mánadagur 25. november 2013síða 7

7 Fríggjadagur 25. november 2013 · Nr. 136 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 sjúkrahús Skráløgd skurðviðgerð er stóra styrkin hjá smáum sjúkrahúsum, og tað er tað, føroyingar eiga at leggja seg eftir við teimu smáu sjúkrahúsunum, heldur svenski ortopedurin Peter Aspemo, ið altíð gleðir seg at sleppa til Klaksvíkar at arbeiða Fakta Vit skulu framhaldandi hava trý sjúkrahús, men hvussu uppgávubýtið teirra millum skal verða, verður onki sagt um í heilsunýskipanar­uppskotinum hjá landsstýrismanninum í heilsumálum. Verandi sjúkrahúslóg staðfestir talið á sjúkrahúsum og hevur ásetingar um, hvussu tey skipa seg, og um samstarv og sergreinar. Tær báðar fyrstu greinarnar ljóða soleiðis: § 1. Sjúkrahúsverkið fevnir um trý sjúkrahús. Sjúkrahúsini eru Landssjúkrahúsið, Klaksvíkar sjúkrahús og Suðuroyar sjúkrahús. Stk. 2. Við hvørt av sjúkrahúsunum verður í minsta lagi skipað/sett eitt medisinskt og eitt kirurgiskt yvir- læknastarv. Stk. 3. Til sjúkrahúsverkið hoyra eisini serligir stovnar. Stk. 4. Landsstýrismaðurin ásetir reglur um, hvørjir serligir stovnar hoyra undir sjúkrahúsverkið og teirra virki. § 2. Sjúkrahúsini hava rætt og skyldu at veita hvørjum øðrum tænastur, ið kunnu betra um viðgerðartilboðini og raksturin innan sjúkrahúsverkið. Sjúkrahúsini kunnu gera samstarvsavtalur fyri at betra viðgerðartilboðini og raksturin innan sjúkrahúsverkið. Stk. 2. Landsstýrismaðurin skal góðkenna allar samstarvsavtalur, ið hava týdning fyri sjúkrahúsverkið. Stk. 3. Við øll sjúkrahúsini kunnu setast á stovn sergreinar eftir góðkenning frá landsstýrismanninum. Stk. 4. Landsstýrismaðurin ásetir reglur um bygnað og fyrisitingarlig viðurskifti á sjúkrahúsunum. Ingolf S. Olsen Svenski ortopediski skurð­ lækn­in og aksla­ser­frøð­ing­ ur­in Peter Aspemo hev­ur seinastu góðu tígg­ju árini við jøvnum millum­bil­ um arbeitt á Klaks­vík­ar Sjúkra­húsi. Hetta kom í lag, tá hann í síni tíð arbeiddi á svenska Sunder­ by Sjukhus í Luleå og har kom í samband við Jákup Peter­sen, yvirlækna. - Her er herligt at vera á Klaksvíkar Sjúkrahúsi. Eg fái eina rúgvu av orto­ pediskum royndum, tí eg arbeiði nógv, tá eg eri her, men samstundis er tað altíð deiliga avstressandi at koma higar. Her er altíð ró­ligt og sera stuttligt at vera, sigur Peter Aspemo. Tá hann ikki er í Klaks­ vík, er hann í sínum fasta starvi sum yvirlækni á sjúkra­húsi­num í Narvik í Norðurnoregi. - Tað er eisini eitt lítið sjúkra­hús, og styrkin hjá teimu er elektiv skurð­vi­ ð­gerð innan útvaldar ser­ greinar. Tað eiga tit eisini at satsa upp á við sjúkra­ hús­u­n­um í Klaksvík og í Suð­ur­oy, sigur Peter As­pe­ mo. Planlegging er effektiv Elektiv skurðviðgerð er skrá­løgd ella planløgd skurð­við­gerð. - Øll akutt viðgerð kann gerast á størri sjúkra­hús­ um við einum størri út­ boði av sergreinum, sum er neyðug til tað. So er onki, sum órógvar, og til ber at avgreiða eina rúg­vu av skurðviðgerðum upp á stutta tíð. Tað er gott fyri bíðilistarnar, og sam­ stund­is avlastar tað tey størru sjúkrahúsini, ella hjá tykkum tað í Havn, sig­ ur Peter Aspemo. Hann tekur undir við, at høgt fakligt stig best verð­ ur varðveitt, um ar­beitt verður við einum stór­um sjúk­linga­grund­ar­lagi, men hann ávara ímóti at halda, at stórt altíð er gott. - Jákup Petersen, til dømis, ger tíggjutals pro­ tes­ur bara her í Klaksvík um árið og nógv fleiri í Svø­ ríki, men samanber tú við USA, so verða 90 pro­sent av mjadnaprotesu-skurð­ við­gerð­unum har gjørdar av ortopedum, sum gera færri enn tíggju slíkar skurð­vi­ð­gerðir um árið, greið­ir Peter Aspemo frá. Peter Aspemo: - Her er herligt at vera - Fakliga støðið í ortopediini í Klaksvík er væl og virðiliga á hædd við ortopediina á stórum sjukrahúsum og øll er sera professionell, sigur Peter Aspemo. Her er hann á skurðstovuni saman við Beggu Ellingsgaard, sjúkrarøktarfrøðingi sjón­ir eru neyðugar. Fysio­ terapi, røntgen og narkosa má til dømis vera á øllum sjúkra­húsu­num. Men tað er rætt, at tað ikki altíð er neyðugt at keypa somu dýru tól­ini til øll sjúkrahúsini. Hetta hava vit eisini tikið til okkum. Eitt nú høvdu vit ætlan­ir um at keypa onkrar skan­nar­ar til Klaksvíkar, men slógu av, tí útgerðin framman­undan var í Havn.” “Annars kann tað undra, at tá tosað verður um dupultfunksjónir, so verð­ur oftast fokuserað upp okkurt sum er eyka afturat Lands­ sjúkra­húsinum. Men taka vit ortopediina, so byrjaði út­skiftingin av mjadnum og knø­um í Klaksvík. Tað sama gjør­du kikarakanningarnar, og kikaraskurðviðgerðirnar. Her høvdu vit eisini tann fyrsta protesumakaran – banda­gistin – og ortopediska skó­mak­aran. Og vit vóru eisini fyrstir at fara undir ryggja­skurð­við­gerð­ir”, stað­ fest­ir kirurgiski yvir­lækn­in á Klaksvíkar Sjúkra­húsi. Bráðmóttøka í Havn Eisini hann heldur, at bráð­ móttøkurnar á føroysku sjúkrahúsunum eiga at miðsavnast í Havn. Í Klaks­ vík og á Tvøroyri eigur so at verða fokuserað upp á til­rætta­lagda kirurgi, ella elektiva kirurgi, sum tað eit­ ur á læknamáli. “Spesialiserað viðgerð eig­ur at vera grundarlagið und­ir teimum smærru sjúkra­húsu­num, meðan akutta viðgerðin eigur at av­mark­ast til lívbjargandi ella stabiliserandi viðgerð á stað­num. Fyri at gera hesa um­skip­an, er eisini neyðugt at taka alt heilsuøkið við, tí nógv av tí, sum okkara for­ vakt ger nú, er kommunu­ lækna­ar­beiði”, sigur Jákup Pet­er­sen. Jákup Petersen ger fleiri hundrað ortopediskar kurðviðgerðir um árið í Klaksvík og uttanlands, serliga í Svøríki. Sama um tað er eitt ella trý sjúkrahús í Føroyum, so er neyðugt at leita sær vitan og royndir uttanlands, tí fólkagrundarlagið her heima er so lítið, heldur hann