hósdagur 29. juni 2000síða 5

SVEINUR TRÓNDARSON Øll ræðast tankan um eld og tann skaða hann kann gera. Men kortini eru nógv, sum dagliga starvast við at berjast móti hesum henta tænara, sum kortini kann gerast so vandamikil, tá ein ikki hevur tamarhald á hon- um. Í størru býunum, t. d. í Havnini, er starvið, sum sløkkiliðsmaður, fulltíðar- starv, men á Skálafjørðinum er sløkkiliðið, enn sum áður, meiri og minni sjálvboðin arbeiðsmegi. Felags fyri allan fjørðin Tað var í apríl mánaði í 1975, at tær fýra kommun- urnar við Skálafjørðin, Run- avíkar, Tofta, Stranda og Skála kommuna samdust um at stovna eitt felags sløkkilið undir heitinum Skálafjarðar Kommunala Sløkkilið, stytt SKS. Fyrsti bilurin fekk basa á Skála, meðan onkrar av hin- um kommununum høvdu buss við sløkkiútgerð tøkan. Seinni er ein sløkkibilur komin í Runavík, og tað gevur borgarunum eina betri trygd. Tann 22. mai í 1975 heitti bygdarráðið á Skála á átta menn um at taka á seg starvi sum sløkkiliðsmaður. Teir vóru Andras Hansen, Petur Christian Rasmussen, Kaj Olsen, Hilmar Joensen, Jó- annes Thomsen, Dánjal J. Joensen, Dánjal Jacobsen og Ólavur Berg. Hesir menninir átóku sær uppgávuna og væl man hava borið til at samstarvað, tí teir eru allir, uttan ein, í starvi enn. Dánjal Jacobsen mátti fyri góðum fimm ár- um síðani leggja frá sær av heilsuávum, og í hansara stað kom Vilhelm M. Olsen. Sløkkiliðið á Skálafjørðinum 25 ár Sera gott samstarv Tað er Jóannes Thomsen, sum er leiðari fyri sløkki- liðið á Skála, og hann minn- ist, at tað var eitt sindur buldrasligt tað fyrsta árið. - Vit høvdu ikki færri enn átta útrykningar tað fyrsta árið. Eg haldi, at fólk ynsktu sløkkiliðið har pipari grør, tí knappliga fór alt at brenna, sigur hann og smíl- ist. Síðani hevur verið eitt sindur meira lagaligt. Samanlagt heldur hann, at sløkkiliðið á Skála hevur verið úti upp í móti 100 ferðum, og tað er ikki alt, sum hevur verið so tespiligt. - Nei, fór ólukkan, sigur hann. Síðani sløkkkiliðið varð stovnað, eru arbeiðsupp- gávurnar broyttar rættiliga nógv. Í fyrstani var fyri tað mesta talan um sløkkiupp- gávur, og tá var tað um allan fjørðin. Soleiðis er tað ikki heilt í dag, tí nú halda teir seg á vestara armi, um ikki teir fáa boð úr Runavík at koma at hjálpa. Samstundis leggjast aðrar uppgávur til, so í dag virkar sløkkiliðið líka nógv, sum eitt bjarging- arfelag. - Nú fáa vit áheitanir um at pumpa skip ella at hjálpa til, tá stormskaðar eru, og tað gera vit fegnir. Tað skal ikki misskiljast, men vit hava ikki havt alla ta neyð- ugu útgerðina, men tað er við at koma, sigur hann. Eitt annað, sum ger tað lættari at vera sløkkiliðs- maður í dag eru brandpost- arnir. - Í byrjanini var ikki ein brandpostur og tá máttu vit demma í áum og pumpa úr sjónum, tá vit vóru úti. Nú eru brandpostar so at siga allastaðni og tað ger tað meira arbeiðsligt, sigur Jó- annes. Allir arbeiddu á Skála Tað er eingin loyna, at tíðir- nar eru nógv broyttar hesi 25 árini síðani SKS varð stovnað. Hetta merkist eis- ini á sløkkiliðnum á tann hátt, at tað ikki er so lætt at fáa fatur á sløkkimonn- unum, sum tað var fyrr. - Í »gomlum« døgum ar- beiddu næstan allir sløkk- iliðsmenninir á vestara armi á skipasmiðjuni, men tað gera teir ikki longur. Tá var næstan nóg mikið at ringja á Skipasmiðjuna, tí so nógvir mans vóru har, men í dag ferðast nógvir við ar- beiðinum, og tað ger tað eitt sindur truplari, greiðir Jó- annes Thomsen frá. Kortini vísa menn ein sera stóran vilja at vera við í ar- beiðinum. Men hóast vilja og evnir, so kunnu nakrir í sløkkiliðnum á Skála ikki renna undan, at tað um ikki so langa tíð verður brúk fyri nýggjum monnum og Jó- annes vónar, at aðrir standa til reiðar at taka yvir. - Onkrir okkara fara um ikki so langa tíð at leggja frá okkum, og so vóna vit, at tað ber til at fáa nýtt fólk, sigur hann. Umstøðurnar eru eisini eitt sindur batnaðar, tí í dag fáa sløkkiliðsmenninir eina fasta samsýning um mánað- SVEINUR TRÓNDARSON Kriminalløgreglan er enn einaferð í ferð við at kanna eitt mál um siðamisbrot. Bergleif Brimvík, leiðari á kriminaldeildini í Havn, váttar, at teir eru í holt við eitt mál. - Talan er um eitt »gam- alt« mál. Nakað, sum er Enn eitt mál um siðamisbrot Løgreglan er í løtuni í holt við at kanna enn eitt mál um siðamisbrot. — Enn er málið ikki búgvið til ákæru, men tað verður ikki so leingi áðrenn ákæra verður reist, sigur Bergleif Brimvík, leiðari á kriminaldeildini farið fram fyri tíð síðani og sum nústani er meldað, sigur Bergleif, sum greiðir frá, at løgreglan er við at vera liðug við kanningar- nar. Tá tað arbeiðið er lið- ugt, verður ákæra reist móti tí skuldsetta. Er nakar handtikin í mál- inum? - Eingin er handtikin, men vit hava avhoyrt fólk í málinum, og ein persónur er skuldsettur, sigur Berg- leif Brimvík. Tað er einki yvir at dylja, at tað hava verið nógv mál um siðamisbrot her á landi í seinastuni, men sambært løgregluni, so er tað ikki tí, at tað verða framd fleiri siðamisbrot í Føroyum. Or- søkin er harafturímóti, at fólk - offur, og tey kring tey - eru meira tilvitað um tað, sum er framt móti børnunum og lata tað koma fyri ein dag. - Fjølmiðlarnir í Dan- mark gera nógv við slík mál, og tað økir um tilvit- anina um siðamisbrot. Til dømis hava fleiri sendingar verið í sjónvarpinum, har ljós verður varpað á siða- misbrot av einum og øðrum slagi, og tað ger, at fólk hugsa meira um tað, sigur Bergleif. Mangan hevur verið tikið til, at tað er meiri enn trup- ult hjá teimum, sum hava verið úti fyri slíkum, at tosa um tað, og tað er ikki ókent fyri løgreglumanninum. — Nógv av málunum koma ikki undan kavi, fyrr enn fleiri ár aftaná at lógarbrot- ið er steðgað. Tað ger tey ikki minni viðkomandi, men tað vísir, at tað er ser- liga viðkvæmt at tosa um eitt slíkt mál, sigur Bergleif Brimvík. Mánadagin 22. mai var liðin fjórð- ingsøld, síðani skálamenn mannaðu sín part av sløkkiliðnum á Skálafjørð- inum. Stutt frammanundan høvdu fýra kommunur gjørt av at stovna eitt felags sløkkilið og fyri skálamenn hevur eftir øllum at døma verið talan um eitt gott arbeiðspláss, tí enn hevur bert ein av átta lagt frá sær in, um hon ikki er so stór. - Fyrr fingu vit fyri mista arbeiðstíð tá vit vóru úti í sløkkiørindum og tá vit høvdu venjingar, greiðir Jó- annes frá. Venja eina ferð um mánaðin Tað sigur seg sjálvt, at tá tú arbeiðir sum sløkkiliðsmað- ur, er tú noyddur til at halda vitanina við líka og kanna um útgerðin virkar sum hon skal. Tað gera teir eisini og í miðal hava teir eina venj- ing um mánaðin. - Um veturin er eingin trupulleiki at savna fólk til venjingar, tí tá eru teir flestu heima. Men um summarið kann tað vera meira trupult, tí tá hendir tað seg meiri enn so, at menn fara á flot. Men tað mugu teir eisini hava loyvið til og tí hava vit av- talað nær venjingarnar skulu vera. Tað ger tað lætt- ari at halda skil á hjá øllum, sigur Jóannes. Og m. a. tí kunnu fjarð- búgvar sova trygt um nátt- ina við vitanini um, at hend- ir okkurt, eru sløkkiliðs- menninir í SKS til dystin fús. Báðu megin fjørðin… 8 9 gult cyan magenta svart tíðindablaðið sosialurin gult cyan magenta svart tíðindablaðið sosialurin Nr.122 - 29. juni 2000 Nr.122 - 29. juni 2000 "Skalt tú giftast" so kom í Liljuna og set hárið og legg make-up Salong Liljan Torfinsgøta 6 100 Tórshavn Tel. 314768 Sosialurin - 311820 EYÐUN KLAKSTEIN Í løtuni eru hondverkarar í holt við at tøma bygningin hjá teldufyritøkuni Com- Data, sum brendi fyri nøkr- um vikum síðani. Alt verður tikið innan úr bygninginum, og tá tað er gjørt, fara fólk frá trygg- ingini at kanna, um betong- ið kann verða standandi og brúkast aftur. Um betongið eisini hevur fingið skaða, verður tað rivið niður. Stjórin á Com-Data, Oliver Thomsen, sigur, at teir ætla at byggja bygn- ingin aftur, men enn er ó- greitt, hvørjum líki hesin bygningur verður í. Tað veldst millum annað um, um betongið skal brúkast aftur, ella um tað skal rívast niður eisini. Com-Data hevur tveir bygningar, og tað var tann norðari av teimum, sum brendi í ógvusliga eldsbrun- anum. Tann sunnari bygn- ingurin hevur ongan skaða fingið, men hesin bygning- urin er ikki nóg stórur til at hýsa øllum virkseminum hjá fyritøkuni. – Í løtuni er tað rættiliga trongligt hjá okkum, og vit sita fleiri á hvørjum kontóri, sigur Oliver Thomsen. Halda til í tveimum bygningum Eftir eldsbrunan hevur Com-Data eisini leigað sær EYÐUN KLAKSTEIN Eftir tvær fløguútgávur, eina sjónbandaútgávu og fleiri væl eydnaðar kon- sertir, eru Kular Røtur vorðnar eitt hugtak í før- oyskum tónleikalívi. Bæði á Norðoyastevnu og á Jóansøku vóru nógv fólk til konsertirnar hjá teimum, og leygardagin fara røturnar úr Klaksvík at spæla á stórari konsert á Varmakeldustevnu. Seinna fløgan hjá Kul- um Rótum, sum kom út fyrst í hesum mánaðinum, hevur selt so væl, at út- gevararnir nú fara at upp- afturprenta fløgurnar. Tær 1500 fløgurnar, sum vóru gjørdar í fyrstu syftu, eru við at verða útseldar, og hóast bara góðar tríggjar vikur eru síðani útgávu- dagin, verður nú neyðugt at fáa fleiri fløgur fram- leiddar. EYÐUN KLAKSTEIN Skal dálkingin avmarkast og steðgast, so skal tað ger- ast gjøgnum altjóða avtalur um at steðga nýtsluni av umhvørviseitrandi evnum. Hetta segði Eyðun Elttør, landsstýrismaður við um- hvørvismálum, á ráðstevnu hjá norðurlendska Ráð- harraráðnum fyrst í vikuni. Ráðstevnan var um matvør- ur. Eyðun Elttør luttók á ráð- stevnuni fyri Føroyar, og hann vísti serliga á, at før- oyska fólkið í øldir hevur livað av tí, sum havið gav, og at broyttir kostvanar og tann umfatandi dálkingin ger, at føroyingar mugu vera meira varnir við, hvat teir eta. – Men tað hevur týdning, at fólk sjálvi hava møgu- Kular Røtur við fullari ferð Leygardagin hava vælumtóktu Kular Røtur konsert á Kambsdali Á konsertini, sum verð- ur í ítróttarhøllini á Kam- bsdali leygardagin, er nógv á skránni. Fyrst og fremst snýr tað seg um sangirnar, sum fólk kenna frá teimum báðum fløg- unum, men harafturat verður eisini stórt mynda- show á stórskíggja, skemt, dansigentur og ó- keypis Pop-Top og ball- ónir. Tann øðiligi Trølla- Pætur verður eisini við á konsertini, og hann fer at syngja onkran sang fyri áhoyrarunum. Men annars kunnu fólk hoyra sangir sum Hon er omma mín, Hundur mín Kingoson, Abbabeiggi úr Amerika, Bilurin hjá okk- um, Nósi og aðrar sangir. Alt samalt í einum stór- um familjutiltaki í ítrótt- arhøllini á Kambsdali leygarkvøldið klokkan 19.00. EYÐUN KLAKSTEIN Hann verður einsamallur við gittarini. Júst sum tá alt tað byrjaði í Klaksvík í 60‘unum. Hanus Johansen, sum júst hevur hildið 50 ára føðingardag, og í tí sam- Hanus á heimavølli Sunnudagin fer Hanus Johansen at hava konsert í Klaksvík bandi er fløguaktuellur, fer sunnudagin at hava konsert í Klaksvík. Tað er fløgu- og bóka- handilin Leikalund, sum skipar fyri konsertini, og Hanus fer at spæla í høl- unum hjá Norðoya Forn- minnissavni. Tað sleppa út ímóti 100 fólk til konsertina, og at- gongumerki kunnu frammanundan keypast í Leikalund. Nýggja fløgan hjá Han- usi Johansen, har hann spælir síni løg saman við Aldubáruni, gongur væl, og tað er í sambandi við hesa útgávuna og fimti ára føðingardagin, at Hanus aftur verður at hoyra í Klaksvík. Konsertin verður sunnudagin klokkan 17.00. Tøma brenda bygningin Tá bygningurin hjá teldufyritøkuni Com-Data, sum brendi herfyri, er tømdur, verður støða tikin til, um betongið skal rívast niður skrivstovuhøli hjá JFK Trol við Garðavegin, og har hava nøkur fólk havt skrivstovu síðani. Hini fólkini halda til í sunnara bygninginum við Stangavegin. – Umstøðurnar at arbeiða undir eru ikki tær bestu í løtuni, og tí vilja vit hava ein nýggjan bygning upp at standa norðanfyri skjótast gjørligt, sigur Oliver Thom- sen. Ikki í fýra hæddum aftur Hann sigur, at ætlanin er, at nýggi bygningurin norðan- fyri verður bygdur fastur í tann sunnara bygningin, og at ein inngongd skal vera millum báðar bygningarnar. Tá Com-Data fer at byggja aftur norðanfyri verður tað neyvan í fýra hæddum, soleiðis sum tann gamli bygningurin var. Tað verður helst ein hædd minni, men hvussu bygn- ingurin kemur at síggja út, verður støða ikki tikin til, fyrr enn tað er greitt, um betongið í gamla bygning- inum skal brúkast aftur. Knapt 20 fólk starvast dagliga á teldufyritøkuni Com-Data, sum hevur lagt seg eftir at gera serloysnir til vinnulívið. Hondverkarar eru í ferð við at tøma alt innan úr brenda bygninginum hjá Com-Data. Ein hædd er eisini rivin niður, og nú skal kannast, um tað verður neyðugt at ríva restina av betonginum niður Altjóða avtalur skulu steðga dálking leika at veiða og gera matin til, segði landsstýrismaður- in. Dálking í hvali ein ávaring Hann vísti á, at norður- lendska samstarvið er av stórum týdningi í arbeið- num at gera altjóða avtalur, sum kunnu steðga útbreiðsl- uni av umhvørisskaðiligum evnum. Hesar altjóða avtal- ur eru loysnin á dálkingar- trupulleikanum, og longu nú eru onkur úrslit at síggja av hesum arbeiði, segði Eyðun Elttør. –PTað er umráðandi at síggja ta dálking, sum vit síggja í til dømis hvali sum eina ávaring um, hvat kann enda við øllum tí livandi tilfeingi, vit hava, um einki verður gjørt. Eyðun Elttør segði eisini, at tað er um umráðandi at styrkja tað norðurlendska arbeiðið á hesum økinum. Hann vísti á, at ráðharrar og brúkarar hava eina felags ábyrgd av, at matvørurnar ikki verða oyðilagdar av dálking og manglandi mat- vørutrygd. Poppbólkurin Aria fer at spæla til dans í ítróttar- høllini á Kambsdali leygarkvøldið. Bólkurin úr Klaksvík, sum fyri einum góðum ári síðani gav eina fløgu út, hevur ikki spælt nógv seinastu tíðina, men í summar verður helst eitt sindur at hoyra til bólkin. Onkur av limunum í Aria eru búsitandi uttan- lands, men leygarkvøld- ið verður allur bólkur samlaður, tá teir fara at spæla til stóra dansin á Varmakeldustevnu. Í Aria eru Jógvan Han- sen, Ólavur Wolles, Erik Biskopstø, Magnus Hus- gaard og Petur Hans Niclasen. Eyðun Elttør, landsstýris- maður Aria spæla á Kambsdali Rannvá Lützen er ein av sangarunum í Kulum Rótum Mynd: Jonhard Hammer