hósdagur 10. juli 2014síða 11

11 Fríggjadagur 11. juli 2014 · Nr. 78 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 jú ílatnir sum russarar. So danir veittraðu bert kurteisliga aftur. Umborð á russiska skip­inum fekk eg loyvi at kalla á donsku skipini í radio­telefonini. Hetta endaði við, at vit sluppu umborð á »Gry«, sum var makkarin hjá okkum. Teir sigldu okkum teir 150 fjórðingarnar inn til Rønne. Tá vit komu hagar, vóru vit møttir av nærgangandi journalistum. Eg vildi tó ikki siga annað enn, at vit takkaðu Gudi fyri eina undursama bjarging. Vit komu heim til Hundested dagin eftir í øllum góðum. Hetta er bert eitt dømi um, at dreymar kunnu vera eftirfarandi, og eg havi upplivað fleiri onnur dømi um tað sama. Eitt dømi um hetta er eisini, at mamma mín, Anna Elisabeth, hon var systir Chr. Holm Jacobsen, ringir til sonarkonuna í Klaks­vík, Janu Skorheim, gift við Jógvan. Hon sigur seg vera so bangna um Karl Jóhan, tí nú hevði hon droymt Rasmus, mannin hjá sær, sum var deyður við Tór II. Jana royndi sum frægast at sissa vermammuna og biður hana ikki »tosa sovorðið býtt«. Einar 2 -3 dagar seinni komu so boðini um, hvussu tað hevði gingist okkum. Aftur til sjós Tá eg var komin fyri meg aftur, fóru vit til Føroyar at ferðast. Men hóast alt tað, sum var hent, kom tað ikki í okkara huga at vera verandi í Føroyum. Vit høvdu annars um­ hugsað møguleikan, meðan vit vóru í Dan­ mark. Men tann vælvild, vit høvdu møtt í Danmark gjørdi sítt til, at vit høvdu bert hug til at fara avstað aftur. Alt var eisini lættari í Danmark. Her var lættari at vera fiskimaður, og tað var eisini lættari at vera kona og hava húsarhald. Tá vit skuldu til Føroyar, varð eg biðin sum skipari við einum báti á garnaveiðu eftir laksi í Eystursjónum. Eg tók av. Hetta var ov gott tilboð at siga nei til, men tað mátti so bíða inntil eg kom heim aftur, og tað var eis­ini í lagi. Eg helt eisini, at eftir eina slíka hending, skuldi ein ikki bíða ov leingi at fara av­stað aftur. Vit fiskaðu á leiðunum, har vit vóru niðursigldir. Tað var ringt at byrja við, men tað javnaði seg skjótt. Vit gjørdu ein góðan túr, og eg kom fyri meg aftur. Aftan á hendan túrin fór eg at sigla við ferjunum millum Hundested og Grenå, og har sigldi eg til út á heystið, tá kendi born­ holmski laksamaðurin Ole Basse bað meg føra bátin hjá sær »Silpa« komandi veturin á laksaveiðu. Hesum tók eg av. Á sumri 1961 fiskaði eg við einum báti í Kattegat. Báturin hevði bæði damm og turrlast. Reyðsprøkurnar vóru koyrdar liv­ andi í dammin, meðan hummarin varð ísaður. Tað fekst munandi meira fyri tann liv­andi fiskin, men tað kundi vera torført at halda fiskin á lívi. Og eydnaðist tað ikki, var hann ikki nógv verdur. Fluttu til Esbjerg Eg keypti ein 50-tonsara, sum fekk navnið »Færø«. Á vegnum heim til Hundested fingu vit illveður. Vit veiddu laks við »Færø« í Eystur­sjónum teir fylgjandi vetrarnar. Á sumri veiddu vit nebbasild í Norðsjónum, og vit plagdu at landa í Esbjerg. Á vári 1965 fingu vit boð frá fiska­mjøls­ virkinum um, at framyvir sluppu uttanbíggja skip ikki at landa har. Hetta gjørdi, at vit noyddust at flyta til Esbjerg. Víst veiddu vit framvegis í Eystur­ sjónum um veturin, men tá vit fiskaðu í Norð­sjónum, sigldu vit út frá sama plássi, har vit búðu. Hetta hevði eg ikki roynt, síðan eg búði í Føroyum. Hetta var sjálvsagt ein stórur fyrimunur. Í 1968 royndu vit eftir laksi við Lofoten í Noregi. Vit settu tá nakrar línur undir Føroyum. Men veðrið gjørdist ov gott, og tá bítur laksur ikki. Hetta árið seldu vit eisini »Færø«. Eg keyptu tá ein bát, sum var 100 tons við 600 hk maskinu. Hann varð kallaður »Svalbard«, og við honum veiddu vit ídnaðar­fisk alt árið. Her gekk ikki so væl í hond. Annað árið fingu vit spælskaða og máttu fáa nýtt spæl, og triðja árið fingu vit stóran maskinskaða, og mistu nebba­sildar­ tíðina, og var hetta ein smeitur. Fjórða árið brutu vit krumtappin á høvuðsmotorinum, og tá máttu vit skifta allan motorin og mistu 9 mánaðir. Hetta var eisini eitt bakkast, sum bert kann klárast av teimum, sum eru fíggjarliga væl fyri. Í 1973 seldu vit »Svalbard«, og saman við øðrum keyptu vit ein 200 tons nýbygning úr Svøríki, sum varð gjørdur liðugur á Skála. Hann fekk navnið »Barbara Trosca«. Eg sigldi við honum inntil 1979, til vit keyptu eitt skip, sum tók 220 t. av ídnaðarfiski, og fekk hann navnið »Nordbjerg«. Honum veiddu vit ídnaðarfisk við inntil á heysti 1984, tá vit seldu hann vegna vánalig útlit fyri veiðu­møguleikum. Tá bar als ikki til at veiða uttan vanda fyri at fáa bót fyri bæði eitt ella annað. Hjálpsemi í Esbjerg Eg kann siga um tíðina í Esbjerg, at her tók ta ikki so langa tíð at verða viðurkendur, hvørki á landi ella á sjónum. Fiskimenninir her vóru hjálp­samir og vóru altíð til reiðar at geva upp­lýsingar av týdningi fyri veiðuna, sum t.d. hvar vrak vóru, har ein skuldu ansa sær væl. Eg havi bert góðar royndir at veiða saman við donskum fiskimonnum. Fiskiveiðan gongur upp og niður, bæði við veiðu og prísi. Og tað er ikki altíð at fiska­prísirnir fylgja útreiðsluvøkstrinum. Eg minnist 1973, tá prísurin á ídnaðarfiski var 15 oy/kg. Men hetta var eisini prísurin á einum litur av olju. Nú er oljuprísurin fleiri ferðir tað, sum fæst fyri eitt kg. av ídnaðarfiski. Tað var við rættuligum sorgblídni, at eg segði sjólívinum farvæl, tá eg ikki longur hevði skip at sigla við eftir at hava siglt í so mong ár. Men at ganga fyri einki tímdi eg ikki. Tað eydnaðist mær at fáa arbeiði sum vaktar­maður hjá DFDS, sum hevði ferða­mannaskip, ið siglu út frá Esbjerg. Her arbeiddi eg, til eg gjørdist 67 ár. Tað var ikki fyrr enn eg kom at arbeiða hjá DFDS, at eg fekk regluligar feriur. Tey fyrru árini sigldi eg við hvønn einasta túr, og tað var ikki fyrr enn seinni, at eg kundu fáa mær onkran frítúr. Aftaná DFDS arbeiddi eg í nøkur ár sum vaktarmaður hjá Esvagt. Kærleikin til føðilandið hevur altíð fylgt mæ, og tá eg eri í Føroyum kenni eg meg sum heima. Tá føroysku andaligu sendingarnar byrjaðu frá Monte Carlo í 1962, lurtaði eg ofta eftir teimum. Tá var tað sera hugaligt at hoyra sendingar á sínum egna móðurmáli. Karl Johan doyði fyri nøkrum árum síðani. Komandi partur: Í komandi pørtum verður frásøgn frá tí 92 ára gamla Jógvan Christiansen ættaður frá Gjógv. Skip hjá Karl Johan. Færø Nordheim Svalbard Nordbjerg Esbjerg var í síni tíð størsti fiskivinnubýur í Danmark við upp til 600 fiskibátum. Hetta er ein farin tíð!