hósdagur 3. juni 2004síða 13

24 Nr. 103 - 3. juni 2004 Nr. 103 - 3. juni 2004 25 UTTAN ÚR HEIMI Færri doyðu í ferðsluni Í fjør doyðu 280 fólk í ferðsluni í Noregi, og tað var 30 færri enn í 2002, skrivar Aftenposten. Hagtøl hjá norsku hag- stovuni vísa, at árini frá 1994 til 2003 doyðu 301 fólk í meðal í ferðsluni um árið, og at 1229 fólk fingu stóran skaða í ferðsluóhappum í hesum sama tíðarskeiðinum. Men eisini hetta talið var minni í fjør enn onnur ár. Í fjør fingu 994 álvars- saman skaða á teimum norsku vegunum. Tað eru ikki bara fólk í bili, sum doyggja í norsku ferðsluni. Sam- bært hagstovuni í Oslo doyðu 14 fólk á súklu í fjør, og tað var tvey meiri enn árið fyri. Nógvar vanlukkur við motor- súklum vóru eisini, og í fjør 37 fólk í vanlukkum við motorsúklum. Tað er heldur ikki vandaleyst at ganga á ella fram við vegunum. 33 fólk doyðu, eftir at tey komu fyri bilar á norsku vegunum í 2003. Kanna skuld- setingar Myndugleikarnir í suður- amerikanska landinum Uruguay eru farnir at kanna skuldsetingar um, at uruguaysnkir hermenn skulu hava misnýtt ungar gentur, tá teir gjørdu tænastu í Kongo sum ST- hermenn. Løgreglan í Kongo hevur fingið fráboðanir um, at í hvussu er tólv hermenn úr Uruguay hava neyðtikið ungar kongolesiskar gentur, og at summar teirra vóru ikki meiri enn tólv ára gamlar. ST, sum hevði ábyrgdina av hermonn- unum, hevur gjørt av at kanna skuldsetingarnar, og nú hava myndug- leikarnir í Uruguay gjørt av at gera tað sama. Tað eru ikki bara hermenn úr Uruguay, sum verða lagdir undir at hava mis- nýtt ungar gentur í Kongo. Eisini fleiri ST- hermenn úr Marokko eru lagdir undir at hava misnýtt gentur, tá teir vóru Í Kongo, men enn hava teir marokkonsku myndugleikarnir ikki sagt nakað um, hvørt teir fara at kanna skuldset- ingarnar ella ikki. 10.800 friðarvarðveit- andi hermenn og 60 onnur starvsfólk hjá ST eru í Kongo, har tey royna at verja sivilfólkið ímóti ófriðarkroppum. Tjóvar á vegunum Seinastu árini hava tjóvar gjørt um seg á teimum svensku vegunum, og seinasta vikuskiftið gjørdu teir aftur vart við seg. Hesaferð gjørdu tjóv- arnir seg inn á fýra fólk úr Eysturríki, sum høvdu lagt seg at sova í bilinum tætt við Torpasjøen sunn- an fyri Kungsbacka. Í einum ryggsekki, sum eysturríkararnir høvdu standandi á setrinum framman, funnu tjóvarnir 20.000 krónur, sum teir tóku við sær. Harum- framt tóku teir passini og bankakortini frá teimum fýra. Teir fýra eysturríkar- arnir vóru á veg til Noregs, men nú teir hvørki høvdu pass ella pengar hildu tey seg ikki hava annað í at velja enn at fara heimaftur. Svenska løgreglan sigur, at teir sokallaðu vega- tjóvarnir hava ikki gjørt so nógv um seg higartil í ár, men nøkur rán hava kortini verið. Sambært svensku løgregluni gera tjóvarnir seg serliga inn á útlendsk ferðafólk, sum steðga á ella leggja seg at sova við vegirnar. Kenna ikki D-dagin Ein spurnarkanning í Daily Mirror avdúkar, at tey ungu í Bretlandi hava ikki serliga góðan kunn- leika til landsins søgu. Tá blaðið spurdi sínar ungu lesarar, hvat tey vistu um D-dagin, vísti tað seg, at 73 prosent vistu als ikki, hvat hetta er fyri dagur, nær hann var, ella hvat hendi tað. Bara seks prosent vistu, at D-dagurin var, tá teir sameindu gjørdu land- gongd í Fraklandi tann 6. juni í 1944 ella fyri 60 árum síðani, og hvørjir leiðararnir í Bretlandi, USA og Týsklandi vóru tá. Ein 20 ára gamal mað- ur svaraði Daily Mirror, at D-dagurin var í 1962, og ein javnaldur hansara vildi vera við, at Tony Blair var forsætisráðharri í Bretlandi D-dagin. Nú verður minni at síggja til tann 85 ára gamla Nelson Mandela SUÐURAFRIKA Árni Joensen fartekst@mail.dk Aftan á eitt langt lív sum fremsti maður í suður- afrikanska frælsisstríðnum hevur Nelson Mandela gjørt av at taka seg aftur av altjóða pallinum. Hann segði við BBC fyrradagin, at í framtíðini verður hann ikki so nógv at síggja longur. Nelson Mandela sat 27 ár í fongsli, og hvørt mans- barn kring heimin kennir hann sum undangongu- mannin í stríðnum ímóti apartheid-stýrinum í Suð- urafrika. Í 1994 gjørdist hann tann fyrsti svarti suðurafrikanski leiðarin, og í 1999 gjørdi hann av at taka seg úr forsetaembæt- inum. Tey seinastu fimm árini hevur Mandela verið virkin í ymsum vælgerðar- arbeiði, eitt nú stríðnum ímóti eyðkvæmi. Men nú ætlar hann sær at njóta tíðina saman við sínum næstu. Men hann ætlar sær ikki at tiga. Við BBC segði hann, at hann ætlar sær framvegis at gera vart við skeivleikar í heim- inum, eins og hann javnan hevur gjørt tey seinastu árini. Nú tekur Mandela seg aftur Bretski loysingar- flokkurin, sum er fyri at taka Bretland úr ES, kann gerast tann stóri vinnarin á valin- um til ES-tingið í næstu viku BRETLAND Árni Joensen fartekst@mail.dk United Kingdom Indepen- dence Party hevur lagt eina bumbu undir bretska valið til ES-tingið, sum verður í næstu viku. Fremsta andlitið hjá loysingarflokkinum er tann kenda filmskvinnan Joan Collins. Tey flestu hava gjørt gjøldur burtur úr flokkinum, men tey hava broytt hugsan eftir eina veljarakanning hjá blað- num The Daily Telegraph. Kanningin vísti, at hevði parlamentsval verið í Bret- landi nú, hevði loysingar- flokkurin fingið fimm pro- sent av atkvøðunum. Men ikki minni áhugavert var tað, at flokkurin kann fáa næstan 20 prosent av at- kvøðunum á valinum til ES-tingið í næstu viku. Politiskir eygleiðarar í Bretlandi siga, at andstøðan ímóti ES er vaksin nógv ta seinastu tíðina. Teir kon- servativu hava ongantíð dult fyri, at teir eru ímóti ov tøttum samstarvi í ES, og tí eru teir ímóti teirri ætlaðu grundlógini hjá samveldin- um. Í einari sjónvarps-sam- røðu týsdagin segði for- maðurin í konservativa flokkinum, Michael Ho- ward, at hann vil ikki hava ES-grundlógina. – Tað eru bara tjóðir, sum hava eina grundlóg. Eg vil ikki vera borgari í einum landi, sum eitur Evropa, segði Howard. Hann ávar- aði samstundis veljararnar ímóti teimum víðgongdu, sum annaðhvørt vilja hava Bretland úr ES, ella sum vilja hava Bretland sum ein part av einukm evropeisk- um ríki. ES-andstøðingar stóra framgongd í Bretlandi Nelson Mandela tekur seg nú aftur av altjóða pallinum C M Y K 25 24