týsdagur 11. mars 2014síða 9

9 Mikudagur 12. mars 2014 · Nr. 30 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 TÍÐINDI Marjun Dalsgaard Aksel Johannesen, formaður í Javnaðarflokkinum, vil lógar­festa búskapargrunnin í Stýris­skipanarlógini, so ein meri­luti í løgtinginum ikki kann broyta lógina og taka peng­ar úr grunninum í ótíð. – Um milliardir fara at spræna inn í Búskapar­ grunn­in í sambandi við olju­ vinnuna, verður alt ov stórt trýst á politikarar, at brúka pengarnar. Tí halda vit, at lógin um búskapargrunnin skal í Stýrisskipanarlógina, sigur hann. Manglandi álitið botnar millum annað í royndum við sitandi samgongu. Tá Kaj Leo Johannesen kom til valdið í 2011, valdi hann við sínum meiriluta at gera eina lógarbroyting, sum gjørdi tað møguligt at flyta yvir 70 milliónir krónur frá uppboðssøluni av makreli úr búskapargrunninum og yvir í landskassan. Aksel Johannesen hevur ikki álit á, at politiska skip­ anin í Føroyum er før fyri at handfara búskapargrunnin rætt, um ásetingarnar kunnu broytast við einum vanligum meiriluta í løgtinginum. – Um vit hava lógina um búskapargrunnin í Stýris­ skip­anarlógini, skulu, um ikki annað, tvey løgting til, at taka eina avgerð um at taka pengar úr búskapar­grunn­ inum í ótið, sigur hann. Umframt at lógar­festa grunnin í Stýris­skipanar­ lóg­ini, vil Aksel Johannesen hava neyvari ásetingar um, hvørj­ar inntøkur skulu í grunn­in, t.d. er tað skattur av vinningi, royalties og so fram­vegis, eins og neyvari ásetingar fyri, hvussu pen­ ing­urin verður útgoldin, skulu setast. Sveiggj skeikla búskapin Tað er av alstórum týdningi, at vit handfara stórar inn­ tøkur í sambandi við eina olju­vinnu rætt, tí tað skeikl­ ar føroyska búskapin, um ov stór sveiggj eru í inn­tøk­un­ um. Í sambandi við eitt tema um oljuvinnuna í Sosialinum mánadagin, sigur bú­skapar­ frøðingurin, Johnny í Grót­ inum, at ágóðin av einari olju­vinnu velst um, hvussu vinnu­ligu karm­arnir verða skipaðir. Ein háttur at tryggja javn­vág í føroyska búskap­ inum er við Búskapargrunni Føroya, sum varð settur á stovn í juni 2011. Endamálið við búskapar­ grunninum er at tryggja sam­felagsbúskapin ímóti stórum sveiggjum, sum kunnu koma vegna stórar inn­tøkur frá tilfeingi – eitt nú um vit finna olju. Inntøkur grunsins eru millum annað, sam­bært løg­ tings­lóg um Búskap­ar­grunn Føroya frá juni 2011, frá kol­ vetnis­útvinning, ágóða av einskiljing landsins, játtan av fíggjarlóg og inntøku av íløgurøkt grunsins. Við løgtingslóg frá de­ sember 2011 var lógin broytt soleiðis, at lógin ikki umfatar inntøkur frá "viðvarandi til­ feingi". Makrelsølan varð tí undantikin lógini og peng­ar­ nir frá uppboðssøluni kundu flytast yvir í lands­kass­an. Búskapar­grunnurin lógarfestast í stýris­skipanarlógini Fyri at tryggja, at politikarar ikki fara eftir oljupengunum í ótíð, vil formaðurin í Javnaðarflokkinum lógarfesta búskapargrunnin í Stýrisskipanarlógini Marjun Dalsgaard Ein orsøk til, at formaðurin í Javnaðarflokkinum, Aksel Johannesen, vil tryggja ásetingarnar um Búskapargrunn Føroya í Stýris­skipanarlógini, er, at sitandi samgonga fyrr hevur flutt 70 milliónir krónur úr búskapargrunninum yvir í landskassan. Hetta varð gjørt við eini broyting í lógar­tekstinum viðvíkjandi »við­varandi tilfeingi«. Sostatt varð inntøkan frá søluni av makreli und­ an­tikin lógini um bú­ skapargrunnin. Hetta er tó eitt eindømi og kann ikki samanberast við olju­ inntøkur, sigur Jørgen Nicla­sen, fíggjar­mála­ráð­ harri. – Vit høvdu eitt stórt undirskot í landskassanum, og vit høvdu 70 milliónir í búskapargrunninum. Tað gevur ikki meining at spara upp í einum grunni, tá vit hava eitt undirskot í lands­ kassanum. Tí avgjørdi eg, at teir pengarnir skuldu í landskassan, sigur Jørgen Niclasen. Eingin trupulleiki Hann heldur tó ikki, at hetta verður nakar trupulleiki, um ein oljuvinna fer at geva milliardir í inntøkum. – Tað er vanligt vit og skil, at oljupengar sjálvsagt skulu í ein grunn og ikki inn í samfelagið, sigur Jørg­ en Niclasen. Hann er ikki í iva um, at politikarir í løg­ tinginum eru samdir um tað. Hann vil tó ikki svara uppá, um tað merkir, at eitt undirskot altíð skal kunn­ að dekkast av pengum í búskapargrunninum. – Allir flokkar arbeiða í dag við at sleppa av við hall­ið. Tað gevur ikki mein­ing at spara upp í bú­ skap­ar­grunn­inum, um tú hevur undirskot á fíggjar­ lógini, tí so skalt tú út at læna pengar, sigur Jørgen Niclasen. – Í Noreg hava tey ein grunn, sum oljuinntøkur eru goldnar til í nógv ár, og tað trúgvi eg eisini, at vit kunnu hava her. Vit mugu hava álit á hvønn annan og ikki skipa okkum á misálit, leggur hann afturat. Í mándagsblaðnum hevði Sosialurin stórt tema um oljuv­ innuna í sambandi við, at Javnaðarflokkurin á Fólkatingi skip­aði fyri Oljuráðstevnu á Christiansborg 21. februar. Í blaðnum sigur Johnny í Grótinum, búskaparfrøðingur millum annað, at tað er altavgerandi, hvussu vit politiskt skipa karmarnar fyri oljuvinnuni. Hann leggur dent á, at tað er av stórum týdningi, at oljuvinnan verður avbyrgd, so hon ikki ávirkar aðrar vinnur í ov stóran mun. Eitt nú eru ásetingar um, at alt skal inn um føroyskan kajkant beinleiðis skaðiligar, tí tær tvinga virksemi til landið, sum annars ikki hevði verið her. Umframt tað, at inflatiónin verður størri enn neyðugt, kann avleiðingin av slíkum krøvum verða, at hesar nýggju oljubaseraðu vinnurnar fara avstað við allari arbeismegini, so aðrar vinnur mugu geva skarvin yvir, sigur Johnny í Grótinum. Ein háttur at tryggja javnvág í búskapinum er við Búskapar­ grunni Føroya, sum varð settur á stovn í juni 2011. Búskapar­ grunnurin skal forða fyri alt ov ógvusligum penginga­inn­ spræn­ingum í føroyska samfelagið, við at stórar inntøkur frá eitt nú oljuvinnu ella tilfeingisgjaldi verða beindar í búskapar­grunnin og síðani fluttar til landskassan í avmark­ aðum mongdum. Bakgrund Aksel Johannesen hevur ikki álit á, at politikarar klára at standa ímóti trýsti at brúka fleiri pengar, um milliardir frá oljuvinnu spræna inn í búskapargrunnin 70 milliónir krónur frá makreluppboðssøluni vórðu fluttar úr búskapargrunninum í 2011, men hetta var eitt eindømi, sigur Jørgen Niclasen Mugu hava álit á hvørjum øðrum Jørgen Niclasen hevur ikki tikið støðu til, um búskapargrunnurin skal lógarfestast øðrvísi enn við vanligari lóg, men hann heldur, at politikarar eiga at hava álit á hvørjum øðrum og skipa seg hareftir