mikudagur 14. mai 2014síða 41

17 Mentanarblaðið hjá Miðlahúsinum 3 • 16. mai 2014 17 liga list, á dýrdina, á tað anda­liga og loyndarfulla, men eisini á hin ný­ mótans glasveggin, tað reina, ráa, kalda og ítøkiliga. Á tremur við andsøgnum. Glasið skapar støðugt andsøgnir, sum kortini ikki eru andsøgnir, tí tað evnisliga og óevnisliga eru ikki andsøgnir, men partar av spenninum í eini samansettari heild. Har er einki »antin-ella« í samansettu heildini, bara »bæði-og«. Tískil umboðar tað óevnisliga ikki tómleika ella einkisleika. Tað óevnis­liga er til staðar, á tremur við møguleikum, næstan evnisligt. Tað óevnisliga er eitt nýtt slag av evni ella tilfari, segði Jean-Francois Lyotard. Tilfar, sum ikki neyðturviliga er evnis­ til­far, men okkurt flótandi, sum eingin kann siga hvat er. Støðufesti í objekt­ inum er ikki endaligt, tí objektið er óstøð­ugt, broytist altíð, og er óendaliga tor­greitt. Fortíð, nútið, framtíð... Sandur, soda og kálk hitast, smeltast, sindrast, reinskast, javn­ast, kølast, storkna og verða til tor­greidda skapleysa tilfarið glas. Síðani verður glasið virkað á alskyns hættir fyri at gerast til list. Arbeitt verður við tí og móti tí. Tað materiali­serast, dema­ tieriali­serast og endur­materiali­serast. Upploysist, storknar og upploysist aftur. Tað veksur framaftur í um­hvørv­ inum, millum áskoðararnar, í sam­ band­inum við annað tilfar og við onnur lista­verk. Nýggir møguleikar stinga seg upp, nýggir týdningar. Men tað er ikki bert fortíðin, upprunin úr sandi, sodu og kálki og nútíðar nýtsla í listini, og tess ævigu broytingar, sum er hugtakandi við glasi, eisini tað skirvisliga við glas­inum hevur eina hugtakandi megi. Óvissa framtíðin hjá listaverkinum, ímyndin av knústum glasi, tilfarið, sum hvørja løtu kann hvørva sum tilfar, er ein íbygdur partur av glasinum. Saman við tí evnisliga og tí óevnisliga, tí anti­matieriella, tí supermateriella, tí hyper­materiella og eini ørgrynnu av and­søgnum, sum ikki eru andsøgnir, eru fortíðin, nútíðin og framtíðin allar í glas­inum og kunnu ikki skiljast frá tí. Ástøðingar, sum Michael Fried og Theodore Adorno hava lýst tað tings­ liga í listaverkinum, tess materiali­tet, sum nakað, ið ikki noktar seg, men eis­ini sum nakað, sum listaverkið má stríðast ímóti. Fyri at vera list, má listin venda sær móti tí tingsliga hjá sær sjálv­ari. Listin skal arbeiða ímóti og virka móti sær sjálvari, dematerialisera seg sjálva. Tað er ikki nakað serligt fyri verk gjørd úr glasi, at tað evnisliga leitar saman við tí óevnisliga, men í glas­inum er tað nærri okkum. Á summarframsýningin 2014 er til­ farið – glasið – grundarlagið undir estet­ isku upplivingini, men ein partur liggur í dematerialiseringini í tilfarinum, alt tað sum ikki kann forklárast við evna­frøði ella øðrum vísundagreinum, óevnis­ligu eginleikunum í tilfarinum, og hópurin av margtýdningum sum eru har, verða skaptir og endurskaptir í saman­settu heildini í listaverkinum. Brynhildur Thorgeirsdóttir: Moutain. 2008 Tróndur Patursson: Nátturulýsing Outi Turpeinen: Good Heart. 2011 Piapaluk Lake: Drapery. 2010 Anna Viktoria Norberg: The Object Stares Back – Camera Obscura. 1999