hósdagur 3. apríl 2014síða 23

23 Fríggjadagur 4. apríl 2014 · Nr. 40 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tá eru tey komin í ein heim, har tey kunnu siga søgur um seg sjálvan. Og tað hevur stóran týdning at finna útav, hvørjum heimi tey eru í, tí haðani arbeiða vit víðari til næsta heimin. Hetta er ein annar háttur at menna tey,” sigur Súsanna Clementsen. “Okkara borgarar arbeiða hart í menningini, og vit eru ómetaliga errin av teim­um,” sigur Súsanna Clement­sen. Tað er eins og ein heitur andi er yvir øllum, hon sigur. Og tú sært tað eisini, tá tú gongur runt á Virkni. Borg­ararnir eru góðir við starvsfólkini. Flenna og klemma. Og starvsfólkini eru góð við borgararnar. Góði hýrurin sæst aftur allastaðni í húsinum. Og skemt verður eisini nógv nýtt millum starvsfólk og borgarar. “Tað verður gingið høgt upp í, at vit øll skulu hava tað stuttligt,” sigur Súsanna Clementsen. Øðrvísi inklusjón Súsanna Clementsen heldur tað vera so uppi í tíðini at tosa um inklusjón. Og sjálv­ andi kann inklusjón vera góð onkunstaðni og í onkrum høpi. “Um vit ímynda okkum, at onkur av okkara fór í ein vanligan skúlaflokk ella fór í okkurt arbeiði úti í býnum, so hevði viðkomandi kent seg uttanfyri. Og einsamallan. Tey høvdu lættliga dottið niður ímillum. Og so høvdu tey fingið eina ringa sjálvs­ fatan. Tú kanst ikki inkludera fyri ein og hvønn prís. Hátt­ urin, vit inkludera er t.d. at vita fara túrar út av húsinum. Um summarið eru vit ofta at síggja í býnum, og eina ferð um vikuna eru vit í SMS.” “Her á Virkni síggja og hoyra vit borgarnar, hóast teir onki mál hava. Vit ar­ beiða alla tíðina fram ímóti, at teir skulu samskifta síná­ millum. Teir duga væl at sam­skifta við okkum, men tað er truplari at samskifta sínámillum. Tá vit so síggja, at onkur av teimum byrjar at samskifta sínámillum, eru vit glað, tí tað er altíð eitt framstig,” sigur Súsanna Cle­ ment­sen. Board maker Av tí at fleiri av borgarunum hava lítið og onki mál, nýta tey “board maker.” Tað er sam­skifti við myndum og lutum. “Eg kann siga við onkran teirra, at nú fara vit at eta matpakka, men tað er ikki víst, at tey skilja meg. Tí brúka vit myndir, og tær skilja tey flestu. Vit gera viku­skema við myndum, t.d. at nú skalt tú eta, nú skalt tú arbeiða, nú skalt tú á wc o.s.fr. Vit brúka tað eisini ígjøgnum dagin á ymsan hátt, t.d. er tað ein genta, sum býtir fruktina út til allar borgarnar hvønn dag. Hon dugir ikki at telja, men vit hava gjørt henni eina skipan við myndum, og soleiðis finnur hon útav, hvat hvør einstakur skal hava.” “Somuleiðis er tað, tá borðreiðast skal. Við mynd­ um sær viðkomandi, at so og so nógvir koppar skulu á borðið, so og so nógvir tallerkar o.s.fr. Og tað riggar,” sigur hon. Ein av brúkarunum er blindur og tosar ikki. Kortini fáa starvsfólkini samskift við hana. Her ber ikki til at nýta myndir, men lutir. Hon veit akkurát, hvat ymsu lutirnir merka, sum hon fær í hondina. “Og so hevur hon lært at brúka eyguni í samskiftinum. Eg kann spyrja hana, um hon vil hava kaffi, og koyrir hon eyguni uppeftir, so vil hona hava kaffi. Vil hon ikki hava kaffi, ja, so koyrir hon eyguni niðureftir. Soleiðis ber til at læra borgarnar at samskifta hóast nógvar forðingar,” sigur Súsanna Clementsen. “Við at geva borgarunum ein skipaðan gerandisdag upplivir borgarin forútsigi­ lig­heit, altso, her kemur onki ella minst møguligt óvænt­að. Tað hevur stóran fyri borgarnar, at teir vita, hvat skal henda ein dag ella eina viku. Tú gevur teimum ein skipaðan dag og tryggar rammur,” sigur hon. Tað fyrsta, borgarin ger, tá hann kemur inn á Virkni, er at ganga ígjøgnum dag­ skemaðið. Ivast hann, so kunnu ber altíð til at venda aftur til skemaðið at síggja, hvat hann nú skal gera. Ein annar háttur at sam­ skifta er “tekn til talu”. Tað er, at starvsfólkini hava eitt slag av teknmáli - samstundis sum tey tosa. Onkur er, sum kanska ikki skilur tað, sum sagt verður, og tá kann tað vera gott við teknmáli aftrat. Kropsmálið hevur eisini stóran týdning, og tí leggja starvsfólkini seg eftir at hava eitt rættiliga greitt kropsmál. Marte meo Marte meo-háttalagið verður nógv brúkt á Virkni. Tað er háttalag úr Hollandi, har høvuðsamboðið er sjónband. Er onkur serlig avbjóðing, sum stendst í sambandi við ein borgara, so verður Marte meo ofta brúkt. “Her verður ein borgari sjón­bandaður saman við ein­ um starvsfólki. Upptøk­ur­nar vera væl greinaðar fyri at síggja, hvat gerast kann fyri at betra um støðuna, ella at loysa ivamál, sigur Súsanna Clementsen. “Marte meo er eisini ann­að og meira enn bara sjón­bandaupptøkur. Og vit arbeiða sum heild nógv við Marte meo-háttalagnum á Virkni,” sigur hon. Súsanna Clementsen er glað fyri sítt arbeiði. “Eg gleði meg hvønn einasta dag at fara til arbeiðis. Borgarnir geva mær so nógv, ja, eg elski mítt arbeiði,” sigur hon við einum brosi. Súsanna Hovgaard Clementsen, pedagogur, trígvist væl í sosial­ pedagogiska umhvørvinum á Virkni Mynd: Grækaris Leirverkstaðið: Martin arbeiðir við leiri. Ivaleyst okkurt at selja til jóla Mynd: Grækaris Navn: Súsanna Hovgaard Clementsen Aldur: 30 ár Úbúgving: Pedagogur Maki: Tórður Bærentsen Børn: Melani, 3 ár Starv: Pedagogur á Virkni Bústaður: Tórshavn Fakta Lis Eliasen, pedagogur, ímillum Liljuna og Janu Mynd: Grækaris