týsdagur 8. juli 2014síða 30

Mikudagur 9. juli 2014 · Nr. 77 30 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 ítróttur profilurin Hilmar Jan Hansen Ein leygardag fyri og annan eft­ir, meðan kappróðurin er í gongd, er 37 ára gamli glyvra­ mað­urin, Ludvík við Stein, at hoyra sum viðmerkjari um­borð á útvarpsbátinum, har hann við síni vitan og sín­um eygleiðingum hevur bæði eitt og annað at fortelja lurt­arunum, sum fylgja við, hvussu gongst »sínum« bát­ um í FM-róðrurnum. At boð vóru eftir honum, er kanska ikki so løgið, tí hann hevur fleiri ára royndir frá kappróðri sum virkin røð­ari, umframt at væl liggur fyri at greiða frá og seta orð á tað, sum sigast skal. – Mítt lív í kappróðri byrj­ aði í 1996, tá eg fór umborð á seksmannafarið Sølmund, har eg var hetta eina árið. Vit vóru nakrir, sum íðkaðu fim­ leik, sum komu umborð har hetta árið, og eg minnist, at tað var ein vinmaður, ið bað meg koma við, greiðir Ludvík frá. – Árið eftir róði eg ikki, men í 1998 bleiv eg bið­ in um at koma umborð á tíggjumannafarið Eyst­ur­oy­ ing, har eg róði síðstu ferð við í 2010. Okkurt árið er farið burtur ímillum, men av teimum sjey før­oya­ meistaraheitunum, Eyst­ur­ oy­ingur hevur vunnið, havi eg verið við til at vunnið tey seks, so eitt sindur hevur man upplivað í kappróðri mill­um ár og dag. Sum sagt, so var Ludvík við Stein fimleikari, tá hann end­aði umborð á Sølmundi, og hóast fimleikurin vig­aði tungt áðrenn, bleiv kapp­róð­ ur­in hansara hjartabarn. – Tað, sum helst fyrst og fremst er orsøkin til tað, er mín hugburður, at mær dám­ar betur ítróttargreinar, har tú onkursvegna klárar at definera eitt úrslit, eftir at íðk­ararnir hava flutt seg frá ein­um starti til eitt mál. Mær dám­ar betur hetta við, at allir byrja at renna í senn ella at rógva í senn, og so er tann fyrsti á málinum vinnarin, held­ur enn at ein ella fleiri dóm­arar skulu definera tað, sig­ur hann. – Upp á tann mátan er tað eis­ini lættari at síggja, hvør er best, tí um vit taka fótbólt sum dømi, so kann eitt lið sakt­ans tapa við trimum mál­um, men hava verið betra lið­ið. Tá dámar mær nógv betri hitt, tí tá er ongantíð nak­ar ivi um, hvør er best, tí tað er altíð tann, sum kemur fyrst­ur á mál. Eina aðra lokkandi dygd við kappróðrinum, ið róðr­ar­ áhugaði glyvra­mað­ur­in tek­ ur fram, er eisini tann serligi fe­lagsandin, sum er at finna í kappróðri, sum hann sær sum eina krops­liga øgiliga krevj­andi ítr­ótt­ar­grein. – Fyri at rógva á hægsta stigi, krevst ein ávís kondi­ ti­ón, men kropslig styrki skal eisini til. Tað er alt ein kom­b­inatión, sum kennist aft­ur frá tí gamla føroyska sam­felagnum, har róðurin hev­ur sín­ar røtur sum ein før­oyskur upp­runaítróttur. Menn róð jú fyrr øgiliga kapp í sambandi við arbeiði og gerandislív sum heild, og í nýggjari tíð hev­ur róð­ur­in so ment seg til eina ítr­ótt­ar­ grein, sigur Lud­vík. Ikki øll átøk góð Tá hann síðst í 90-unum kom um­borð á Sølmund sum fesk­ ur røðari, gjørdist hann sam­ stund­is ein partur av hesi í allar mátar serføroysku ítr­óttargrein, sum um tað mund­ið hevði ment seg til at vera á rættiliga høgum stigi og við harðari kapping mill­ um fleiri bátar. – Tá vóru nógv tíggju­ manna­før, sum vandu nógv og hart, samstundis sum kapp­ingin var so mikið hørð, at tað altíð vóru einir fýra ella fimm bátar, sum av álv­ ara ætlaðu sær at vinna før­ oya­meistaraheitið. So­leiðis er tað ikki í dag, tí nú kanst tú sum oftast peika á ein­ar tveir ella tríggjar bátar sum møgu­ligar vinnarar, og við­ hvørt kanst tú peika á ein bát og siga, at hann vinnur, sig­ur Ludvík við Stein. – Til dømis eru kvinn­ur­ nar um­borð á Jarnbardi so mik­ið suv­erenar, at eg næst­ an ikki skilji, at tær tíma at rógva, tí tað er ongantíð ein spurn­ing­ur, um tær vinna. Og við Drek­anum Reyða og Erlu Kongs­dóttir er tað næst­ an tað sama. Eg minnist eis­ ini eitt ár hjá okkum, 2007, har tað var upp á sama máta, at vit fingu púrt onga kapp­ ing, og tá bleiv hugurin ikki tann sami at fara á stevn­ur­ nar ella at venja. At róður fyrr og nú ikki er akk­u­rát tað sama, ásannar Lud­vík, sum tó ikki er so full­vísur í, at øll átøkini, sum verða gjørd, fyri at økja um áhug­an fyri kappróðri, eru á so góðari leið. Tá hugsar hann serliga um tað, at alt verð­ur gjørt fyri at stytta um róðr­ardagin, so fleiri áskoð­ ar­ar skulu koma. – Nei, onkursvegna haldi eg tað vera skeivt at hugsa tann vegin. Um vit taka teir, sum rógva, so eta teir kanska morg­unmat klokkan 10 og gera seg síðani klárari. Teim­ um kann tað so gera akk­urát tað sama, um teir eru aftur við hús klokkan sjey um kvøld­ið ella klokkan hálv­ gum átta, og hóast tann hálvi tím­in kanska ger tað huga­lig­ ari hjá teimum, sum eru og hyggja at róðri, ger hann væl held­ur ikki so øgiligan mun, held­ur hann. – Í ár er eingin róðr­ar­ teinur longri enn tús­und metrar, men á Norð­oya­ stevnu vóru al­líka­væl bara tvær fleiri báts­manningar enn í fjør, og tá skal so sig­ast, at fáa illa verið færri mann­ ing­ar, enn tað vóru í fjør og eru í ár. Og bara at skylda upp á Róðr­arsambandið, sum skal gera hetta ella gera hatta, er neyv­an vegurin fram heldur, tí eg trúgvi einki uppá, at tað er Róðr­arsambandið, sum ger, at fleiri ikki rógva. Mest sjálvdráttur Tvørturímóti heldur Ludvík við Stein, at afturgongdin, sum hevur verið í áhuganum fyri kappróðri, eins væl kann skyld­ast ta sannroynd, at sam­felagsliga verður slett ikki lagt upp til liðanda og lið­avrik, har tað ræður um at ofra seg fyri liðið og plássið ella bygdina. – Eg haldi, at allur tíð­inda­ flutn­ingur og allar lýsingar koyra upp á einstaklingin, og tað sama er eisini í ítrótti, har tann felagsandin, eg minn­ist frá fyrstu árunum, ikki er til longur. Tá var tað ein heiður at verða biðin við Eyst­uroyingi, og tú vildi feg­ in seta alt annað til síðis fyri tað, men nú skalt tú hugsa fyrst og fremst um teg sjálv­ an og vera í sjálvdrátti, og helst skal tú slett ikki hugsa – Tað er væl kappróðurin, sum hevur skapt stevnurnar og ikki øvugt. Og eg haldi tað vera øgiliga keðiligt, at tær gomlu stevnurnar verða brúktar til at definera, nær okkara tjóðarítróttur skal íðkast, tí um tað blivu fleiri kappróðrar, sum vóru á sama stað, har umstøður vóru til ein góðan start, hevði tað heldur ikki blivið hetta hestaarbeiðið hvørja ferð, sigur Ludvík við Stein, sum mestsum hvønn leygardag er viðmerkjari umborð á útvarpsbátinum, tá FM-kappróður er á skránni Ludvík við Stein: sama róð á Kaldbaksfirð eitt mikukvøl Kundu tað