hósdagur 5. desember 2013síða 41

nr. 141 · 6. desember 2013 9 VIKUSKIFTI Svakur kummulesnaður Ein kjóli hjá Dianu prinsessu varð í vikuni seldur fyri smáar 800.000 krónur Nýggja bókin verður løgd fram í Klaksvík sunnudagin Diana prinsessa var ein móta­ fyri­mynd, og framvegis er stórur áhugi í hennara kjólum. Fleiri av kjólunum hjá Dianu eru seinnu árini seldir fyri stórar upphæddir, og týsdagin seldi ein uppboðssøla í Londin enn ein kjóla hjá prinsessuni. Boðið var í dollarum, og hægsta boðið varð 140.000. Tað svarar til einar 770.000 føroyskar krónur. Kjólin, sum nú varð seldur, var sniðgivin av David og Elizabeth Emanuel í 1986. Talan er um ein klassikan prinsessukjóla – ljósur og pytaður við gimsteinum. Sagt verður ikki, hvør hevur keypt kjólan, men uppboðssølan hjá Kerry Taylor sigur, at keyparin var eitt útlendskt savn, og at kjólurin fer at verða væl varðveittur, har hann fer. Tað var ein kvøkkur fyri allar Føroy­ar í 1972, tá tað frættist, at trol­arin Sundaberg hjá Kjølbro var sokkin í Ný Foundlandi. Við vóru 38 mans. Allir blivu bjargaðir, og ongin fekk fysiskt mein av hendingini. Í bókini »Tá Sundaberg sakk« siga menn, ið vóru við Sundaberg, søguna um hendingina fyri meira enn fjøruti árum síðani. Tað er Birgir Waag Høgne­sen, sum hevur skriv­ að bók­ina, og Forlagið á Tumbakka gevur hana út. Sunnudagin kl. 16.30 verður bókin løgd fram í Býráðshøllini í Klaks­vík. Palli Ziskason, vinnu- og mentanarstjóri bjóðar vælkomin, borgar­stjórin Jógvan Skorheim sigur nøkur orð, og Anfinn Nelsen, sum gjørdi sang um Sundaberg, fer at syngja sangin. Eisini verður felagssangur og annað á skránni. Jógvan á Høvdanum hevur givið út Føroya svakastu teknirøð Hann hevur áður givið teknirøðir út og teknað til bløð – provokerandi skemtitekningar stundum við svørtum skemti. Seinasta tekni­ røðin, hann gav út, var í 2000, men nú er hann komin afturíaftur – Jógvan á Høvdanum, yngri. Nú um dagarnar kom nýggj teknirøð út. »Totalt langt úti« – 52 litsíður við kummu­ lesnaði. Føroya svakasta tekni­ røð, sigur hann sjálvur. – Hetta er mítt seinasta meistaraverk, og fólk kunnu heilt einfalt ikki lata vera við at keypa Føroya – kanska – besta kummu­ lesnað. Við í blaðnum er eisini ein plakat, sum ein kann hanga upp í kamaranum hjá sær, sigur Jógvan á Høvdanum, yngri. Í nýggja blaðnum eru eisini skemtingarsamar greinar frá veru­leikanum, men útgávan byggir á teknirøðirnar hjá Jógvani á Høvdanum, sum hevur teknað síðani hann var smádrongur. tað »okkurt, sum knýtir í endan á upprakta lívinum, sum var.« Ein onnur spegling í søguni er tann skaldsliga. Vit hoyra tónar og tema úr verkum hjá Williami Heinesen, Aldous Huxley, Kára P, Johan Harstad og øðrum. Speglingarnar lýsa og perspektivera núið, sum er so trupult at skilja. Engybøds og tað eg ikki skilji Frásøgukonan í Hinumegin er mars er ikki bara í limbo saman við mammuni. Hon er mitt í nú­ tíðini við Facebook, Google og øðrum seiberspeys hentleikum. Hon spælir Angrybirds við ommu­soninum, sum sigur, at hon sleppur »bæja eina fej.« Hvørki ommusonurin ella mamman gera mun á ævintýri og veruleika. Hugaferðirnar hjá frásøgukonuni sjálvari eru meira skilvísar. Men eg skilji tær ikki altíð. Eg skilji til dømis ikki, hvat laksavinurin og spákonan gera í søguni. »Tær nýtist ikki altíð at noyðast at skilja,« sigur frásøgukonan. Ikki at skilja er kanska ein fyri­ treyt fyri at skilja tað ikki at skilja. At skilja mammuna, sum verður meira og meira í ørviti. At skilja, hvussu tað er at missa. Villiniborgir og tundurproppar Bókin snýr seg fyrst og fremst um dóttur og mammu. Her er eingin politisk viðgerð av eldraøkinum, men samfelagsligu villiniborgirnar hómast tó við longum bíðilistum og politikkarum, sum siga, at nú »fáa øll tey gomlu til gávus at verða liggjandi gloymd heima í egnum bústaði.« Hóast eg bæði flenti og græt við tárum, meðan eg las, so er søgan ikki sentimental, og hug­lagið er, so løgið tað ljóðar, lætt. Mamman tykist ikki stúrin og velur altíð ljósið, sigur dóttirin. Hon er sum ein tundur­proppur. »Meiningsloysi nam ongantíð við hana.« Dóttirin er meira kompleks, men tá mamman fer, knýtir hon seg í vónina hjá mammuni og broytir »ongantíð aftur« til »einaferð.« Hinumegin er mars. Hesumegin halda mammur fram at reiða sengur. Lívið er løtur, og tær skulu, sum Hans Andrias Djurhuus yrkir »ikki burtur sandast, men í vakurleika andast.« Dorit Hansen Kjólar hjá Dianu fara fyri stórar upphæddir Tá Sundaberg sakk