týsdagur 11. februar 2014síða 46

14 lestrarblaðið 2014 Tølini tala fyri seg. Sambært tølunum frá Studna, eru tað 233, sum lesa námsfrøði. Tað er best umtókta útbúgvingin millum føroyingar sum heild. Næstbest umtókt er læraraútbúgvingin, sum 195 taka. Maskinmeistararnir eru teir, sum eru næstir á listanum. Heili 168 útbúgva seg sum maskinmeistari í og uttanfyri Føroyar, meðan 154 sjúkrarøktarfrøðingar eisini eru áveg. Skiparaútbúgvingin er somuleiðis væl lýdd, tí 115 nema sær hana. Talið av læknalesandi er høgt, tað er 84. Tey í lesaløgfrøði eru næstan eins nógv, 83. Merkisvert er, at tað eru fleiri før­ oyingar, sum lesa enskt heldur enn føroyskt. Tey eru 21, sum lesa enskt, meðan einans fimm taka ein master í føroyskum. Talið av bachelorlesandi í føroyskum er tó 29, men okkurt bendir á, at tey ikki eru so mong, sum taka eina master. Tølini eru gjørd við við støði í ferðastuðlinum –øll á hægri útbúgvingum, ið hava fingið stuðulin í skúlaárinum eru tald við. Kelda: Studni – febr. 2013 Føroyingar vilja vera náms­frøðingar Námsfrøði er nógv best umtókta lestrarvalið millum føroyingar. Men tey eru eisini mong, sum lesa til lærara, maskinmeistara, skipara, lækna og løgfrøðing Lesandi uttanlands – hvussu mong koma heimaftur? Liðug við útb. Heimafturkomin mai 2013 Heimafturkomin mai 2013 í % av liðug við útbúgving Kvinnur Menn Samlað Kvinnur Menn Samlað Kvinnur Menn Samlað 2004 109 81 190 62 49 111 57% 60% 58% 2005 105 95 200 49 55 104 47% 58% 52% 2006 119 106 225 66 45 111 55% 42% 49% 2007 129 94 223 66 53 119 51% 56% 53% 2008 160 100 260 84 49 133 53% 49% 51% 2009 181 98 279 89 39 128 49% 40% 46% 2010 131 94 225 69 43 112 53% 46% 50% 2011 163 124 287 76 57 133 47% 46% 46% 2012 212 139 351 91 52 143 43% 37% 41% Øll árini tilsamans 1309 931 2240 652 442 1094 50% 47% 49% Kelda: Studni, 26. mai 2013 Tølini hjá Studna eru greið. Helvtin av teimum kvinnunum, sum nema sær útbúgving uttanlands, koma aftur til Føroya. Sum tað sæst á yvirlitinum frá 2004 til og við 2014, so eru 51 prosent av teimum 1309 kvinnunum, sum eru farnar av landinum í útbúgvingarørindum, komnar aftur til Føroya. Hinvegin vísir sama yvirlit, at tað mannfólkini eitt vet trekari at fara av landinum at útbúgva seg. Men áhugavert er tað, at tá menninir so fara av landinum, so trívast teir minst líka væl – um ikki eitt sindur betri, enn føroysku kvinnurnar. Tí meðan 51 prosent av føroysku kvinnunum koma heim aftur eftir lokna útbúgving, so er talið av monnum 50 prosent. Munurin er harvið bara eitt prosent, men tað er so ein munur, sum altso staðfestir, at av teimum kvinnunum, sum fáa útbúgving uttanlands, koma fleiri teirra heim enn mannfólkini í somu støðu gera. Tað fara munandi fleiri menn enn kvinnur av landinum í útbúgvingarørindum. Og tað flyta eisini lutfalsliga fleiri kvinnur heimaftur enn menn Fleiri kvinnur enn menn koma heim Topp 16: Hvat lesa føroyingar í Føroyum – hægri lestur í skúlaárinum 2011/2012 Lærari 155 Maskinmeistari 147 Námsfrøði 142 Skipari 115 Sjúkrarøktarfrøði 91 Skipsførari 56 BA í samfelagsvísund 35 Byggitøkningur 30 BA í føroyskum 29 Teldustøðingur 28 BSc í KT-verkfrøði 19 Framleiðslutøkningur 15 BA í søgu 15 BA í stjórnmálafrøði 13 BSc. í lívfrøði 7 MA í føroyskum 5 Topp 20: Hvat lesa føroyingar uttanlands – hægri lestur í skúlaárinum 2011/2012 Námsfrøði 91 Lækni 84 Jura 83 HA, bach. 70 Sjúkrarøktarfrøði 63 Sálarfrøði 51 Sosialráðgevi 44 Byggitøkni 43 Lærari 40 Sivilverkfrøði 38 Diplomverkfrøði 31 Samfelagsbúskap 31 Ergoterapi 28 “Serviceøkonomi” 24 Tannlækni 24 Fysioterapi 21 Enskt 21 Maskinmeistari 21 Tónleik, bach. 19 Marknaðarøkonomi 19 Lestrarárið 2004/2005 vóru tað 561, sum tóku eina hægri útbúgving í Føroyum. Lestrarárið 2012/2013 var hetta tal munandi hægri, tí tá lósu 985 fólk á hægri útbúgvingarstovnunum í Føroyum. Henda talvan er áhugaverd á tann hátt, at hon vísir, at tað serliga eru føroysk mannfólk, sum tíma at útbúgva seg í Føroyum. Seinastu fýra árini hevur gongdin verið, at tað eru munandi fleiri mannfólk, sum útbúgva seg í Føroyum enn konufólk. Og munurin bara økist, hóast talið av bæði kvinnum og monnum, sum velja at lesa í Føroyum er vaksandi, soleiðis at tað lestrarárið 2012/2013 vóru 580 mannfólk og 405 konufólk. Hyggja vit so eftir eini aðra talvu á síðu 10, so sæst eisini, at maritimuútbúgvingarnar, sum ógvuliga fáar kvinnur taka, eru í høgum kursi í Føroyum. Tilsamans 318 lesa annaðhvørt til maskinmeistara, skipara ella skipsførara. Sostatt ber til – við einum ávísum fyrivarni – at siga, at væl meiri enn helvtin av mannfólkunum, sum lesa í Føroyum, taka eina maritima útbúgving. Lesandi á hægri útbúgv­ing­um í Føroyum býtt á kyn og skúlaár Kvinnur Menn Samlað 2004/05 288 273 561 2005/06 289 304 593 2006/07 316 273 589 2007/08 314 284 598 2008/09 367 338 705 2009/10 346 401 747 2010/11 380 493 873 2011/12 396 507 903 2012/13 405 580 985 Tølini eru gjørd við støði í lestrarstuðlinum – øll á hægri útbúgvingum, ið hava fingið stuðul í skúlaárinum, eru tald við. Kelda: Studni – oktober 2013 Fleiri lesa í Føroyum Lagt til rættis: Rólant Waag Dam