hósdagur 3. juli 2014síða 11
‹ fyrra síða allar 44 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
11
Fríggjadagur 4. juli 2014 · Nr. 75
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
við meginpartinum av skansaklædninginum.
Báðir bátarnir, sum stóðu á dekkinum, fóru
í smildur, kappin brotnaði, og sjógvur fyltist
niður í lugarið. Vit máttu til pumpurnar og
fingu lensað skipið. Farið varð inn í Vest
mannaoyggjarnar, har skip, motorur og bátar
vóru afturgjørd, og vit kundu halda áfram
at fiska.
Á sumri sama árið fór eg við trolaranum
»Tórfinni« hjá Tórreiðarinum. Vit vóru
fyrst á feskfiskaveiðu undir Íslandi, seinni
á saltfiskaveiðu við Bjarnoynna og í Hvíta
havinum, sum nú er russiskur sjógvur. Ein av
túrunum fóru vit beinleiðis til Keypmanna
havn at landa. Vit sigldu innanskers fram við
norsku strondina. Saltfiskalastin varð seld
fyri kr. 1,25 pr. kg. Hetta gav ikki ta stóru
inntøkuna.
Fyri at sleppa á navigatiónsskúla varð
kravt at hava siglingstíð við seglskipi við
hjálpimotori. Tí fór eg við »Austerlitz«
hjá Bartal á Strondum. Her sigldu nógvir
eiðismenn við. Á veg til Íslands gjørdust
veðurvánirnar so vánaligar, at vit fóru inn
í Reykjavík, og her lógu vit í 3 vikur og bíð
aðu. Men vit fingu kortini túr.
Til hesar longu túrar var neyðugt at hava
ein hóp av klæðum við, tí tað kundi ikki
vaskast á túrinum. Bíblian ella Nýggja Testa
menti mátti eisini vera við.
Tá vóru oljuklæði altíð heimagjørd, og tey
máttu ferniserast, fyri at vera vatntøtt. Tey
luktaðu illa og vóru sera sjóverkslig at byrja
við, men lukturin hvarv sum frá leið.
Vit fóru síðan til Grønlands, hagar tað
vóru einir 10 dagar at sigla. Vit byrjaðu at
fiska á Fiskanesbankanum, og tá tað byrjaði
at gerast trongligt í lastini vegna alt saltið, vit
høvdu við, fóru vit inn og løgdu fiskin upp á
eini lítlari oyggj tætt við Føroyingahavnina.
Fiskurin varð førdur í land við einum lítlum
báti, og síðani varð presending løgd útyvir.
Farið varð ikki út beinanvegin, tí tað var
sunnudagur, og so varð farið á møti á sjó
mansheiminum.
Sunnudag varð ikki fiskað, og tá fingu vit
altíð buding oman á døgurða. Onkuntíð fóru
vit inn at landa. Hetta dámdi ikki øllum, tí
hetta longdi um túrin, tað vóru fleiri mans
sum longdust. Aftan á fýra mánaðir fóru vit
heim og sigldu okkum í eina grind. Tað eydn
aðist at fáa ein hval, og tá var dagur í viku at
fáa feska grind og spik til døgurða.
Á skiparaskúla og hitti Maritu
Síðan fór eg á skiparaskúla og tók fyrst
skiparaprógv og síðan longdina í 1948.
Eg fór við »Tórfinni« sum 2. stýrimaður,
áðrenn eg tók longdina. Hana tók eg í 1949,
og fór við trolaranum »Kallsevni«, har
skiparin var svágur mín Kristian Petersen.
Meðan eg gekk á skiparaskúla, kom eg at
kenna Maritu, dóttir Elspu og Tummas
Justinussen í Leirvík, og aftaná fýra ár blivu
vit gift tann 13. desember 1952. Tað var tætt
við, at brúdleypið mátti avlýsast vegna eitt
slíkt kavarok, at tað ikki varð koyrandi mill
um bygdir. Eftir sjónum var eisini ringt, men
kortini fingu vit bát at sigla okkum til Fugla
fjarðar, har sýslumaðurin vígdi okkum. Hetta
var í síðstu løtu, tí veðrið versnaði so mikið,
at løtu seinni hevði hetta ikki verið møguligt.
Tað vóru nógvir brúdleypsgestir, sum mátti
setast aftur vegna illveðrið. Vit hildu kort
ini brúdleyp saman við teimum, sum vóru
komin.
Fór sum skipari
Várið eftir fór eg sum skipari við sluppini
»H. M. Stanley« úr Vág á snørisveiðu undir
Íslandi í sjálvdrátti.
Agnið var sild, men so høvdu vit ein lítlan
bát, ritubátin, sum skiparin nýtti til at skjóta
ritur við til agn. Aftan á saltfiskatúrin varð
farið á sildaveiðu við gørnum.
Eg havi bert góð minni um samstarv um
borð á teimum skipum, sum eg havi verið
við.
Flutti til Danmarkar
Síðan fluttu vit til Danmarkar. Gott eitt
ár eftir, at vit vórðu gift og høvdu fingið
okkara fyrsta barn, fekk eg bræv frá svági
mínum Kristian sum tá búði í Hundested í
Norðursælandi. Hann var farin niður árið
frammanundan, og hann greiddi frá danskari
fiskiveiðu, so sum laksaveiðu í Eystursjónum,
veiðu við snurriváð og hemaraveiðu á sumri.
Hetta ljóðaði áhugavert og vit gjørdu so
av at fara niður at royna. Vit búðu fyrstu tíð
ina hjá sváginum, inntil vit høvdu vant okk
um við alt hetta nýggja.
So fór eg við einum báti úr Hundested,
sum veiddi frá Thyborøn á vesturstrond
Jyllands. Tá eg kom til bátin, helt eg hann
síggja so lítlan út sammett við føroysk skip.
Fyrsta túrin fóru vit á hemaraveiðu norðar
laga í Norðsjónum.
Henda veiðan var nýggj og spennandi,
og eftir 14 dagar komu vit heima at landa.
Dagin eftir, at vit vóru heimkomnir, vóru vit
bidnir um at koma heim til reiðaran at fáa
avrokning, og hana fingu vit í hondina. Hetta
var eg als ikki vanur við í Føroyum, og túr
urin gav eins nógv og ein góð avrokning fyri
ein grønlandstúr, sum vardi í fleiri mánaðir.
Seinni sama ár fór eg umborð á ein 32 t.
stóran nýbygning hjá sama reiðarí, og hesu
ferð var tað á laksaveiðu í Eystursjónum.
Her fiskaðu vit allan veturin, fyrra partin
við línu og seinna partin við gørnum. Her
var ofta buldrasligt, tí veðrið kann vera ringt
har um veturin. Tað hendi meira enn so, at
bátar kundu ganga burtur við mann og mús,
meðan aðrir fóru runt í sjónum. Vit fingu
kortini væl burtur úr.
Tað hendi eisini, at tað gjørdist so kalt,
heilt niður í 31 kuldastig, at tað snøgt sagt
ikki bar til at fara út, og tá fóru vit heim til
Hundested at bíða eftir, at kuldin linkaði.
Tá máttu gørnini koyrast í lastina, so hvørt
tey vórðu drigin. Annars gjørdust tey ein ís
klumpur og kundu ikki setast aftur. Tað hendi
eisini, at vit máttu fara inn í Pólandi at fáa
tiðna gørnini upp við dampi. Teir, sum høvdu
vitjað havnirnar í Pólandi beint eftir kríggið,
fortaldu, hvussu vaktarmenninir plagdu at
prika beionettirnar niður í garnarúgvurnar
fyri at tryggja sær, at eingin krógvaði seg har
fyri at rýma av landinum.
Um summarið fiskaðu vit í Norðsjónum
og landaðu í Grimsby.
Møttu stórum áliti
Vit komu skjótt at kenna fólk í Hundested, og
fólk vóru sera fitt og fyrikomandi. Vit vóru
nú fallin so væl til, at eg fór at hugsa um at
fáa mær egnan bát. Eg kannaði møguleikar
nar, og her vóru øll sera lagalig, og eggjaðu
mær at fara at byggja, og mær varð víst slíkt
álit, at eg kundi rokna meg sum góðkendan
í samfelagnum.
Avgerð varð tikin um, at eg skuldu byggja
ein bát, sum var 25 t. og skuldi hava 75 hk
Hundested motor. Tað var spennandi at
byggja egnan bát, og eg royndi meg eisini við
eitt sindur av nýhugsan undir byggingini,
sum t.d. at hava eina hægri lúnning enn tað
vanliga. Hetta minkaði eisini munandi um
vandan fyri at detta fyri borð, og tað vísti
seg eisini, at hetta alt vóru batar, sum gjørdu
bátin bæði rúmligari og betri, og eg fekk rós
frá mongum fyri hetta. Bátarnir, sum henda
skipasmiðjan bygdi eftir hetta, vóru eftir
sama leisti.
Komandi partur:
Í komandi parti greiðir Karl Johan
millum annað frá túrinum, tá tað
var eitt undir at teir bóru boð í bý.
Foreldrini hjá Karl Johan, Rasmus og Anna Elisabeth. Rasmus fórst við Tór 2 undir krígnum
Marita og Karl Johan búsettust í Hundested, har tað var nógvur fiskiskapur
Vegarbeiði í gomlum døgum. Her skal borast
hol til spreinging. Ein maður heldur borinum.
Hinir skiftast um at sláa við sleggju
Brúðarmynd
av Maritu og
Karl Johan