men eisini danir og danskir fjølmiðlar, sum hava víst framsýningini ans – millum annað Danmarks Radio og Vesterbro Lokal TV. Rólant Waag Dam Vagnur Michelsen, sum hevur heima­síðuna Hvannrok.fo, skrivar nú um dagarnar, at hann heldur fólk fara illa við stand­ myndini av Nólsoyar Pálli, sum stendur í Vágsbotni í Havn. – Á Facebook hava nøkur fólk – millum annað nakrir útisetar – í seinastuni háðað og spottað vøkru standmyndina av sjógarpanum og undan­gongumanninum Nólsoyar Pálli, sum stendur í Vágsbotni, skrivar Vagnur Michelsen. – Fólkini á Facebook sam­ meta standmyndina av Nólsoyar Pálli við standmynd av onkrum donskum »shufti«. Hetta er beinleiðis vánaligt. Vagnur Michelsen trívur í søguna um Nólsoyar Páll, sum hann heldur var ein, ið slóðaði fyri. – Eingin ivi er um, at Nólsoyar Páll var undangongumaður, og tað er júst slíkar persónar lítil tjóð sum Føroyar hava brúk fyri. Tað lystir meg at vita, hví persónar brúka orku og tíð at háða og spotta Nólsoyar Páll og standmyndina í Vágs­botni. Og serliga útisetar, sum sita uttanlands við telduna og senda »negativar« pílar í hjartað á okkara samfelag. Teir máttu havt annað at tikið sær til, og okkurt má níva djúpt í sálargreinunum hjá slíkum persónum, skrivar Vagnur Michelsen á heima­ síðuni Hvannrok.fo myndir: roland thomsen UMMÆLI