mánadagur 30. desember 2013síða 10

Mánadagur 30. desember 2013 · Nr. 148 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Jóannes Hansen Tað varð ikki so lítið gjørt burturúr undan jólum og um høgtíðina í sambandi við, at tað á tollaksmessu vóru hundrað ár síðani, at tríggir bátar í Norðoyggjum – ein úr Norð­ depli, ein úr Kunoy og ein av Skarði – gingu burtur, og at ein bátur úr Svínoy gekk burtur 13. desember 1913. Fangandi og upplýsandi send­ ing­ar vóru í útvarpinum og sjón­ varpinum hjá Kringvarpi Føroya, og bæði í Sosialinum og á in.fo varð eisini gjørt burturúr. At tað framvegis ber til at endurgeva frá teimum, sum vóru vitni til tað, ið fór fram fyri einari øld síðani, kemst av, at samrøður eru at finna eitt nú í bókunum hjá J. Símuni Han­sen og Roberti Joensen og í øðrum heftum og ritum – eitt nú jólabókini Hugnalig jól, sum klaks­ víkingar góvu út í mong ár – og at Niels Juel Arge, fyrrverandi út­ varpsstjóri, syrgdi fyri, at fleiri samrøður við tey, sum henda dagin í 1913 sigldu vandasjógv og komu undan og við tey, sum bíðaðu á landi og ikki fingu síni aftur, vórðu sendar, tá ið tað upp undir jól í 1963 vóru liðin hálvt hundrað ár síðani stóra skaðadagin. Vanlukkudagurin varð marker­ að­ur á Skarði, har minnisvarði varð reistur síðsta summar, og við guds­tænastu í Christianskirkjuni í Klaksvík, og í Norðdepli varð minn­ isvarði avdúkaður tollaks­messu­ dag. Maria Jørðdal Niclasen, prestur, segði nøkur orð, og so avdúkaði Osvald Sivertsen í Norðdepli minn­isvarðan. Tað er Livar Nysted í Hvannasundi, sum er limur í bygdarráðnum í Hvannasunds komm­unu, og sum er kendur rógv­ ari, ið eigur hugskotið til minnis- varðan, og tað er Jóan Petur Lyder­ sen í Hvannasundi, sum hevur evn­að modellið av bátinum til. Magn­us Arge í Klaksvík hevur syrgt fyri innskriftini á plátunum, har nøvnini á øllum teimum í bygd­ unum kring Hvannasund eru at síggja, sum eru sjólátin. Minnisvarðin stendur heimi á Sýnini, sum hetta plássið norðanfyri kirkjugarðin og við gamla skúlan í Norðdepli verður nevnt. Á samkomu í skúlanum á Fossa­ nesi, sum kommunan bjóðaði til, eftir at minnisvarðin varð avdúkaður, upplýsti Katrin Næs, borgarstjóri í Hvannasunds kommunu, at økið, har minnisvarðin stendur, er latið av Osvaldi Sivertsen í Norðdepli, sum avdúkaði minnisvarðan. Fátækt ikki at kenna søguna Osvald er skilamaður og tiltikin á sín egna og lítillætna hátt at røða, siga frá og lýsa persónar og um­ støður so nágreinliga og væl, at tað kennist verða púra livandi fyri tey, sum líða á. Hann var sjómaður og stýrimað­ ur, tá ið hann var yngri, og Osvald hevur altíð havt og hevur framvegis brennandi áhuga fyri øllum sam­ felagsviðurskiftum og ikki minst tí, sum hevur við havið og fiskiskap at gera og tí, sum hoyrir søguni til. – Eg havi onkuntíð tikið til, at eitt fólk, sum ikki kennir sína søgu, tað er eitt fátækt fólk, og tað haldi eg eisini, um fólkið so svim­ ur í pengum. Tað hevur so ógvu­ liga nógv at siga fyri okkum, at vit vita, hvussu forfedrar okkara hava búleikast og undir hvørjum treyt­ um, teir hava myndað hetta sam­ felagið, sum vit hava fingið upp í hendurnar frá teimum, sigur Os­ vald Sivertsen. Á samkomuni í skúlanum á Fossá­nesi, eftir at minnisvarðin var avdúkaður, greiddi Osvald ná­ greiniliga, livandi og beinrakið frá, hvussu tað var í lítlu niður­setu­ bygdini, tá ið báturin var farin, og bestu og raskastu arbeiðsmenninir í bygdini ikki komu aftur. Millum Tað er eitt fátækt fólk sum ikki kennir sína søgu Osvald Sivertsen í Norðdepli heldur tað vera so væl skiljandi, at tað eru fleiri minnisvarðar yvir sjólætnar, og at tað aftur nú varð gjørt nógv burturúr, tá ið hundrað ár vóru liðin síðani stóru bátsvanlukkurnar í Norðoyggjum Veðrið var av tí fagrasta, tá ið mannfjøldin varð savnað heimi á Sýnini í Norðdepli í sambandi við, at minnisvarðin varð avdúkaður