hósdagur 20. mai 2004síða 6

10 Nr. 95 - 20. mai 2004 Nr. 95 - 20. mai 2004 11 Støðan í Miðeystri gerst støðugt vandamikl- ari, og hon gevur terroristafelagsskapum gróðrarbotn sum ongantíð fyrr. Uttan mun til hvat hendir og ikki í Irak, so er tað í veru- leikanum hendingarnar í Ísrael og teimum palestinsku økjunum har, sum hótta heims- friðin og sum kunnu elva til uppaftur størri terrorvirksemi í Vesturheiminum. Herfyri fýltust fyrrverandi diplomatar í Bret- landi at rikna politikkinum hjá Blair ella rætt- ari, tørvandi politikkin í málinum um pale- steinar og ísraelar. Teir mettu, at Blair er alt ov eftirgevandi fyri Bush og hansara nærum apatiska politikki, tá tað viðvíkur viður- skiftunum í Ísrael og Palestina. Nú frætta vit so, at ísraelar pulverisra hund- raðtals hús og heim hjá palestinum í Gaza, og at fleiri túsund ósek menniskju eru uttan tak yvir høvdið. Ísraelar vilja hesum gera av við militantar palestinar og forða teimum at fáa vápn úr Egyptlandi. Spurningurin er so bara, hvat við teimum óseku. Mannarættingafólk kalla ísraelsku gerðinar fyri fólkamorð og grundleggjandi brot á mannarættindini. Nú um dagarnar hoydu vit ein av leiðandi og hóvligu leiðarunum fyri arabisku ligaina siga, at líka mikið hvat hendir í Irak, so er tað væntandi amerikanski áhugin og líkasælan at fáa frið millum ísraelar og palestinar, sum er størsta hóttanin í dag. Hetta er júst sama grundgevingin vit hava hoyrt leiðandi Alqeitalimir geva, tá tosað verður um, hví teir fremja sínar atsóknir. So- leingi USA og Vesturheimurin lata vera við at leggja trýst á ísraelsku stjórnina at loysa kreppuna har, fara atsóknir móti hesum lond- um at halda fram. Bíðað verður bara eftir, hvat næsta stóra atgerðin fer at bera í sær. Ein kann rokna við tí ringasta, nú EM í fótbólti verður ella OL í Grikkalandi. Tí má ST uppí og spæla ein størri leiklut bæði í Ísrael og í Irak. DAGSINS MEINING Sosialurin ST má uppí VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Rúna Sivertsen runa@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Hans Kárason Mikkelsen hans@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 228909 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Helgi Abrahamsen Hósdagin 13. mai høvdu tveir blaðmenn á Sosialin- um roknað seg fram til, at 100 dagar vóru farnir síð- ani ABC-samgonga var skipað, og í tí sambandi varð gjørt upp, hvat sam- gongan hevði fingið burt- urúr. Tað at fjølmiðlar fylgja við, hvat ein samgonga fær av skafti, haldi eg vera í fínasta lagi, men samstund- is vil eg eisini siga, at tað er umráðandi, at viðgerðin er saklig, og best hevði verið um allir flokkar og allar samgongur vórðu viðgjørd nøkunlunda eins. Tíverri má eg siga, at umrøðan sum landsstýrið fekk í Sosialinum 13. mai var ikki saklig, og pástand- irnir vóru illa grundaðir. Ein samanbering Um vit samanbera teir fyrstu hundrað dagarnar hjá sitandi samgongu, við fyrstu hundrað dagarnar hjá undanfarnu samgongu (sum hvørki Sosialurin ella nakar annar fjølmiðil gjørdi nakað burturúr), so sær samanberingin soleiðis út: Løgtingsval var 30. apríl 2002. Samgonguskjalið varð undirskrivað 6. juni, og hevði táverandi sam- gongusamstarv sostatt vart í 100 dagar tann 14. sep- tember 2002. Innan henda dagin vóru tvey nýggj aðalstýri sett á stovn, ein nýggjur aðalstjóri var settur í starv og ein annar var á veg. Bert tvey uppskot Frá 6. juni til 14. september 2002 legði táverandi lands- stýri einans tvey lógarupp- skot fyri tingið. Annað var ein eykajáttanarlóg og hitt var uppskot um áseting av fiskidøgum. Tað vil siga, at í báðum førðum var talan um uppskot, sum lands- stýrið sambært lóg var tvingað at leggja fyri ting- ið. Restin av landsstýrinum (seks landsstýrisfólk og løgmaður), vóru framvegis ikki komin í tingið við so mikið sum einum uppskoti, tá 100 dagar vóru farnir. Kortini høvdu fimm stórar ósemjur verið í samgong- uni, sum beinleiðis høvdu hótt samgongusamstarvið, men ikki eitt kritiskt orð var at síggja í Sosialinum um alt hetta tann 14. sep- tember 2002. Men 13. mai 2004 finnst Sosialurin at sitandi lands- stýri, tí nú verður ikki nóg nógv gjørt, fyri at spara aðalráð og stjórar burtur aftur, sum undanfarna landsstýri kom við. Men tað løgnasta av øllum er, at funnist verður eisini at samgonguni, fyri at hava sett bara ein landsstýris- mann at umsita almanna- og heilsumál. Hetta halda blaðmenninir vera ov lítið, og ein má spyrja seg sjálv- an, hvat blaðmenninir vilja ? Ætla teir at økja talið av landsstýrismonnum, sam- tíðis sum talið av aðalráð- um skal minka ? Nýggja landsstýrið Sitandi landsstýri hevur 100 teir fyrstu dagarnar lagt 21 uppskot fyri tingið (17 lógaruppskot, 3 upp- skot til samtyktar og 1 upp- skot til ríkislógartilmæli) (hetta er meira enn tíggju ferðir so nógv, sum undan- farna landsstýri hevði lagt fram, tá tað hevði sitið í 100 dagar). Talið av lands- stýrismonnum og aðalráð- um er minkað við tveimum, meðan tað hjá undanfarna landsstýri var økt við sama tali. Hetta er hóast alt ikki so gali. Viðgerð av landsstýris- fólkum Sosialurin viðgerð ikki bara samgonguna undir einum, men einstøku lands- stýrismenninir og løgmað- ur verða eisini viðgjørdir persónliga. Tað verður ov drúgt at gjøgnumganga alt her, so eg velji at taka eitt dømi burturúr rúgvuni. Um Bjørn Kalsø verður sagt, at LEYSATÍÐINDI vilja vera við, at hann fram- vegis sópar undan neytum og undirvístir børnum á Syðradali, tí maðurin er ikki at finna í pressuni. Høvdu blaðmenninir gjørt sær ómak at tosað við landsstýrismannin áðrenn teir skrivaðu hesar reglur- nar, so kundi hann kanska greitt teimum frá, at hann, áðrenn hann gjørdist lands- stýrismaður, var seyða- bóndi (tað vil siga, tað slagið av bónda, sum ikki sópar undan neytum), og at hann eisini var lærari í Klaksvík (og ikki á Syðra- dali). Eg skilji væl, at bløðini sum komu út um næstsein- asta aldamót onkuntíð vóru noytt at brúka vendingar sum "graml er um…", ella "menn vilja vera við…", tí við tátíðar samskiftismøgu- leikum var ikki lætt at fáa tíðindini váttaði. Men at eitt tíðindablað í 2004 skal fáa seg til at skriva at "leysatíðindi vilja vera við…", bara tí at blað- menninir ikki tíma at kanna eftir, um tíðindini eru sonn ella ikki, er undir alt lág- mark. Eg skilji heldur ikki hví Bjørn Kalsø verður lastaður fyri, at hann ikki er so ofta at síggja í pressuni, tí mær vitandi eru tað tíð- indafólkini einsamøll sum avgera, hvør sleppur í pressuna. Óheft tíðindablað ? Onkur sigur at Sosialurin er óheft tíðindablað meðan onkur annar sigur at hann er málgagn hjá Javnaðar- flokkinum. Hvat av hesum er rætt, skal eg ikki taka dagar ímillum, men hós- dagin 13. mai má eg við- ganga, at Sosialurin var hvørki javnaðarblað ella óheftur. John S. Myllhamar Havi gjøgnum nógv ár roynt at fingið onkran at lýsa hugtakið: mentan, men havi ikki fingið tað inn í høvdið. Nú kom so mentanar- deildin í SvF einum til hjálpar við familjusending- in Cassiopeia, ið send verð- ur klokkan átta sunnukvøld, tá foreldur, børn, ommur og abbar sita saman framman fyri skíggjanum. Naivu offrini, sum drigin vóru inn í sjónvarpstovuna, skuldu lýsa hugtakið kultur. Niður- støðan var, at føroysk ment- an er: Kynsvilla, móta- klæðir, grøðing, sex, spá- konur, neytalundir og und- irbuksur. Ríkur kulturur, má sigast. Fyrstu 100 dagarnir í Sosialinum Cassiopeia lýsir føroyska mentan At ferðast í Føroyum, er eitt stórt átak, sum ferðaráðið nú er farið undir. Nýggjasti fald- arin er júst útkomin, og hann er um at súkkla í Føroyum Eydna skaale eydna@sosialurin Herfyri fingu Føroyar triðju virðislønina sum besta ferðamál. Grundgev- ingin fyri hesum heiðuri, var gongufaldarin, sum vísir á og greiðir frá 14 gongutúrum í haganum ymsastaðni í landinum. Væl verður greitt frá hvørj- um einstøkum túri, bæði hvussu tungt er at ganga, uml hvussu langa tíð túr- urin tekur og hvat útsýni er á túrinum. Fremst í fald- aranum verða góð ráð givin um hvussu tú skalt bera teg at úti í náttúruni. Ein mynd er frá hvørjum túri. Eisini er lítil mynd av kortinum yvir økið har gingið verður. Á kortinum er merkt akku- rát hvar túrurin gongur. Talmerkt er, har okkurt serstakt er á leiðini, t.d. um tú skalt vera serliga ansin ella minnast til at sneiða inn á eina aðra gøtu. Súkkla Og nú er so eisini næsti faldarin komin. Hann er bygdur á sama hátt sum tann fyrri, men hesin snýr seg um súkklutúrar í Føroyum. Túrarnir eru býttir upp í fýra torleikastig, alt eftir hvussu langar og brattar brekkur eru á vegnum. Kunningin um túrarnar er eisini í hesum faldaranum sera góð og myndirnar eru avbera vakrar. So tað er bara at herja á, út at njóta landið samstund- is sum tú fært rørt tær kroppin eitt sindur. Ung sýna gávurnar á stjørnubreyt Sangur og dansur. Rockur og klass- iskt. Kór og popp- ur. Vikuskiftið bjóðar eitt sindur til øll, tá ið før- oyskur ungdómur aftur prógvar, hvussu gávuríkur hann er STJØRNUBREYT Tíðindaskriv Leygardagin og sunnudagin fara evna- rík ungfólk at vísa síni kynstur á palli í Norð- urlandahúsinum. Talan er um ung stjørnuskot, ið royna seg sum so- listar og í bólki. Mill- um tey kendastu eru Jóannes Lamhauge, ið fekk gjøgnumbrot sum Jósef í sangleikinum um litfagra dreyma- kotið, og Brandur Enni, ið longu hevur verið heimskendur í Føroyum leingi. Men tað vera so nógv onnur á palli í fyrstu stjørnu- breytini, sum Tórs- havnar Musikkskúli, Tórshavnar Kvøld- og Ungdómsskúli, Føroya Musikkskúli og Norð- urlandahúsið í felag skipa fyri. Talan er um eitt fjøltáttað tiltak har høvi verður síggja og hoyra solosang, kór, rock, popp, klassiskt og dans.Stjørnubreytin 2004 er eitt spildurnýtt tiltak, sum verður roynt fyri fyrstu ferð, men ætlanin er, at hetta verður eitt aftur- vendandi høvi hjá evnaríkum ungum at royna seg á palli.Á skránni hesaferð eru: Kamilla Ravnsfjall, Konni Kass Jacobsen, Heini Gilstone Ander- sen, Benjamin Peter- sen, Mia Káradóttir, Heiðrun Petersen, Blásarakvintettin, Dávur Juul Magnus- sen, Break Dance og Paradox. Húsorkestrið er Pauli Poulsen, Bjarni Lisberg, Bárður Poulsen og Búgvi Jónleifsson.Stjørnubre ytin 2004 verður leyg- arkvøldið 22. mai kl. 19.30 og sunnudagin 23. mai kl. 16. Tey, ið skipa fyri vegna stovn- arnar, eru Sigrið Sivertsen, Jónleif Jen- sen og Steintór Ras- mussen. Livar Nysted úr Hvannasundi vann búmerkjakappingina hjá Hvannasunds kommunu BÚMERKJAKAPPING Hvannasunds Kommuna samtykti fyri nøkrum mán- aðum síðani, at Kommunan skuldi hava eitt búmerki. – Endamálið við búmerk- inum er, at vit vilja gera Hvannasunds Kommunu sjónligari, vit vilja profilera kommununa, so tað lættliga skal síggjast, hvør komm- una talan er um, vit vilja vísa, at vit eru stolt av okk- aru kommunu, sigur Júst Poulsen, borgarstjóri í Hvannasundi. Inn komu 121 búmerkir frá 18 luttakarum. Í lýsingini til búmerkja- kappingina stóð millum annað, at búmerki kundi hava eina ávísa staðarlýs- ing, Hvannasunds Komm- una kundi vera ein partur av búmerkinum, búmerkið skuldi kunna kennast í bæði stórari og lítlari útgávu og at tað skuldi kunna nýtast ígjøgnum fax. So tað stóð hvørjum einstøkum luttak- ara ógvuliga frítt, at koma við uppskotum til búmerki. – Niðast í lýsingini kunn- aðu vit í stuttum um kommununa, soleiðis at øll høvdu somu fortreytir fyri at koma við uppskoti til eitt búmerki, sigur Júst Poul- sen. Til at vegleiða bygdar- ráðnum vað sett ein trí- manna nevnd við fólkum við ymiskum fortreytum. – Hendan nevdin er kom- in við einum tilmæli til bygdarráðið um júst hettar merkið. Myndaevnið á bú- merkinum er norður gjøg- num Sundið. Har sæst Sundalandið og Oyralandið og byrgingin, sum knýtur saman bygdirnar. Byrging- in er teknað sum ein bátur og ímyndar fiskivinnuna sum vit liva av, sigur Júst Poulsen. Hvannasunds Kommuna fingið búmerki Myndaevnið er norður gjøgnum Sundið. Vit síggja Sundalandið, Oyralandið og byrgingina, sum knýtur saman bygdirnar. Byrgingin er teknað sum ein bátur og ímynhdar fiskivinnuna, sum fólkið livir av Júst Poulsen handa Livari Nysted kekkin upp á 8.000 kr fyri at hava teknað búmerkið til kommununa Ferðaráðið komið við nýggjum faldara Fjúrtan túrar eru í faldaranum og teir eru væl merktir á kortinum Góð ráð verða eisini givin, hvussu tú bert teg at í náttúruni C M Y K 11 10