mánadagur 10. mars 2014síða 24
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
24
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
Mánadagur 10. mars 2014 · Nr. 29
Hví Rættarnevndin ger tað rætta
Almannahugsan eigur ikki at broytast so skjótt í fríum samfeløgum.
Ger hon tað, tá loyvi eg mær at ivast í, um samfelagið nú er so frítt
Agga Niclasen
meining@meyl.fo
Eg havi skrivað um politisk
viðurskifti í nøkur ár nú.
Nøkur finnast at uppset
ingini, onnur at fattandi
grundgevingum, tá tað er
sólarklárt, at hetta handlar
um okkurt annað — ein per
sónlig klemma, til dømis.
Ella, og oftast, at halda við
sítt ella tað, determinerandi
vinarskarin sigur, tú skalt
halda, óansæð hvat (!) So,
klárar tú ikki mótargumentið
og ágangandi kritikk, so tek
ur tú mannin. Ella læsir kjak
ið.
Ikki tí, nøkur skulu fakt
iskt leiðast heilt til málstrik
una og fáa forklárað saman
hangir, enntá í polemiskum
teksti, sjálvt víðariútviklað
búrhøsn fata. Onnur eru
bara ósamd, meðan uppaftur
onnur halda tað vera ov
herviligt, samansett og langt
at fáast við. (Tað seinasta er
skilligt... eftirsum fólk hava
so úr at gera við at “dáma”
á facebook í tí misskiljing,
at hetta er at inna politiska
aktivismu.)
Oftani, ikki altíð tilætlað,
havi eg styðjað ópopulerum
kampanjum og persónum,
spýtt eld eftir frælsisnápandi
formyndaríi, serliga heilsu
fanatismu, vitleysari veru
leikaflýggjan og sparkað út
eftir dovnum og kvalandi
samlyndi.
Sum altíð, í øllum málum,
leni eg meg at einum liber
tianskum, kalla tað liberal-
marxistiskum
perspektivi.
Men, trúliga, aldri fyrr eri
eg blivin kategoriseraður
“ónormalur” og “sjúkur” fyri
at siga nakað so liberalistiskt,
so frígerandi, sum “bums nei,
kortanei” til at lata statin um
definera hjúnaskapin”.
Privat floyti eg á retorisk
an ágang. Eg havi verið kall
aður “homofob” og ákærdur
fyri at “umboða alt tað, ið er
galið við Føroyum”. Í stuttum:
“Tú ert grundin til, at klókir
og sensitivir føroyingar ikki
koma aftur.” Forrestin, eisini
tað floyti eg á.
Av kenningum og fyrr
verandi kenningum eri eg
staðiliga blivin biðin um
at halda uppat við at stríð
ast á somu síðu sum “tey
kristnu”, tey agggomlu og
Miðflokkurin: “Lat vera við
at koma við sovorðnum
helvitis vrøvli, at mótarbeiða
samkyndum. Tey eru so fá.
Ein minniluti. So synd. Tey
makta tað ikki.”
Eitt er “homofob”. Eg eri
blivin kallaður nøvn verri
enn tað, á gøtuni og um
teldupost. Eisini fb, havi eg
latið fortalt.
Og, opinberiliga, á sama
asosiala miðili, at eg havi
“brúk fyri hjálp”... hmmm,
dekan og so persónligt og
lurvut, at eg bjóði viðkomandi
av at siga hesi somu orð við
meg andlit til andlits.
Líkamikið, alt hetta for
hánilsi og generelli níðings
skapur bert tí eg muti ímóti
einum kulturelt einsrættandi
og
ódiskriminerandi
lóg
aruppskoti, sum fer at for
koma eini samfelagsligari
institutión for good; og eini
lættari greining av, hvussu
djúpt vónsprongdur eg eri av
samkynjutoppinum, einaferð
á kjaft við sjálvsáliti og eyð
kenniligum
sjálvræði
og
uppfinnsemi, til nú at søkja
aksept ígjøgnum eina reint
heteroseksuella institutión—
hvat
í
sjálvum
sær
er
ekstremt homofobiskt. Alt
hetta, so at samkyndir menn
og kvinnur kunnu “føla seg
heil”... kosta hvat tað kosta
vil.
(Og, sjálvandi, alt blívur
hvaðna meiri merkverdugt
og troyttandi, tá vit dagliga
skulu hoyra upp á LGBT og
tess nikkandi stuðlar præ
dika upp og niður, eystur og
vestur um bloody “tolsemi”,
so skjótt sum teirra egna
sannføring er kroyst—hetta,
samtíðis við at ongin miðil
her á landi, og so slettis ongin
journalistur, torir at kroysta
henda ráðaríka og friðaða
snakkiklassa.)
Bestemt,
hugburðurin
til samkynd er tíansbetur
broyttur; fyri tað mesta til
tað betra. Sjálvur var eg ein
teirra, ið byrjaði “stríðið”—so
er tað sagt. Men tað eigur
ikki at merkja, at tú av
hesum partú mást leggja teg
undir alt tað ósjálvstøðuga,
mannminkandi
og
anti-
demokratiska
bullshittið,
modernaða
bøssaelitan
nú kemur við. Hetta er ein
óalmindeliga
umráðandi
sundurskilnaður. Tað er jú
perverst ótolsemi at skíra
kristin, marxistar og onnur
hampafólk “ótolerant” og
“homofobar”... bert tí tey
ikki taka undir við apsalutt
øllum,
ein
minniluti
nú
einaferð finnur uppá og
hálvherðnaðarliga
heldur
fast uppá, fyrilitsleyst skal
trumfast ígjøgnum.
Eg kenni meg ikki aftur í
hesum. Als ikki. Og eginliga
harmar tað meg, at eg ikki
longur “eri í parti við” teim
samkyndu. So er eisini tað
sagt.
Fyri tað stuðla rættiliga
nógv fólk uppgjørda “rættin”
hjá samkyndum at giftast.
Ert tú gemenur fínborgari
og hevur eitt framhaldandi
ynski um at vera dus við og
passa inn í bourgeoisiska
toppin, ella góðtikin av LGBT
og øðrum, ið dominera redak
sjónir kring landið, tá rættar
tú teg eftir teirra harra-
boðum.
Sjálvandi, kulturfólk og
journalistar, serliga í Føro
yum, eru ov ryggleys og
intellektuelt
degenereraði
at gera annað enn sleikja
kynsligum minnilutum upp
og niður eftir bakinum; men
tað er væl eisini blivið til tað,
í modernaðum ringum, at
“ert tú nakað”, ella hevur eitt
brennandi ynski um at verða
tað, tá mást tú slikka.
Hví? Hví eru øll hesi
fólkini endað so evindaliga
samd? Har tey, ið vilja varð
veita hjúnabandið, taka til
sín og, at byrja við, sáttliga
argumentera
ímóti
krav
inum hjá LGBT og tess
herðaklapparum,
skúgva
tey síðstnevndu bara alt
frá sær. Tey láturliggera. Og
tá vit so láturliggera aftur,
hvat
tey
kulturradikalu
og bleytir menn og teirra
striksu kvinnur ikki torga, er
fanin leysur við seinnameiri
fordømingum um hvør tey
halda, tú og eg eru.
Tey halda, í teirra be
grensaðu undirbrotligheit,
at øll rættsiktað fólk mugu
stuðla bøssabrúdleypinum.
Herí finst forkláringin. Tað,
tey halda vera ein innanhýsis
semja, er faktiskt ein innan
hýsis einsrættan. Onki undur
í, at ov nógv fólk styðja “sam
kyndum hjúnalagi”, so ella
so.
Samkynjustuðlar eru nú
so bangnir ella fucked-up,
at teir ikki longu hava ánilsi
fyri, um bøssabrúdleypið er
nakað, teir nú veruliga taka
undir við ella nakað, teir so
ella so vita, teir bara mugu
taka undir við.
Bøssabrúdleypið
gevur
okkum eitt forherðað innlit
í, hvussu nýmótans autorit
isma og bólkatrýst verða
brúkt í 2014 at útiloka og
beina fyri meiningum, sum
fyri nýakademiska klassan
tykjast í so fordømandi,
gamalsligar, diskriminerandi
ella, og hetta er mín favorittur,
“persónligar”—fyri ikki at
nevna trúsagdar. (Viðvíkjandi
tí “persónliga”, so eri eg ong
antíð meiri “persónligur” enn
tað, at tann, eg havi verið
“persónligur”
um,
sjálvur
hevur loyvt sær at vera um
seg sjálvan almennt. Tað er
væl kriteriið.)
Hasi, ið andøva ímóti
bøssabrúdleypinum,
bæði
fyri at varðveita tað og tí,
at ein statsuppíblanding er
ódemokratisk, verða nú við
farin av LGBT og ókritisku
pressuni á sama hátt sam
kyndir aktivistar blivu fyrr
í tíðini: sum nakrir løgnir
vanskapningar, tú bara bíð
ar eftir fara at lata seg um
venda!
Nógv halda, at tað er
super, at so nógv so skjótt
broyta meining um bøssa
brúdleypið, ella bara okkurt
yvirhøvur.
Tað
haldi
eg
ikki. Hetta er ikki eitt fólka
ræðisligt
heilsutekin.
Al
mannahugsan eigur ikki at
broytast so skjótt í fríum
samfeløgum. Ger hon tað, tá
loyvi eg mær at ivast í, um
samfelagið nú er so frítt. Ella,
at almannahugsanin ikki
er broytt so skjótt og nógv,
sum LGBT vil hava okkum
at halda, hon er.
Seinasta pretið hjá LGBT-
militsini er kolonial-trikkið:
nettupp fyri at skunda und
ir almannahugsanina. Altso,
eftirsum at tú ikki fangar,
at hjúnabandið er institu
tionella
og
samfelagsliga
súmbolið upp á sambandið
millum mann og konu, verð
ur tú, av bøssaelituni, sendur
sum ein onnur bitch til
Danmarkar at slatra—sum
bert kann lesast sum mann
minkandi perversitetur, tá
hann leikar harðast á.
Við hesum ódemokratisku
harraboðum, ella ynski at
hoyra til, fært tú samband
við Danmarks Radio og
tess, av føroyingum, yvir
bedáraðu journalistar. Enda
málið, sjálvandi, er at, í besta
hjálandastíli, kæra sína fake
stakkalaneyð fyri eldraráð
num, Móður Danmark, í tí
vón, at hesir vitbornu klump
ar megna at harta okkum
hálvbýttu føroyingar ikki at
vera so býttir.
Ein onnur grund. Tá ið
kulir elitubólkar bestemma
seg fyri at halda tað sama
um eitt bestemt mál, hvat
teir ofta gera, og er nokkso
órógvandi, kann tað lætt
liga enda sum “vanligt skyn
semi”, eitt sjálvsagt mál. At
andøva ímóti tí, kann av tí
sama vera sera skaðandi,
enntá hóttandi í mun til tín
sosiala og moralska status
í samfelagnum. Ein-dimen
siónella LGBT demoniserar
tessvegna avmarkaða kjakið
um bøssabrúdleypið. Bara
tað, at vit hava eitt líkinda
kjak um hetta og bøna um
tolsemi, er ógóðtakiligt. Ein
uppringing her, ein email har,
og shut-down alt kjak.
Sum John Stuart Mill
grundgav fyri í hansara
klassiska verki, On Liberty:
“If all mankind minus one
were of one opinion, and
only one person were of the
contrary opinion, mankind
would be no more justified
in silencing that one person,
than he, if he had the
power, would be justified in
silencing mankind.”
Altso:
annaðhvørt
er
skrivifrælsi frælst, ella er
tað ikki! Og í Føroyum er
tað ikki. Ikki beint nú. At
brúka “tað er synd í okkum”-
kortið, er ikki ein heimilað
grundgeving,
sjálvt
ikki
vegna minnilutum ella veru
leikaflýggjandi persónum, ið
velja at almannagera hesa
semantisku flýggjan.
Sami minniluti, væl bakk
aður upp av politiskum ung
mannafeløgum,
ið
halda
seg vera liberal og ordiliga
right-on, gera nógv burturúr
orðinum “borgarlig” í hug
takinum “borgarlig vígsla”.
Men, seriøst, reality-check!
Einasti orðið, ið gongur
aftur
í
“kirkjulig
vígsla”
og
“borgarlig
vígsla”,
er
“vígsla”. Hjúnabandið er ikki
geografiskt treytað.
Tað kann tí gera tað sama,
hvørt tú verður vígdur í
kirkju, á botninum í Trong
isvágsfirði, undir einum Kia
ella kommunalt hjá Heðini.
So alt hetta smooth-tosið,
“men tað er eitt borgarligt
hjúnaband, so hvat er pro
blemið?”, er svikafult.
Ung javnaðarfólk, hvørs
herðataska við meira, sjálv
andi, er multinasjonalt um
ein háls, mugu óivað kýta seg
í hesum forstáilsi, men: tað
er ein ógjørligheit at hava
hjúnaband 1 og 2.
Endaliga. “Men einki fer
av mær sleppa samkynd at
giftast”, sutlar Rigmor Dam.
Tað er væl møguligt, Rigmor.
Hinvegin, Rigmor, tað handl
ar ikki um teg. Heldur ikki
hetta, Rigmor.
Hjúnabandið er ikki nak
að
individualiserað
rela
tivistiskt ting, men ein úr
veljandi serstovnur, og tí,
Rigmor, eigur spurningurin
heldur vera: “Fer nakað av
hjúnabandinum?”
Svarið?
“Sjálvandi fer tað tað!”
Tað fer so nógv av, og
tað alt fyri eitt, at tað ikki
longur fer at vera erligt at
práta um eitt hjúnaband í
heila tikið. Har var bert ein
felagsnevnari, eitt klistur, og
tá ið tað er komprimerað, er
tað hervið eisini annulerað.
Ferdigt.
So tak eina avgerð um tað,
Rættarnevndin!