hósdagur 27. mars 2014síða 8

Fríggjadagur 28. mars 2014 · Nr. 37 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Jón Brian Hvidtfeldt Tilfeingisgjaldið eigur ikki inn í vanliga raksturin av føroyska samfelagið. Peng­ ar­nir, sum væntandi koma í landskassan frá til­feingis­ gjal­di næstu árini, eiga í stað­in at markast til ávís enda­mál, sum kunnu koma vinnuni til góðar. - Tilfeingisgjaldið eigur at fíggja havrannsóknarskipið og gransking innan fiski­ vinnuna í breiðari merking, sigur Jóan Magnus Ras­muss­ en, sum í sama viðfangi ikki dylir fyri, at hugsjónarliga er hann ímóti tilfeingisgjaldi. - Slík gjøld eiga eftir mínum tykki at taka støði í yvirskotinum hjá vinnuni, sig­ur Jóan Magnus Ras­mus­ sen og heldur fram: - Men tá vit nú eru farin at áleggja vinnuni slíkt gjald, sam­stundis sum vit hava fing­ið eina fyri Føroyar góða makrel­avtalu, so rættvísger tað kanska henda leistin. Men eg síggi ein vanda í, um pengarnir bara fara inn í lands­kassan. Við uppskotinum tveitir løgtingsmaðurin ein nýtt kort á borðið í telvingini um tilfeingisgjaldið. Tó so, partamaðurin Jacob Vester­ gaard hevur áður argu­ ment­er­að fyri at pengar úr vinnuni eiga so ella so at brúkast til vinnuna - Eg havi altíð hildið, at til­feingis­gjaldið eigur heldur at fara í ein grunn enn inn í renslið hjá landskassanum, sigur Jacob Vestergaard, sum tó ikki ætlar sær at røra gjørdar semjur: - Landskassin er í slíkum forfatningi, at man heldur tað vera rætt at koyra nakað av tilfeingisgjaldi inn nú. So tað tilfeingisgjald, ið vit hava samtykt at taka inn frá vinnuni, fer alt í landskassan, sigur Jacob Vestergaard. Somu fatan hevur Bill Justinussen: - Taka vit tilfeingisgjaldið úr aftur landskassanum, so mangla hesir pengar til vælferðina. Og tað kunnu vit í Miðflokkinum ikki taka undir við, sigur Bill Justinussen. Eingin trupulleiki Hvøssu atfinningarnar, bæði frá andstøðu og samgongulimum, fáa ikki landsstýrismannin at broyta støðu ella taka lógaruppskotið um havrannsóknarskip aftur. – Hetta er tað, ið eg havi fingið heimild frá samgonguni til at gera, sigur Jacob Vestergaard Jón Brian Hvidtfeldt - Eg skal ikki gera meg klók­ an uppá, hvørt talan er um leigu ella leasing. Tað sigur Jacob Vester­ gaard, lands­s­týrismaður í fiski­vinnu­málum, í kjalar­ vørri­num av fyrstu viðgerð í løg­tingi­num. Alternativi leisturin við hav­rann­sókn­ar­skipinum, har landsstýrismaðurin bið­ ur tingið um loyvi at lang­tíð­ ar­leiga eitt nýbygt hav­rann­ sókn­ar­skip í upp til 20 ár, fær ávaringarnar at blin­ka, bæði fakliga og polit­iskt. Jørmann Petersen, stats­ autoriseraður revisor hjá Januar, metir leistin hjá lands­stýrismanninum kun­ na samanberast við fíggjar­ liga leasing. Tað merkir, at øll útreiðslan skal takast við í landsroknskapin bein­an­ vegin. Harvið verður hallið næstu árini umleið 200 millión­ir krónur størri. Fiskimálaráðið sigur í viðmerkingunum til sítt egna lógaruppskot, at uppskotið er gjørt út frá tí fortreyt, at talan er um leigu og ikki um fíggj­ar­ liga leasing. Tað merkir, sam­bært ráðnum, at árliga leig­a­n skal takast við sum ein rakstrarútreiðsla í landsroknskapinum á hvørj­ um ári í leigu­tíð­ar­skeiði­ num. - Eg helt at spurningurin um leigu ella leasing var út­ greinaður fakliga, tí vit hava havt fakfólk at gera lógar­ uppskotið. Men er hetta ein ivaspurningur, so ber væl til at broyta uppskotið soleiðis, at eingin ivi er um at talan verður um leigu, sigur Jacob Vestergaard ídag. Landsstýrismaðurin tví­ heldur um, at hav­rann­sókn­ ar­skipið skal ikki útreiðslu­ førast beinanvegin. - Men nú liggur lógar­ upp­skotið í løgtinginum, og eg eri fyri sovítt leysur av tí. Tí má løgtingið gera av, hvat tað ger við uppskotið, sigur Jacob Vestergaard. Undir fyrstu viðgerð kom fram, at spurningurin um leigu ella leasing skal lýs­ast út í æsir og svarast, áðr­enn lógaruppskotið um hav­ rann­sóknarskip kemur til 2. við­gerð. - Tað er púra greitt, stað­ festir Bill Justinussen úr Miðflokkinum, sum ann­ars tek­ur fult undir við at landið leig­ar eitt hav­rann­sókn­ar­ skip frá privatum. Hinvegin eru bæði Reimund Langgaard úr Sam­bandsflokkinum og Jóan Magnus Rasmussen úr Fólkaflokkinum ímóti at fíggja havrannsóknarskipið á henda hátt. - Eg eri bangin fyri, at hetta kann skapa fordømi fyri aðrar verkætlanir, sigur Rei­mund Langgaard, meðan Jóan Magnus Rasmussen snøgt sagt ikki dámar leas­ ing­leist­in: - Eg havi persónliga ta roynd av leasing, at talan al­tíð er um eina dýra loysn, har tú tá avtornar bæði kem­ ur at gjalda alla íløguna og eina høga rentu, sigur Jóan Magnus Rasmussen. Atfinningarnar Meðan Jacob Vestergaard let­ur spurningin um leigu ella leasing hanga í luftini, so er andstøðan grund­leggj­ andi ósamd í tí leisti, sum lands­stýrismaðurin leggur fyri dag­in. - Avtalan vil binda landið til at gjalda alla íløguna í skipið, umframt rentur. Reelt er tí talan um eitt lán. Men útreiðslan, tilsamans eini 240 milliónir krónur, sæst hvørki á fíggjarlógini ella í roknskapinum hjá lands­kassa­num, sigur Aksel V. Johannesen. Undir 1. viðgerð sa­m­ mettu andstøðulimir leistin við politikkin hjá umstrídda borgar­stjóranum í Farum, Peter Brixtofte, sum lat privat fíggja eina røð av bygn­ing­ um og øðrum íløg­um fyri kommununa, sum aftur­fyri bant seg til langar leasing- avtalur. Undir um­fat­andi uppruddingini eftir Brixtofte eru hesar leasing-avtalur umlagdar til vanlig lán, sum í nógv ár fremeftir skuld­ar­ binda íbúgvarnar í Farum (nú partur av Furesø Kommune). - Hvønn er tað, man royn­ ir at lumpa, spurdi Kristina Há­foss úr Tjóðveldi við greið­ari tilsipan til, at lands­ kassin kortini kemur at gjalda alla íløguna í hav­ rann­sókn­ar­skipið. - Hetta eru kreativar loysn­ir. Hesin leisturin kann føra okkum út í djúpa, fíggj­ar­liga kreppu og í ring­ asta føri koyra sam­felagið á heysin, sigur Aksel V. Johanne­sen. Felags fyri andstøðuna, og partar av samgonguni er, at tey óttast at leisturin vil skapa fordømi fyri at fíggja aðr­ar verkætlanir á sama hátt. - Hvat verður so tað næs­ ta, ið er somikið átrokandi at tað má fíggjast alternativt? Ynskini kunnu vera nógv og argumentini góð, men fíggjarlógin og landsins rokn­skap­ur má fylgja við, sigur Aksel V. Johannesen og heldur fram: - Við hesum uppskotinum er landsstýrismaðurin við til at sminka fíggjarlógina og roknskapin hjá lands­kassa­ num. Hann brúkar pengar, sum hann ikki hevur í løtuni. Hendir hetta fleiri ferðir, so kann lands­kass­in skjótt fáa stór­ar rakstr­ar­ út­reiðslur næstu mongu ár­ini, tí út­reiðsl­ur­nar ikki eru tiknar við so hvørt. Tað bind­ur komandi landsstýri og løgting, sum sjálvandi eisini vilja gera sínar íløgur. Av­leiðingin verður skjótt, at landskassin kemur í fíggj­ar­ ligt óføri, tí man reelt brúkar fleiri pengar enn man hevur. Landsstýrismaðurin í fiski­vinnumálum skúgvar kritikkin til viks. - Eg skilji ikki kritikkin. Tað eru skilafólk, sum sita bæði í løgtinginum og í lands­stýrinum, og tí ber væl Marka tilfeingisgjaldið Tilfeingisgjaldið eigur at brúkast til at fíggja havrannsóknarskipið og annars gransking innan fiskivinnuna, heldur Jóan Magnus Rasmussen úr Fólkaflokkinum havrannsóknarskip