hósdagur 19. juni 2014síða 7

7 Fríggjadagur 20. juni 2014 · Nr. 69 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 ávísum journalisti. Stevn­ ingin hjá Jørgeni Niclasen, har hann dregur einstakar journalistar í rættin, er við til at skapa hesa myndina, og tað eydnast, tí leiðslan í Kring­varpinum er ov veik. – Kringvarpið, sum stovn­ ur, má hava so mikið av trúð­ virði, at fólk vita, Kringvarpið stendur inni fyri hesum, ergo er tað í lagið. Men so­ leiðis er tað ikki, og tað er mill­um annað, tí leiðslan ikki megnar at lyfta stovnin upp á tað støði. Eitt nú kundi stevn­ingin hjá Jørgeni verið eitt høvi at staðfest, at tað, sum journa­listarnir gera, sjálv­andi er í ordan. Men tað er als ikki tað, sum hendir. Tvørturímóti fer stjórin út og sigur, at hann ánar ikki, um tað, sum hansara starvsfólk hava gjørt, er í lagið. Tað ger, at Kringvarpið, sum stovnur, ikki hevur nakað trúvirði, sigur Øssur Winthereig. Kringvarspgjald til fleiri miðlar Eins og mentamálaráðharrin heldur Øssur Winthereig, at kringvarpsgjaldið átti at verði eitt miðlagjald, sum kann býtast millum fleiri redak­tiónir. – Um vit ynskja ein fjøl­ broytt miðla­landslag, og ikki eitt kring­varp, sum er ein masto­dontur, kundi eitt hug­skot verið, at onnur enn Kring­varpið fáa lut í kring­ varps­gjaldinum. Eg havi altíð hildið, at Kringvarpið skal hava hetta gjaldið einsamalt, men eg havi broytt meining hes­um viðvíkjandi, sigur Øssur Winthereig. – Tað er ikki gott, at Kring­ varpið hevur ment seg til ein mastodont í miðla­lands­ lag­num – tað eigur at vera kapp­ing, so fleiri søgur verða gjørdar, og fleiri evnir verða við­gjørd. Í sambandi við saman­legg­ing­ina av ÚF of SvF var ætlan­in nettupp at varð­veita tvær sjálvstøðugar redak­tión­ir, tað er í veru­leik­ anum ein redaktión í dag og miðlalands­lagið er alt ov eins­táttað. marjun@sosialurin.fo føroyskir fjølmiðlar Okkurt má gerast skjótt – Eg havi leingi vitað, hvønn veg tað bar, tí havi eg arbeitt við hesum í tvey ár, sigur Bjørn Kalsø, mentamálaráðharri. Hann vónar, at hann kann bera eitt lógaruppskot í tingið á ólavsøku, men samgongan er striltin at arbeiða við, sigur mentamálaráðharrin Marjun Dalsgaard Bjørn Kalsø sigur seg ikki vera í iva um, at okkurt má gerast skjótt, um ikki fleiri miðlar skulu doyggja. Men sam­gongan er tung at dansa við, sigur menta­ mála­ráð­harrin. – Hetta er ikki lættasta øki, at arbeiða við, tí áskoð­ arir­nar í samgonguni eru sera ymiskar, sigur hann. Nýggjastu tølini frá miðla­heiminum, sum Sosial­urin hevur gjørt, vísa, at annað­hvørt starv í før­oyska miðla­heim­inum er horvið, síðani 2007. 2007 var annars árið, tá breið politisk semja var um, at lýsingar­inntøkurnar í Kring­varp­inum skuldu niður­lagast, og Kring­varpið skuldi hava annað inntøku­ grundarlag. Síðani er einki hent. Tvørtur­ímóti eru inn­tøkur­ nar hjá Kring­varp­inum lækkaðar, tí kring­varps­ gjaldið hevur staðið í stað í fleiri ár, og almenni miðilin hevur tískil gjørt enn meira burturúr at fáa lýs­ingar. Harvið er kapp­ingin frá almenna miðl­inum herd á einum lýsinga­markn­aði, sum er nógv broytt­ur sein­ astu árini. Úrslitið síggja vit í dag. Dimmalætting er farin, og privatu miðlarnir hava truplar tíðir. 25 av teimum 31 tíðindafólkum, sum eru horvin seinastu ár­ini, eru sostatt frá privata miðla­heiminum. Kringvarpið skal vera óheft Tað besta er, um Kring­ varp­ið er óheft politiskt og kommersi­elt. Tí skal tað hava inn­tøkur frá kring­ varps­gjaldi, og skal helst ikki á fíggjarlógina, sigur Bjørn Kalsø. Er Kringvarpið á fíggjar­lógini, kann tað skjótt henda, at tað verður polit­iskt heft, og er inn­ tøku­grundar­lagið tengt at lýsingum, er tað somuleiðis vandi fyri, at miðilin ikki er objektivur, heldur menta­ mála­ráðharrin. Hansara loysn hevur fyrr verið, at frítaka Kring­ varpið fyri mvg, men hóast góða undirtøku frá and­ støð­uni bar hetta ikki til, tí sam­gongan tók ikki undir við tí. Hóast miseydnaðu roynd­ina, ætlar lands­týris­ mað­urin í mentamálum at royna enn einaferð. – Eg vóni, at við at mýkja lógaruppksotið eitt sindur ber til at fáa undirtøku frá landsstýrinum at bera lógar­uppskotið í tingið. Hvørja fer ein borgari rindar kringvarpsgjald, fara 700 krónir í lands­kassan. Fyritøkur fáa mvg’ið aftur­ goldið, og fíggjar­mála­ráð­ harrrin hevur fleiri ferðir gjørt undantøk við­víkj­ andi mvg’num, so eg skilji ikki, hví tað skal vera so ringt at fáa undirtøku fyri hesum, sigur Bjørn Kalsø. Í Svøríki og Íslandi er kring­ varps­galdið heilt frítikið fyri mvg, og í Danmark og Noreg, er mvg á miðlagjald einans átta prosent. Kunnu ikki bíða ov leingi Mentamálaráðharrin held­ ur ikki, at tað er ráðiligt at bíða alt ov leingi, áðrenn broyt­ingar vera framdar. – Tað sigur seg sjálvt, at tað ikki ber til at bíða til privatu miðlarnir eru farn­ir av knóranum, og um tað var upp til mín, so var hetta við­tikið og sett í verk tann 1. januar 2014, sigur lands­týris­maðurin. Hann vónar, at broytingar kunnu setast í verk fyrsta januar 2015, sum kunnu bøta um støðuna. – Eg haldi, at tað er av týdn­ingi, at vit hava eitt sterkt Kringvarp, men tað er somu­leiðis, at stórum týdn­ingi, at hava privatar miðlar, sum kunnu geva Kring­varpinum kapping, og sum kunnu tryggja eitt fjøltátta miðlalandslag, sigur Bjørn Kalsø. Um hann fær undirtøku fyri hesum, er ætlanin at bera ein miðlapakka í løg­ tingið á Ólavsøku, sum merkir, at Kringvarpið fær 3-4 milliónir aftrat við at frítaka tað fyri mvg. At Kring­varpið missir loyvið at selja lýs­ingar, og tískil fær 3-4 milliónir minni í lýsinga­inn­tøku. Haraftrat skulu fleiri send­ingar framleiðas uttan­fyri Kringvarpið. Vil varðveita sjónvarpslýsingar og kunngerðir Hóast færri lýsingar í Kring­varpinum, vil menta­ mála­ráð­harrin varð­veita sjón­varps­lýsingar og kunngerðir. Tó so, at inn­ tøkur­nar frá sjón­varps­ lýs­ing­unum verða býttar millum privatar miðlar. Akkurát hvussu hetta skal gerast, er ikki vist, men tað verða staðfest nøkur krøv, sum tíðindadeildir, skulu liva upp til, fyri at tær skulu fáa lut í pengunum, sigur Bjørn Kalsø. – Eg havi kannað, hvussu tey gera niðri, og ætlan­in er ikki, at øll møgu­lig skulu kunna søkja um pengarnar, men redaktiónir, sum hava eina ávísa tyngd, og eina ávísa stødd, skulu fáa pengar­nar býttar millum sín, sigur menta­mála­ráð­ harrin. Ein orsøk til, at sjón­ varps­lýsingarnar ikki skulu takast burtur er, at lýsingar­fyritøkur og films­ lista­fólk fara at missa ein av­takara, óttast menta­ mála­ráðharrin. Fleiri miðlar skulu fáa kringvarpsgjald Fyri at tryggja fjølbroytni í miðlaheiminum ynskir m e n ta ­m á l a r á ð h a r r i n somu­leiðis, at aðrir miðlar enn Kring­varpið skulu fáa lut í kring­varps­gjaldinum. – Tað kann hugsast, at aðrir miðlar kunnu bjóða upp á nakrar av public ser­ vice uppgávunum, og so­ statt fáa ein part av kring­ s­varps­gjaldinum, sigur Bjørn Kalsø. Í Danmark verður miðla­gjaldið býtt mill­um Danmarks Radio, regionalu sjón­varps­rás­ir­nar hjá TV2, Radio 24/7 um­framt nakrar lokalar útvarps­rásir, bóka­ søvn og Films­instiuttið. Út­varpsrásin Radio 24/7 er ein almen útvarpsrás, sum var stovnað fyri at skapa eina mótvekt til Dan­marks Radio, eins og TV2 í nógv ár fekk miðlagjald við tí fyri eyga, at styrkja ein kapp­ ingar­neyta til Dan­marks Radio. marjun@sosailurin.fo Tað er óheppið, at Kringvarpið er vorðið ein masto- dontur í føroyska miðla­landslagnum Øssur Winthereig Bjørn Kalsø ætlar at gera eina roynd aftrat at avtaka mvg'ið á kringvarpsgjaldinum, so almenni miðilin ikki noyðist at kappast við privatu miðlarnar um lýsingar Øssur Winthereig, sjálvstøðugur journalistur Savnsmynd