mánadagur 24. februar 2014síða 10

Mánadagur 24. februar 2014 · Nr. 23 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Marjun Dalsgaard Sosialurin hevur skrivað eina røð av greinum, sum vísa á, at váðametingin av Eysturoyartunnlinum liggur á markinum fyri, hvat er góðtikið sambært norsku trygdar­ásetingunum, sum før­oy­ingar ganga eftir. Hend­an váðameting er av tí sama blivin lastað fyri at ikki taka røttu atlit til ymisk parametur í summ­ um førum, og sam­bært eldserfrøðinginum Hans Harald­sen, sum hevur skriv­ að høvuðsupgávu á DTU um trygd í Eystur­oy­ar­ tunnlinum, er váðin í veru­ leika­num størri enn tann form­liga váðametingin sig­ur og lýkur tí ikki krøvini fyri einum einkultum tunli mót­ veg­is einum dupultum tunli. Trygd fyri sama pening Sambært kanningini "Brand­ sikkerhed i under­søiske enkelt­rør­tunell­er på Fær­øer­ ne", hevði tað bøtt munandi um trygdina í tunlinum, um man brúkti millum 65 og 125 millión­ir krónur meira uppá antin ein neyðtunnil ella eina ventilatión, sum kann súgva tann eitrandi roykin út úr tunlinum. Ein tílík ventila­tións­ skip­an er mett at kosta 125 milliónir krónir pluss viðlíkahald, sum er mett til at vera 5%. Ein annar møgu­ leiki er at bora tunnilin tveir metrar breiðari og stoypa ein betongvegg, so ein neyð­ tunnil verður partur av tunlinum. Hetta hevði kost­að 65 milliónir krónir eyka um­ framt viðlíkahald, sum er 5% ár­liga, men hevði tryggjað tunnil­in munandi betur. Nógv tung ferðsla Eysturoyartunnilin verður munandi longri enn teir undir­sjóvartunlar vit hava í dag - nevniliga 11,2 km í alt. Vanliga eigur ein tunnil at vera dupultur, ella hava tvey rør, um hann er longri enn 10 km, men av tí at PF Skála­ fjarðatunnilin gjørdi eina váðameting, sum metti, at váðin ikki lá yvir marki­num fyri, hvat man vil góð­taka sambært Håndbok 021, er verkætlanin gjørd við ein­ um einkultum tunli við mót­ gang­andi ferðslu. Eisini verður nógv meira ferðsla í Eystur­oyar­tunli­ num, enn vit kenna tað frá Vága­tunlinum og Norð­oyar­ tunlinum. Ein rættiliga stór­ ur partur av hesu ferðslu verð­ur sokallað tung ferðsla - altso stórir lastbilar ella trailar­ir. Ár Longd KM Djúpasta punkt Ferðsla 2008 (bilar í døgnið árlig) Kostnaður mió Vágatunnilin 2002 4,9 105 1530 302 Norðoyartunnilin 2006 6,2 150 1860 405 Eysturoyartunnilin 2018 11,2 220 4000 1050 Sandoyartunnilin 2021 10 150 700 862 Kelda: Hans Haraldsen, Brandsikkerhed i undersøiske enkeltrørtunneler på Færøerne og SINTEF Rapport, Risikoanalyse af Skalafjordtunnelen Alt eftir hvørja loysn, politikarnir velja til fasta sambandið millum Suðurstreymoy og Eysturoy nýtist tað ikki vera dýrari at tryggja tunnilin betur Ein transversventilatiónsskipan hevði økt munandi um trygdina, av tí at hon sýgur roykin út úr tunlinum. Tann ætlaða ventilatiónin í uppskotinum um Eysturoyartunnlinum, Jetfan blæsir roykin út gjøgnum tunnilin. Sambært kanningini "Brandsikkerhed i undersøiske enkeltrørtuneller på Færøerne" er fyrimunurin við transversventilatiónini, at um bilførararnir fáa neyva upplýsing sum skjótast, er gjørligt at tøma tunnilin fyri bilar, hóast eldurin er í ljósum loga, tí ventilatiónin megnar at fáa burtur roykin. Hendan loysnin krevur, at ventilatiónskanalir verða stoyptar, og tað kostar umleið 125 milliónir krónur. Haraftrat krevur tað neyvan kunnleika at stýra ventilatiónini rætt. Vansin kann vera, at ventilatiónin ikki verður handfarin rætt og tað kann gera skaðan enn verri. Kostnaðurin fyri drift og viðlíkahald er tað sama sum við Jetfan Kelda: Brandsikkerhed i undersøiske enkeltrørtunneller på Færøerne, av Hans Haraldsen Tað kostar 65 milliónir krónur eyka at gera ein neyðtunnil, sum kann minðka munandi um váðan í tunlinum. Tað verður gjørt við at bora tunnilin 2 metrar breiðari og síðan stoypa ein betongvegg, so ein flugttunnil er í síðuni. Ein útgongd eigur at vera fyri hvørjar 125 metrar. Kelda: Brandsikkerhed i undersøiske enkeltrørtunneller på Færøerne, av Hans Haraldsen Kostnaður av trygdarátøkum Eyka kostnaður (mió) Viðlíkahald (árliga) Transvers ventilatión 125 0* Sprinkling 27,6 1,4 mió Neyðtunnil 64,4 3,5 mió *Transvers ventilatiónin verður mett at kosta tað sama í viðlíkahaldi sum ætlaða Jetfan ventilatiónin. Loysn 1: Sund-Strendir +brúgv + tunnil Gøtudal/Kambsdal Loysn 2: Sund- Strendir + tunnil + tunnil Gøtudal/Kambsdal Loysn 3: Sund - Toftavatn + brúgv + umfartsvegur Loysn 4: Sund - Toftavatn + tunnil + umfartsvegur Loysn 5 : Tunnil T-loysn við rundkoyring (aktuella loysnin) Íløgukostnaður (mió kr.) Prísir frá 2007 848 953 915 1029 1030 Kostnaðarmeting frá 2007 Kelda: Landsverk Heildarætlan 2008 - 2020 og framløga frá PF Skálafjarðartunnilin. Prísirnir eru frá 2007 og kunnu tí ikki samanberast við kostnaðarstøði fyri Eysturoyartunnilin í dag. Eysturoyartunnil Trygdartiltøk nýtast ikki vera dýrari