fríggjadagur 28. mai 2004síða 6

10 Nr. 101 - 29. mai 2004 Nr. 101 - 29. mai 2004 11 Føroya Gassøla 3/171 - PDF Nora 3/171 - PDF Tann sum vil liva av fiskivinnuni má skilja bæði kinverjan, bankamannin við slipsi og útróðrar- mannin í einum føroyskum seks- æringi. Í dag noyðist vinnan at vera ein virkin partur av tí globaliseraða heim- inum, sigur Óli Samró Jógvan Hugo Gardar, Oslo 3. og 4. juni hittast umboð úr umleið 25 fiskivinnu- tjóðm á FAREC-ráðstevnu í Havn. Óli Samró setti ein støkk í bæði íslendskar og norsk- ar reiðarar tá hann í 2000 legði fram sínar fyrstu met- ingar av hvussu fiskivinnan virkar í Íslandi, Føroyum og í Norra. Tølini Óli Samró hevði samla vístu týðuliga hvussu hvørt ein- stakt fiskiskip í hesum londunum kláraði seg, og samstundis kundi ein lesa eitt samla yvirlit sum vísti hvat av londunum sum kláraði seg best. Íslendska reiðarafelagið var í øðini tá Óli Samró kom til Íslands og vildi leggja fram tølini. Grundar- lagið sum er brúkt eru rokniskapir saman við ein- um hópi av øðrum tølum og prísum sum til samans av- dúka hvussu gongdin er hjá skipunum sum eru løgd inní skipanina. Nú er Óli Samró og FAREC aftur klárir við nýggjum tølum. So reiðar- ar, fiskimenn og onnur sum gjarna vilja vita hvussu gongur hjá grannanum fáa á FAREC-ráðtevnuni svar uppá hetta. Tølini sum verða løgd fram vísa hvussu fíggjar- liga gongdin er hjá fiski- vinnuni í Ísland, Føroyum og Norra. Fyri norðmenn er hetta alt annað hugaligur lesnaður. Nýggjar niðurstøður Í løtuni situr Óli Samró og ger tær endaligu niðurstøð- urnar, og tær skulu so leggjast fram á ráðstevnuni har ljóskastarin er settur á hvussu teori samsvar við tann veruleikan sum fiski- vinnan upplivir. Óli Samró sigur at tann veruleikin allir fiskimenn í dag liva undir er ein global- isert verð, og tá mugu vit leggja okkum eftir tí. – Tíðin er farin frá at klandrast millum smáar bygdir ella bátar. Í dag noyðist fiskivinnan, og tá meini eg eisini tann ein- staki, at samskifta líka gott við ein kinverja, ein banka- mann við slipsi sum ein føroyskan útróðrarmann, sigur Óli Samró. Hetta er nakað av kjarn- uni í tí sum verður viðgjørt á ráðstevnuni. – Um tann føroyska fiskivinnan ella fyri tað skuld ein og hvør fiski- vinna í heiminum skal yvir- liva, so noyðast tey við- ganga at tey eru partur av einum globaliseraðum heimi og seta seg inn í hvussu altjóða leikpallurin virkar, sigur Óli Samró. Hann leggur afturat at globaliseringin er so nógv- ar ferðir meir krevjandi enn tann veruleikin okkara fiskivinna hevur liva undir. – Fyri okkara fiskivinnu, og tað sama er galdandi fyri grannalondini hjá okkum, so livdu vit í okkara egnu verð til fyri heilt stuttum. Tá Óli Samró í 2000 kom við sínum fyrstu framløg- um um støðuna í Íslandi, Føroyum og Norra, skiltu nógv ikki hva tein skuldi brúk slíkar samanberingar til. Nýggj hugsan Óli Samró leyp hvøkk á íslendsku reiðararnar tá hann í 2000 legði fram sín- ar fyrstu samanberingar sum vístu at reiðaríini ikki vóru so effektiv sum tey vildu vera við sjálvi. Norskir reiðarar skiltu hel- dur ikki rættiliga hvat tað var hesin fíggjarfrøðingurin fekst við. Men teir sóu at han hevði brotið roknskap- artølini niður í tann minsta smálutin og kundi fortelja reiðarunum hvussu nógva olju teir brúktu pr. dag. Upplýsningar sum reiðarí- ini vanliga halda fyri seg sjálvi. – Rokniskapir, rentabilit- etur og onnur fyribrigdi var ikki áhugavert. Talan var bert um fiskastovnar, rá- fiskalóg og annað sum stýrdi tí heimligu fiski- vinnuni. Men vit síggja í dag at tann fiskaseljarin sum ikki hevur sett seg inn í hvussu marknaðurin virk- ar og dugir at lesa markn- aðin og hvat hann vil hava av vørum, hevur ongan kjans. – At framleiða nakað marknaðurin ikki vil gjalda fyri ber ikki til!, sigur Óli Samró. – Um ein skal yvirliva, so framleiðir ein tað kundin ynskir, og ikki tað tú heldur kundin vil hava, sigur Óli Samró. – Heimurin liggur í dag opin fyri teimum sum vilja royna seg. Hetta er eisini ein orsøk til at umboð fyri eini 25 fiskivinnutjóðir koma til Føroyar á ráð- stevnuna. Óli Samró, sum eisini er formaður í fiskidaganevnd- ini, hevur síðani 1999 ar- beitt við at byggja upp hendan teldubasan, sum í dag er tann mest umfatandi yvir íslendska, førøyska og norska fiskivinnuídnaðin. Á ráðstevnuni á Hotel Føroyum koma serfrøðing- ar frá øllum fiski-vinnu- tjóðunum í Europa. Har- afturat koma serfrøðingar heilt úr Grønlandi til Bangladesh fyri at seta seg inn í tað sum FAREC fæst við. - Kappingin um fiskin á altjóða pallinum er eirindaleys Á einum hotellkamarið í hollendska býnum Haag hava tveir føroyingar og ein ukraini seinastu mánaðirn- ar lagt til rættis teldubasan hjá FAREC. Tá vit stukku inn á gólvið sótu Óli Samró, Suni Slættanes og Dmitry Tyk- honov og tosaðu um fiski- vinnu, telduforrit og loysn- ir. Óli Samró hevði framm- anundan sett upp hvat hann vil hava í basanum og á net- inum. Og so er tað upp til Suna Slættanes og Dmitry Tykhonov at uppfylla yns- ini. Suni Slættanes hevur ar- beitt saman við Óla Samró um hagtølini í fleiri ár. Dmitry kom fyrst inn í myndina í vár. Meðan bæði Óli og Suni eru uppvaksnir í Føroyum og kenna fiskivinnusam- felagið, so er støðan ein onnur við Dmitry Tykho- nov. Hann kemur úr Ukraina, og hevur seinnu árini lisið í Hollandi. Tøl, hagtøl og telduforrit eru hansara sterku síðir. Hann hevur frammanundan arbeitt nakað saman við Pavel Salz í samband við eina ætlan hann var við í. Tá FAREC so skuldi finna ein serfrøðing sum kundi hjálpa til við at byggja út basan, so fall valið á Dmitry. Hann kennir púrt einki til Føroyar og norðuratlantiska fiskivinnu. – Tað hevur als ikki verið nakar trupulleiki, sigur Óli Samró, sum hevur verið sera vælnøgdur við arbeiði hjá Dmitry og Suna. Saman hava teir bygt upp data- basan til tað sum nú skal leggjast fram á ráðstevnuni í Havn. Á einum hotelli í Haag C M Y K 11 10 Landsins størsta úrval av elektrodum og sveisitráði Vit útvega øll amboð innan el-sveising ESAB-umboðið: Akranesgøta 2 • Postrúm 1088 • FO-110 Tórshavn Tel. 31 55 44 • Fax 31 17 06 • gassola@post.olivant.fo NORA Nordic Atlantic Cooperation NORA organiserer og støtter projektsamarbejde mellem Færøerne, Grønland, Island og Norge NORA ser gerne partnere fra andre lande NORA kan medfinansiere projekter i andre programmer NORA udvikler og understøtter erhvervsrettet netværk i hele Nordatlanten Bryggjubakki 12 ∂ Postboks 259 ∂ 110 Tórshavn Tel +298 35 31 10 ∂ Fax +298 35 31 01 nora@nora.fo ∂ www.nora.fo