mánadagur 10. februar 2014síða 4

Mánadagur 10. februar 2014 · Nr. 17 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 TÍÐINDI Árni Joensen Danskir fiskimenn kenna seg sum gíslar í makreltrætuni. ES hevur kunngjørt, at sam­ veldið fer ikki at gera nakran fiskiveiðisáttmála við Noreg fyri 2014, fyrr enn semja er fingin við føroyingar og ís­ lend­ingar um makrelin. Hetta ger, at kvoturnar í Norð­sjónum og Skagerrak eru ikki ásettar enn, og tí sleppa donsk skip ikki hagar at royna. – Tað er ósømiligt, at fiski­ menninir í Norðsjónum og Skagerrak skulu vera gíslar í einum stórpolitiskum spæli um makrel, tí makrelurin hev­ur einki við tann van­ liga fiskiskapin at gera, sig­ur formaðurin í danska fiski­ manna­felagnum, Svend-Erik Ander­sen, við Nordjyske Stifts­tidende. Einki arbeiði Støðan sæst aftur í fiski­ vinnuhavnunum í Norður­ jút­landi. Vanliga plagar fiskamarknaðurin í Hanst­ holm at selja millum 150 og 200 tons um dagin, men higartil í ár hevur markn­að­ urin fingið nógv minni fisk enn vanligt. Tað hevur millum annað havt við sær, at 60 arbeiðsfólk hjá virkinum Hesselholt Fisk sita við hús, tí virkið fær alt ov lítlan fisk, og sambært stjór­anum kann hetta fáa álvarssamar avleiðingar. – Fáa vit ongan fisk, missa vit eisini okkara keyparar, og sum er bendir einki á, at vit sleppa í gongd fyribils, sig­ur Ingeman Andersen við norð­ ur­jútska blaðið. Missa 150 milliónir Tey donsku uppsjóvarskipini missa eisini nógvar pengar orsakað av makreltrætuni, tí tey sleppa ikki í norskan sjógv at royna. – Vanliga plaga skipini at fiska sild fyri millum 50 og 60 milliónir krónur í norsk­ um øki aftan á nýggjár, men hesa inntøkuna hava skip­ ini mist í ár, sigur stjórin í Danmarks Pelagiske Pro­ du­cent­organisation, Esben Svend­rup-Jensen, við Nord­ jyske Stiftstidende. Sjálvur metir hann, at makreltrætan við føroyingar og íslendingar fer at kosta danska fiskiflotanum upp ímóti 150 milliónum krónum í ár. Makreltrætan hevur kostað teimum donsku uppsjóvarskipunum tíggjutals milliónir krónur higartil í ár (Mynd: Nordjyske Stiftstidende). Makreltrætan kostar dønum nógvar milliónir og arbeiðspláss Ósemjan um makrelin ger, at donsk skip sleppa ikki í norskan sjógv at fiska, og tað kostar donsku fiskivinnuni nógvar milliónir og arbeiðspláss uppi á landi Nú skal Sigurfari takast sundur Fyri 40 árum síðani fingu íslendingar sluppina Sigurfari úr Klaksvík til at varðveita. Nú bendir alt á, at skipið skal takast sundur. Árni Joensen Í 38 ár hevur sluppin Sigur­ fari staðið á einum palli uttan fyri bygdarsavnið í íslendsku bygdini Akra­nes, men nú er skipið í so vána­ ligum standi, at kommunan veit sær eingi onnur ráð enn at taka skipið sundur við tí fyri eyga at seta tað saman aftur seinni. – Vit takka fyri tann stuð­ul, sum vit hava fingið, men tað røkkur ikki til at seta skipið í stand. Men okk­urt má gerast, tí skipið kann ikki standa soleiðis long­ur, sigur borgarstjórin á Akranesi, Regina Ásvalds­ dóttir, við blaðið Vísir. Sjálv væntar hon, at skipið verð­ ur tikið sundur, men tað fer eisini at krevja perngar, sigur hon. Selt til Viðareiðis Næsta ár eru 130 ár, síðani Sigurfari bleiv smíðað á ensku skipasmiðjuni John Wray & Sons. Skipið fekk navnið Bacchante, og tey fyrstu 12 árini hoyrdi tað heima í Hull. Í 1898 bleiv tað selt til Íslands, og tvey ár seinni fekk tað navnið Sigurfari. Hesi árini keyptu føroy­ ingar fleiri sluppir úr Ís­ landi, og á heysti í 1919 keypti Sørin Sørensen á Viðar­eiði Sigurfara. Ferðin til Føroya gjørdist ein av teimum heilt drúgvu. Seinni varð skipið selt til Klaks­víkar, haðani tað bleiv reitt út í meiri enn eina hálva øld. Fyrst í sjeytiárunum fingu menn á Akranesi hug­ skotið at finna og varðveita eina av sluppunum, sum føroyingar høvdu keypt úr Íslandi, og í 1974 varð av­tala gjørd við teir, sum áttu Sigurfara. Skipið varð togað til Íslands, og eftir nakrar umvælingar varð tað sett á ein pall uttan fyri bygdarsavnið á Akranesi, har tað hevur staðið síð­ ani.