týsdagur 13. mai 2014síða 20

Mikudagur 14. mai 2014 · Nr. 54 20 Sosialurin Formaðurin í Fiskimannafelagnum ivast ikki í, at Anita enn hevði verið til garnafiskiskap undir Føroyum við ólógligari útlendskari manning og uttan at halda veiðireglurnar, um hann ikki hevði havt meldað skipið til løgregluna í februar mánaði. Hann krevur, at ábyrgdin fyri gøluni og øllum, ið henni hoyrir til, verður staðfest og staðsett Ingolf S. Olsen 11. februar í ár hendi syndarlig van­ lukka umborð á garnaskipinum Anitu, tá hin 34 ára gamli indo­nes­ iski sjómaðurin Saefudin sjólætst, meðan skipið setti gørn í illveðri á Skeivabanka einar 180 fjórðingar í ein útsynning úr Suðuroynni. Skipið helt tó áfram at fiska í einar 10 dagar, áðrenn tað kom inn, tí Sjóvinnustýrið helt tað ikki vera neyðugt at krevja skipið til lands. Og Jan Højgaard, formaður í Føroya Fiskimannafelag, er sann­ førd­ur um, at garnaskipið var farið aftur til fiskiskap við somu indones­isku manningini fáar dagar seinni, um hann ikki meldaði skipið til løgregluna hin 23. februar, dagin fyri at sjóforhoyrið var í Føroya Rætti í sambandi við vanlukkuna 11. februar. Orsøkin til at fiskimanna­felags­ formaðurin meldaði Anitu til løg­ regluna var, at hann hevði upp­ spurt, at útlendska manningin var í holtur við at landa skipið í Norð­ havnini í Klaksvík. Tað hevði hon ikki loyvi til, tí ongin av teimum hevði arbeiðs- og uppihaldsloyvi í Føroyum. Tað krevst fyri at gera ar­beiði á landi í Føroyum. – Tað var onki, sum bendi á, at nakrar nærri kanningar skuldu gerast av nøkrum viðvíkjandi skipi og manning. Sjóforhoyrið var bara ein rutina, sum skuldi fáast frá hondini. Skipið hevði eisini latið øll gørnini staðið á Skeivabanka, so teir roknaðu bestemt ikki við, at teir skuldu steðga leingi inni, sigur Jan Højgaard. Onki var í lagi Tað vísiti seg eisini skjótt, at viður­ skiftini hjá manningini als ikki vóru í lagi. Hinvegin var skilið so ringt, at myndugleikarnir gjørdu av, at øll tann útlendska manningin – umleið 30 í tali – skuldi sendast heim. Og síðani rullaði kavabólturin, tí støðugt meira kom undan kavi, tá løgreglan av álvara fór at vísa skipinum áhuga. Undir sjó­for­hoyr­ inum var eisini nógv undrunar­vert og komið fram um arbeiðs­viður­ skiftini og ikki minni trygdar­ viðurskiftini umborð, umframt at tað var sera ógreitt, hvør í veru­ leikanum hevði evsta ræðið umborð – um tað var føroyski skiparin ella spanski yvirstýrimaðurin. Skipið slapp ikki út aftur, men ongin tyktist leggja nakað í, at gørnini hjá skipinum framhaldandi stóðu og fiskaðu á Skeivabanka. Lógin fyriskrivar annars, at gørn ikki mugu standa í sjónum longri enn 72 tímar. Ikki fyrr enn Kjartan Hoydal, pensjoneraður fiskivinnufrøðingur, alment gjørdi vart við hetta, fór onkur at ressast. Fyrst segði Vørn/ Fiskiveiðieftirlitið seg ikki hava nakað mandat at gera nakað við ólógliga fiskandi gørnini, men at enda meldaði eftirlitið kortini Anitu til løgregluna – eftir at gørnini høvdu staðið á Skeivabanka og fiskað í 35 dagar. Grov lógarbrot Tá skipið varð kravt at draga gørn­ ini og fór út, fyri stórsta partin mann­að við íslendingum, vóru eftir­lits­fólk frá Vørn við, og tað vísti seg, at skipið hevði sett meira enn 4649 gørn, tó at tað bert hevði loyvi til 1400. Eisini hevði skipið sett svartkalvagørn inn ímillum hav­taskugørnini, sjálvt um tað er bannað at royna við báðum garna­ sløgunum í senn. Til samans hevur løgreglan ákært skipara og reiðarí fyri sjey brot á lógina um vinnuligan fiski­ skap, og hald er lagt á allan reið­ skapin, eins og reiðaríið hevur mugað veitt trygd fyri 2,4 millión­ um krónum til millum annað bót og sakar­máls­kostnað. – Vit mugu ikki gloyma syrgi­ ligu hendingina – at ein ungur indonesiskur familumaður lat lív – sum gjørdi, at henda gølan yvir­ høvur varð avdúkað og framvegis verður avdúkað. Men tað er ræð­ andi og sera ørkymlandi at hava fingið staðfest, at alt hetta óskilið helst bara hevði sloppið at hildið áfram, um ikki reiðaríið gjørdi tann lutfalsliga lítla brølaran at lata útlendsku manningina landa skipið, so tað kundi meldast fyri brot á reglurnar um arbeiðs- og uppi­haldsloyvi, sigur Jan Højgaard. Eisini Axel Hansen, nevndar­ limur í Føroya Fiskimannafelag, hevur í grein øtast um støðuna og vánaliga eftirlitið. Vánaligt eftirlit Í døgunum beint eftir 11. apríl, tá útvarpið visti at siga, at Vørn hevði meldað reiðaríið, og stjórin har tískil ikki vildi viðmerkja málið, hevði Axel Hansen eina grein í miðlunum undir heitinum »Vørn fjalir seg«. Har skrivar hann millum annað soleiðis: »Tað má sigast at vera funnin fressur hjá Vørn nú knappliga at hava funnið sær hetta høvið at sleppa sær undan, at almenni ljós­kast­arin verður settur á teirra óhepna leiklut í hesum máli. Ein stórur partur av tí, sum er stað­fest í sjóforhoyri og eftir­ fylgj­andi løgregluavhoyring kundi verið – og er partvíst – staðfest við van­ligum eftirliti. Og nógv, sum eftir øllum at døma ikki er alment staðfest nakrastaðir enn, kann Fiskimannafelagið staðfesta. Millum annað hevur Fiski­ manna­felagið fingið avrit av mynstringar­listunum hjá Anitu higartil í ár. Teir eru als ikki gjørdir í sam­svar við galdandi reglur, til dømis eru á flestu mynstringar­ list­unum bert upplýsingar um vinnu­bræv hjá skiparanum, meðan ongir upp­lýs­ingar eru um hetta hjá hinum yvir­monnunum. Og sjálvt um skipið hevur skift skipara, er mann­ingin ikki mynstrað av nýggjum, sum hon skal sambært mynstringar­reglunum. Hetta eru greið brot, og føroyskir fiskimenn vita, at bara tað minsta er galið við mynstringarlistanum ella pappírunum hjá teimum, tá Fiskiveiðieftirlitið vitjar umborð, so fær skiparin stóra bót, og í ringasta føri verður skipið kravt til lands. Men hóast Fiskiveiðieftirlitið hev­ur verið umborð á Anitu í ár og framt eftirlit, so hevur ongin talað at mynstringarlistunum.« Sum Fiskimannafelagið skilir, verða kanningar enn gjørdar í Tá tunn lóggáva og vánaligt – Ábyrgdin má og skal plaserast, og yvirskipað eru tað sjálvsagt lands­ stýris­menninir Jacob Vestergaard og Johan Dahl, ið vara av ávikavist Vørn og Sjóvinnustýrinum, sum hava ábyrgdina. Men eisini í sjálvum ráðunum við teirra aðalstjórum má kannast, hvør kann ábyrgdast, og ikki minni á Vørn og í Sjóvinnustýrinum er tað alneyðugt at staðfesta, hvør hevur ábyrgdina av hesi gøluni og øllum, ið hoyrir henni til, sigur Jan Højgaard, for­maður í Føroya Fiskimannafelag, ið er sannførdur um, at Anita enn var til fiskiskap við indonesisku fiskimonnunum, um hann ikki hin 23. februar hevði meldað reiðaríið fyri at nýta ólógliga arbeiðsmegi til at landa skipið.