hósdagur 20. mars 2014síða 6

Fríggjadagur 21. mars 2014 · Nr. 34 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Leo Poulsen Bitrætturin snýr seg í prin­ sippinum um rættin hjá seyð­inum í yvirliggjandi hag­anum at fáa vetrarbit í niðari liggjandi bønum um vet­urin. Bjørn Patursson kennir sjálvandi til hetta málið, sum endaði við hesum dóminum í Yvirlandbúnaðarstevnuni á heysti í fjør. – Hetta málið er eitt sind­ ur serligt við tað, at tað eru ikki somu eigarar, sum eiga yvirliggjandi hagan og bøin undirliggjandi, sigur Bjørn Patursson. Hann sigur, at tað hevur verið vanligt, at menn hava nýtt bøin ella trøðna at sláa, og at tað honum vitandi ikki hevur verið vanligt at lati seyðin koma inn á bøin eftir sláttur. – Í hesum førinum er tað enda við sak, tí at tann, sum átti vetrarbitið hevur kært festaran av trøðni, tí einki hevur veirð eftir at eti, tá vetrarbitið byrjaði 25. oktober, sigur Bjørn Paturs­ son. Festarin av trøðni heldur seg hava sin rætt, og tað ger eigarin av vetrarbitinum eisini. Í hesi tilgongdini hevur Bún­aðarstovan verið inni í máli­num. – Har hava vit sagt, at van­liga mannagongdin er, at tað er undirforstaðið, at bøurin verður sligin, og eftir sláttur liggur bøurin meira ella minni brak til 25. oktober, tá hagaseyðurin sleppur inn á vetrarbitið, sigur Bjørn Paturs­son. Hann sigur, at hann helt tað verða vanlig manna­ gongd, at seyður ikki var á bønum eftir slátturin var av. Skilir ikki Hann sigur seg ikki skilja, at Yvirlandbúnaðarstevnan kundi koma til eina slíka niður­støðu, sum hon kom til. – Tað undrar meg, at Yvir­ landbúnaðarstevnan kundi koma til eina slíka niður­ støðu, og sum kundi døma so­leiðis, sigur Bjørn Paturs­ son. Hann viðgongur at dóm­ urin í stuttum merkir, at traðarmonnum nú stendur frítt fyri, hvussu teir nýta sína trøð. – Og tað hevur so ongan­ tíð verið mín fatan, at tað var ætlanin við traðarbrúkinum. Tað hevur so altíð ligið í luft­ ini, at traðirnar skuldu nýtast til sláttur um sumrarnar, og ikki til at hava seyð á. Men hesin dómurin gevur so øll­ um traðarmonnum rætt til frítt at ráða yvir sínari trøð, sigur Bjørn Patursson. Og tað kemur ógvuliga óvart við hjá honum. – At tað í hesum serliga føri er fest í lógina, at traðar­ festarin ikki má brúka fest­ ið til bit eftir slátturin, er nakað heilt serligt. Men tað staðfestir eisini, at traðar­ festarin frítt kann ráða yvir, hvussu hann brúkar festið millum 14. mai og fram til 1. september, sigur Bjørn Pat­ urs­son. Rætt at kæra Hann sigur seg vita, at traðarfestarin hevur valt at kært avgerðina um at nýta eina fundarfrágreiðing, har boðað verður til nýggjan fund, sum grundarlag fyri, at seyður ikki mátti ganga á trøðni frá sláttri og fram til 25. oktober. – Tað havi eg frætt, og vit skriva eisini altíð í okkara samskifti, at um festari ikki er samdur í okkara avgerðum, so stendur honum frítt at kæra til Fiskimálaráðið, sum umsitur landbúnaðin, sigur Bjørn Patursson. Hann sigur, at tað er so stutt liðið síðani, at teir hava fingið úrskurðin frá Yvir­ land­búnaðarstevnuni, at teir hava ikki havt stundir at gjøgnumgingið hann rætti­ liga. – Men eg kann í hvussu er siga, at tað kom ógvuliga óvart á okkum, at traðarmenn frítt kunnu nýta sínar traðir, sum teir meta best. Tað hevur í hvussu er altíð verið mín fatan, at trøðin fyrst og fremst skuldi nýtast at hoyggja um sumrarnar, men tað staðfestir hesin úr­ skurður, at so er ikki, sigur Bjørn Patursson. Hann dugir iki at siga, hvat nú fer at henda í málinum. – Vit hava í hesum ítøki­ liga málinum tikið eina fyri­ sitingarliga avgerð, og eg dugi ikki at siga, hvat nú fer at henda í málinum. Tað verður so upp til Fiskimálaráðið, sigur Bjørn Patursson, stjóri á Búnaðarstovuni. Leo Poulsen Málið um nýtslurættin á trað­ unum endaði fyrst í Land­ búnaðarnevndini og síðani í Yvirlandbúnaðarnevndini. Og alt stavar frá eini fund­ar­frásøgn, sum sigur, at Jarðar­ráðið ætlar at senda tveim­um festarum fundar­ boð, og á tí fundinum leggja fram nøkur krøv um av­mark­ aða nýtslu av trøðini. Á Landbúðaðarstevnuni fall avgerðin soleiðis: »Vetrarbitsrætturin hjá Nes­haga Norðrara Parti á bø­num undir hagapartinum Neshagi Sunnari Partur er lóg­ligur. Sum eigari/festari av bø­ num á Morskranesi hevur Jasp­ur Anthoniussen, í tíðini 14. mai til 25. oktober, óavm­ arkaðan rætt at brúka bøin soleiðis, sum hann metir best sjálur. Sum rættindahavari av sama bøi til vetrarbit, hevur kærarin ikki nøkur rættindi á økinum í tíðini 14. mai til 25. oktober, og hevur tí ongan rætt til at krevja nakra ávísa nøgd av gresi at standa til seyðin av bíti í vetrarbitstíðini - 25. oktober til 14. mai. Tær útreiðslur, sum stað­ ist hava av hesum máli, skal stevnandi kærarin gjalda«. Hendan avgerð varð nakað broytt í niðurstøðuni hjá Yvirlandbúnaðarstevnuni. Har stendur i teirra niður­ støðu: »Avgerðin hjá Landbún­ aðar­stevnuni fyri Eysturoyar sýslu frá 21. apríl 2013 verður staðfest við tí broyting, at kærarin skal skal viðurkenna, at Jaspur Anthoniussen hev­ur óavmarkaðan rætt at brúka trøðina á matr.nr. 391a, Morskranes, til seyðabit frá 14. mai til sláttur 1. september, og at Jaspur Anthoniussen skal viður­kenna, at hann ikki hevur rætt at brúk trøðna á matr. nr. 391a, Morskranes til seyða­bit frá sláttur 1. september til 25. oktober«. Ósamdir Hetta merkir, at tað verður staðfest, at traðareigarar ella -festarar nú hava fullan rætt at nýta traðir sínar, sum teim­um er hugur til. Ein­asti traðarfestari, sum er av­markaður í sínari nýtslu av síni trøð, er Jaspur An­ thonius­sen. Og alt stavar frá einari fund­arfrásøgn, ið boðar Jasp­ uri Anthoniussen og einum øðrum festara á fund. Orðaljóðið í fundar­frá­ søgn­ini er soljóðandi: »Formaðurin og skrivarin greiddu frá fundi, teir høvdu havt við Poul Benny Poulsen og Hans & Jaspur Anthoniussen. Út frá hesum varð samtykt, at bjóða Jaspur og Benny at koma á fund, har ráðið fór at leggja fram, at festið fær ta innangarðsjørð, ið er eftir á Strondum, með­an Jaspur fær trøðna á Morskra­ nesi, sum leiga ella festi (matr. nr. 409) við teirri treyt, at seyður ikki verður sleptur á trøðna aftaná sláttur, og at vetrarbitið verður sum higartil hjá Neshaga, Norðr­ ara parti«. Tað er hetta notat, ella fundarfrásøgn, sum nevndin í Yvirlandbúnaðarstevnuni leggur sum grund fyri sínari av­ gerð. Men her er sak­ førarin hjá Jaspur A n ­t h o n ­i u s s e n , Bjørn á Heygum, ósamd­ur. »Mín løgfrøðisliga meting av innihald­ in­um í hesum skjali, daterað 20.10.1993, er: TÍÐINDI Eri púra ovfarin av úrskurðinum Tað sigur Bjørn Patursson, stjóri á Búnaðarstovuni, um dómin í Yvirlandbúnaðarstevnuni, sum avmarkar brúksrættin hjá Jaspur Anthoniussen, men annars gevur traðarmonnum fríar ræsir Málið endaliga – Yvirlandbúnaðarstevnan er hægsti myndugleiki, og avgerðin hjá henni er endalig. Tá gerst ikki meira, sigur Bjørn á Heygum, advokatur Bjørn Patursson, stjóri á Búnaðarstovuni,