fríggjadagur 28. mai 2004síða 10

18 Nr. 101 - 29. mai 2004 Nr. 101 - 29. mai 2004 19 VestPack 3/171 - PDF Egil Olsen, fiski- vinnufrøðingur, heldur, skulu vit vinna kappingarførið í fiskivinnuni aftur, verður neyðugt við umfatandi broyt- ingum FISKIVINNA Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Fiskivinnan í Føroyum má leggja á annan bógv. Tað heldur Egil Olsen, fiskivinnufrøðingur. – Ein tann størsti trupul- leikin í fiskivinnuni í Før- oyum, er, at vit fyri ein part hava mist okkara kapping- arførið.Og skal fiskivinnan í Føroyum fóta sær aftur, verður neyðugt við umfat- andi broytingum. Hann heldur at tað, at so nógvur fiskur fer óvirkaður av landinum, er ein avleið- ing av, at vit fyri ein part hava mist okkara kapping- arførið. – Tað ber ikki annað til enn at staðfesta, at kapp- ingarførið hjá fiskivinnuni á landi, er rættiliga vána- ligt, heldur hann. – Á summum økjum standa vit okkum ikki í kappingini við kina og onn- ur láglønarlond, og tí fer so nógvur fiskur óvirkaður av landinum. Hann vísur somuleiðis á, at í Skotlandi er tímalønin ikki meiri enn eina helvt av tí, hon er í Føroyum og tí hava skotar tað ólíka lætt- ari. Og tað er ein orsøk til, at teir framvegis hava ráð at keypa fiskin, sum føroying- ar ikki hava ráð til at keypa. Hartil hava skotar ein stóran heimamarknað, sum teir selja nógv til. Og so skera teir við hond, sum teir hava drúgvar royndir í og sum gevur teimum nógva úrtøku burt- ur úr fiskinum. Teir fáa eisini eitt slag av avriksløn. Men hjá føroyskum virkjum er vónleyst at tosa um avriksløn omaná eina tímaløn uppá yvir 100 krónur. – Tó er tað eisini so, at akkurát sum føroyingar, merkja eisini skotar kapp- ingina frá láglønarlondun- um rættiliga væl, sigur Egil Olsen. Mugu leggja fiskivinnuna um Hinvegin heldur hann eis- ini, at tað ber væl til hjá før- oysku fiskivinnuni at fóta okkum aftur. – Men hjá føroyingum at royna at taka kappingina upp við láglønarlond sum Kina, heldur hann er púra meiningsleyst. – Tað er ein kapping, sum er tapt frammanundan, heldur hann. Tí heldur hann, at skal fiskivinnan í Føroyum vinna kappingarførið aftur og sostatt fóta sær aftur, verður tað tískil neyðugt at leggja fiskivinnuna um, bæði á landi og á sjógvi. – Tað verður neyðugt við bygnaðarbroytingum fyri at fáa fiskivinnuna á føtur aftur, heldur fiskivinnu- frøðingurin. Hann heldur, at ein broyt- ing, hann hugsar um í før- oysku fiskivinnuni, er, at hon má skifta frá frystum vørum til meir av feskum vørum. Hetta sær hann sum eina avgjørda fortreyt fyri at vinna marknaðin aftur og fyri at sleppa burturúr okk- ara støðu sum rávøruútflyt- arar, sum vit fyri ein stóran part eru í dag. Men skal tað eydnast, verður tað ein fortreyt, at vit fáa betri samband ímill- um Føroyar og umheimin. Hann hugsar bæði um betri sjóvegis samband og um loftvegis flutning av fiski. Í løtuni er ein stórur part- ur av føroysku feskfiska- framleiðsluni bygdur á, at fiskurin skal koma á marknaðin mánamorgun. – Tað er verri enn so nóg gott. Tað verður neyðugt at hava samband við markn- aðin fleiri ferðir um vikuna. Og høvdu vit kunna sent feskan fisk á marknaðin hvønn dag í vikuni, hevði tað verið tað allerbesta og okkara allarbesta kort, tá ið hugsað verður um kapping- arførið. – Hetta er so eitt øki, har láglønarlondini als ongan møguleika hava fyri at kappast ímóti okkum, tí tey liggja ov langt burtur. Egil Olsen vísir á, at ísl- endingar flúgva fisk á marknaðin í Evropa hvønn einasta dag, so tað er av- gjørt nakað sum loysir seg, hóast tað kanska er dýrt. Tað er eisini hetta, sum føroyingar hava at kappast ímóti, sigur hann. Egil Olsen ivast heldur ikki í, at hetta hevði verið ein støða, har føroyingar høvdu verið rættiliga sterk- ir í kappingini. Sleppa undan millumliðum Somuleiðis heldur Egil Olsen, at vit skulu selja tær fesku vørurnar beinleiðis til handilsketurnar fyri at sleppa undan øllum mill- umliðunum, vit hava í dag. – Fiskurin úr Føroyum endar hjá handilsketunum kortini. Okkara mál eigur at vera, at vit skulu virka hann sjálvi, heima í Føroyum og selja hann beinleiðis til ket- urnar fyri at sleppa undan millumliðunum. – Sum er, fer fiskurin óvirkaður av landinum til skotar at virka og at selja víðari til keturnar. Men fyri at selja bein- leiðis til handilsketurnar, eru tað vísar treytir, vit mugu lúka og tað eiga vit at innrætta fiskivinnuna í Føroyum eftir. – Men spurningurin um flutningin er eisini trupul- leiki, sum tað er avgjørt neyðugt at loysa, leggur hann afturat so at fiskurin kann fáast á marknaðin meiri regluliga, helst hvønn dag. – Vit liggja ikki so langt frá Skotlandi so kanska kann ein partur av hesum trupulleika verða loystur við sjóvegis flutningi. Men hann heldur ikki, at sjóvegis flutningur er nóg mikið í sær sjálvum. – Vit vera noydd til at taka upp eitt kjak upp í álvara um loftvegis fiska- flutning ímillum Føroyar og marknaðin í Evropa. Hann sigur, at tað er ikki vist, at tað er neyðugt við nýggjum flogvølli fyri tað. Mugu leggja á annan bógv – Skulu føroyingar gera sær vónir um at fóta sær aftur í fiskivinnuni, mugu vit leggja dent á teir kappingarfyrimunir, vit hava. Og so mugu vit eisini lúkla tær treytir, marknaðurin setir og har mugu vit kanska taka í egnan barm, sigur Egil Olsen, fiskifrøðingur framhald á síðu 20 C M Y K 19 18 Sosialurini