hósdagur 13. mars 2014síða 62

22 Mentanarblaðið hjá Miðlahúsinum 1 • 14. mars 2014 Mítt yndislistaverk ógvir mátar eru at siga søg­ una um listina. Vit kunnu greina formar, saman­bera stíl­sløg, knýta politisk, hug­sjónar­lig, tjóðar­ skapar­lig ella átrúnar­lig motiv upp í listina, ella vit kunnu savna saman smásøgur um lista­fólkini. Vit kunnu brúka sosiologi, sála­frøði og mannvísund. Vit kunnu lýsa tilfar, kanna kveikingarkeldur og greina súmbol. Vit kunnu meta um og finnast at, greina og kjakast. Vit kunnu brúka alskins hættir: ikonografiskar, semiotiskar, fenomenologiskar, meta­ fyskiskar ella feministiskar. Eingin av øll hesum hættum er tann endaliga rætti. Eingin máti er tann, sum kann lýsa listina fullfíggjað. Mátar­nir, sum vit velja at brúka, kunnu hvør á sín hátt geva okkum ein veg inn í lista­ verkið, mátarnir kunnu vísa, hvørjir møguleikar eru í verkinum, teir kunnu perpektivera listaverkið og avdúka týdningin, sum listin hevur. Tí list hevur stóran týdning – bæði fyri samfelagið og persónliga fyri hvønn okkara. Tí er tað áhugavert at siga so nógvar søgur, sum til ber og finna so nógv sjónarhorn, sum gjørligt. Hendan fram­sýningin sigur søguna um, hvør list er finna í føroysku heimunum, hví er hon har, og hvønn týdning hevur listin fyri tey, sum búgva í heim­unum. Framsýningin sigur søgur, sum føra til nýggjar mátar at hyggja eftir listini, nýggjar tankar um, hvønn týdn­ing listin hevur og til nýggjar sann­kenn­ ingar um listina sum so. Týðandi søgur, sum eru ein partur av tí stóru søguni um list í Føroyum. Her er nøkur dømi úr framsýningin, sum er opin fram til 4. apríl. N 14. mars letur áhugaverd framsýning upp í Norðurlanda­ húsinum, har øll eru boðin at sýna fram teirra yndislistaverk Myndlist Inger Smærup Sørensen 1 - Marita Johannesen: Uttan heiti. 1961 Marita Johannesen, sála, (gift Weihe) málaði mítt yndislistaverk í 1961 og gav mær tað í føðingardagsgávu, tá eg fylti 14 ár. Sjálv fylti hon 13 ár tvær vikur seinni. Hon hevði fingið nýggjan kjóla seymaðan og skuldi í hann fyri fyrstu ferð, tá hon kom í føðingardag hjá mær. Myndin, sum er av eini ommu í svørtum turriklæði, var ikki tornað, og lá á einum stóli. Tað hevði Marita gloymt. Spildurnýggi kjólin var lagdur tvørturum stólaryggin, har myndin lá, og oyðilagdur. Fastur Maritu er ein av kendu kvinnuligu listamálarum okkara,  Bergithe Johannesen. Bergithe, sum var kallað Gigga, var av­bera dugna­lig vatnlitsmálari.  Fleiri av verk­ um hennara eru at síggja á Lista­savni Føroya. Marita gjørdst arkitektur og var ein av stovnarunum av Arkitektar 99. Yndis­listaverkið hevur fylgt mær síðani 7. apríl 1961. Beate L. Samuelsen 2 - Jack Kampmann: Uttan heiti. 1957 Hetta er ein málningur av Jack Kampmann frá 1957, eisini hava vit skitsuna til málningin. Hetta var eitt motiv, ið varð sett upp og brúkt tá vetrar­listaskúlin, ið Ingálvur av Reyni, Janus Kamban og Jack Kampmann settu á stovn í Havn í fimmtiárunum, og hevur eitt nú Zacharias Heinesen sagt okkum, at hann minnist, at næm­ ingar­nir vóru settir at mála eftir hesi upp­stilling. Skálin og borið er til enn, og standa tey í Vestmanna. Vit keyptu málning­in í Køpinhavn fyri um 10 árum síðan, og er hetta ein av okkara yndis verkum. Emi & Mourits Mohr Joensen 3 - Anker Mortensen: Fyrsti skúladagur hjá Janusi og Vasin hjá Sólju. 1991 Eg havi valt tvær myndir, tí tær hoyra saman, og hingu soleiðis saman á fyrstu framsýningini, sum lista­mað­ urin Anker Mortensen hevði í Føroyum á fram­sýningini Kontrast, í Lista­ skálanum í desember 1991. Verkið eru um børnini hjá mær og Anker, Janus og Sólju. Ovara myndini eitur »Fyrsti skúla­dagur hjá Janusi« og niðara »Vasin hjá Sólju«. Minnist, at á fram­ sýn­ingar­degnum, stóðu tvær eldri damur longi og hugdu at myndunum, og søgdu at tær als ikki skilti heitini. Tað skilti eg væl. Tað er tað, sum ger at eg elski myndirnar. Eg elski litirnar, og tað abstrakta, sum fær meg at droyma. Ingun í Skrivarastovu 4 - Silja Strøm: Uttan heiti. 2013 Eg hava valt hesa myndina hjá Silju Strøm. Hon hongur í gongini, so eg síggi hana sum tað seinasta, áðrenn eg fari út, og hon møtir mær sum tað fyrsta, tá eg komi inn. Hettar er eyðsæð ein lunda­mynd. Tó ikki lundar, sum vit vanligvís møta teimum í lýsingum fyri føðilandið at lokka fremmandafólk hendan­vegin. Men hettar er Siljusa lundar, eitt snedugt, litríkt úttrykk fyri henn­ara listarliga snildni, sum vil siga okkum eitthvørt, og akkurát, hvat tað er, tað spekulera eg uppá hvønn tann einasta dag. Soleiðis eru myndirnar hjá Silju, og tí eru tær til dagliga gleði og undran. Hans Pauli T. Strøm 5 2 7 11