mánadagur 25. august 2014síða 5

5 Mánadagur 25. august 2014 · Nr. 95 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Strandferðslan vísir tí á, at reelt má játtanin fyri 2013 tí vera 143,5 milliónir krónur. Al­so umleið 4,5 milliónir krón­ur meira enn tað, ið løg­ting­ið játtaði stovninum á fíggj­ar­lógini fyri 2013. Sum skilst er tað her, í fíggj­ar­lógararbeiðnum fyri 2013, at upprunin til støðuna á Strandferðsluni í dag skal finn­ast. Reyð ljós Tá árið 2013 fer at halla gerst alsamt meira greitt, at játtanin fyri 2013 til Strand­ ferðsluna fer ikki at halda. Í des­em­ber kemur til skarp­ sker­ingar, tá myndin vísir ein akuttan fíggjartørv á okkurt um fýra milliónir krón­ur. Tað er um sama mund­ið, sum løgtingið við­ ger fíggjarlógina fyri 2014. Mitt í viðgerðini brestur ein bum­ba, tá fíggjarleiðarin á Strand­ferðsluni í telduposti til fíggjarnevndarlimirnar ger varug við fíggjarstøðuna á stovninum, soleiðis sum hann sær hana. Fíggj­ar­leið­ ar­in heftir seg við, at í fíggj­ ar­lógaruppskotinum fyri 2014 er ætlanin at játta 139,5 milliónir krónur til Strand­ ferðsluna í 2014. Fíggj­ arleiðarin vísir á, at játt­an­ in til Strandferðsluna av røtt­um átti at verið smáar 145 milliónir í 2013, og at løg­ ting­ið er um at gera sama mis­tak­ið einaferð afturat við at játta ov fáar pengar til stovn­in í 2014. Í brævinum til fíggjar­ nevndina hjá løgtinginum fer fíggjar­leiðari so langt sum at skriva, at eftir hansara tykki er løgtingið ført hand­an ljósið. Upplýsingar verða hildnar aftur fyri Fíggj­ar­nevndini, so nevndin ikki fær gjørt sítt arbeiði til fulnar. Upplýsingarnar elv­du, sum vera man, til polit­iskt rumbul. Tá avtornaði varð játtan­ in til Strandferðsluna 141,5 milliónir krónur á fíggj­ar­lógini fyri 2014. Men tær tvær milliónirnar, sum komu om­an á játtanina í mun til fíggjarlógaruppskotið, vórðu ikki játtaðar fyri at bøta um raksturin hjá stovni­num. Tvørturímóti. 1,5 millión var markað til at læk­ka ferðaseðlakostnaðin við skipunum hjá Strand­ ferðslu­ni, meðan írestandi hálva milliónin var markað til at ”betra sambandið við út­oyggj­ar.” Politikkur Við útmeldingini hjá fíggj­ar­ leiðaranum harðnaði tónin mill­um Strandferðsluna og Vinnumálaráðið. Bogi Mortensen varð sum nevnt send­ur til hús, og Johan Dahl setti grann­skoðara­ fyri­tøku­na Januar at ganga ígjøg­num og grannskoða rokn­skapin, umframt gera eina frágreiðing um fíggj­ar­ støðu­na á Strand­ferðslu­ni. Arbeiðið var liðugt 10. febr­ ua­r, og staðfesti frá­greið­ ingin meirnýtslu á nevn­du 4,4 milliónir krónur, um­ framt at peikifingurin var á lofti í samband við eina røð av viðurskiftum í rokn­skapi­num. Talan er um somu grann­skoðar­a­ fyritøku, ið hevur grann­ skoðað roknskapin hjá Strand­ferðsluni øll árini síðani 2008, tá stovnurin varð lagdur und­ir Vinnumálaráðið. Sam­bært eini frágreiðing hjá Vinnu­ málaráðnum hevur grann­ skoðanin á fundi við ráð­ ið 27. desember í fjør ført fram, at í 2009 vóru fleiri viður­skifti í bókhaldinum hjá Strandferðslui ikki í lagi, men tey komu í rættlag eftir­fylgjandi. Víðari skriv­ar Vinnumálaráðið, vís­andi til sama fund, at ”grann­skoð­ ar­in staðfestir tó, at óskilið í bókhaldinum ongantíð hev­ur verið eins ringt og í des­em­ber 2013.” Mongu skjølini í máli­ num vísa somuleiðis, at Strandferðslan í janu­ar mánað í ár bað grann­ skoðara­fyritøkuna Januar um at hyggja eftir og greina sjálva játtanina til stovnin. Tað vildi grannskoðarin sum skilst ikki gera, uttan so at hann fekk boð um hetta frá Vinnu­mála­ ráðnum. Strand­ferðsl­an metti tað vera neyðugt at greina játtanina, tí eftir teirra tykki lá størsti trupul­ leikin har. Somuleiðis hev­ur Strandferðslan biðið Gjald­s­ tovuna um at greina játtan­ ina til stovnin. Men í sínum frá­greið­ ingum tvíheldur Vinnu­ mála­ráð­ið um sítt – nevniliga at trupul­leiki er at finna inni á Strandferðsluni, sum ikki hev­ur megnað at stýrt sínum rakstri á fullgóðan hátt. Myrk skýggj Í maj mánað koma løg­ tings­grannskoðararnir við sínum við­merk­ingum til roknskapin hjá Strand­ ferðslu­ni fyri 2013. Í frá­ greið­ing­ini vísa løg­tings­ grann­skoðar­ar­nir á, at leiðsl­an á Strand­ferðsluni fleiri ferðir gjøgn­um árið í fjør boðaði Vinnu­mála­ráð­ num frá, at pengar komu at mangla í. Men lands­ stýrismaðurin bað ikki um eykajáttan, sambært lands­stýrismanninum tí at roknskapartølini hjá Strand­ferðsluni vóru alt ov ógreið. Í síni niðurstøðu átala løg­ tings­grannskoðararnir tó hvassliga, at lands­stýris­ maðurin ikki kunnaði løg­ ting­ið ella bað løgtingið um eyka­játtan, hóast hann var vit­andi um, at játtanin til stovn­in fór ikki at halda. Frágreiðingin hjá løg­ tings­grannskoðar­un­um før­ ir við sær, at Tjóð­veldi, Javn­ að­ar­flokk­urin, Fram­sókn og Sjálv­stýris­flokkurin í felag kæra lands­stýris­mannin í vin­n­u­mál­um til Lands­stýr­ is­mála­nevnd­ina. Kær­an verð­ur í løtu­ni við­gjørd í nevnd­i­ni. Samstundis er søgan frá í fjør við at endurtaka seg. Tær 141,5 milliónirnar, sum løgtingið hevur játtað Strand­ferðsluni í ár, fara ikki at halda, og stovnurin hev­ur tí brúk fyri fleiri peng­um. Seinni í hesi vikuni verð­ur væntandi greitt, hvussu stórari eykajáttan Strand­ferðslan hevur tørv á í ár. Í samrøðu við út­varpið hjá Kring­varpinum fríggja­ kvøld­ið vísti Hilmar Eliasen á, at í fjør varð tá avtornaði neyðugt við eini játtan á 143,5 milliónir krónur (meir­ nýtsl­an íroknað, red.), og stjór­in førdi fram, at reella upp­hæddin at reka Strand­ ferðsluna fyri er væl er har á leið. Greitt er tó, at politiska rumblið kring Strand­ ferðslu­na hevur fleiri eyka út­reiðslur við sær fyri stovn­in. Ein stjóri er sendur heim við løn í eitt ár, tveir fyri­bilsstjórar hava verið inni á stovninum í styttri tíðar­skeið, grannskoðanin gjørd­ist munandi dýrari enn van­ ligt og advokatrokningar eru sum skilst eisini við til at tyngja frammanundan solt­na kassan. Hartil er fíggjarleiðarin, sum í des­ em­ber í fjør gjørdi varug við støðuna á stovni­ num, nú sendur til hús við ætlanarskrivi um upp­s­øgn. Hóast hansara svar­freist ikki er úti fyrr enn miku­ dagin, so er nýggjur fíggj­ ar­leiðari longu settur á Strand­ferðsluni. Sambært Hil­mari Eliasen skal Niels Juel Arge fyribils taka sær av uppgávuni at fáa fíggj­ ar­tøl­ini fyri 2014 at hanga sam­an, áðrenn lýst verður eftir nýggjum fíggjarstjóra. Fríggjadagin segði Hilmar Eliasen við in.fo, at talan verð­ur um ”nakrar milliónir krón­ur”, sum koma at mang­la í hjá Strandferðsluni í ár. Hann sigur seg koma við eini frá­ greiðing seinni í vikuni. Áki Bertholdsen - Eg kann bara enn einaferð mæla føroyingum til at sissa seg. Peter Thaysen, sjef­politi­ inspektør­ur, endurtekur enn eina­ferð, at føroyingar eiga at lata limirnar í Sea Shepherd, sum eru komin higar at mót­ mæla grindadrápið, fáa frið. Leygarkvøldið boðaði Sea Shep­herd annars frá, at ein av teirra limum, sum helt vakt í Skopun, varð álopin og meiðslaður. Sea Shepherd sigur, at hann var drigin úr bilinum og bukaður so illa, at hann fekk blá eygu og breyt ein fing­ur í royndini at verja seg. Løgreglan hevur síða­ni tikið álopsmannin og skuld­ sett hann fyri harð­skap. - Tað gagnar ikki før­oysk­ um áhugamálum, at før­oy­ ing­ar gera seg inn á limir í Sea Shepherd, sigur sigur Pet­er Thaysen. Hann ásannar, at støðan ímillum føroyingar og limir­ nar í Sea Shepherd, er spent. Men hann minnir enn eina­ferð á, at vit liva í einum rættar­samfelagi og so leingi fólk halda landsins lógir, hava tey fullan rætt at vera her, eisini tey, sum mótmæla grinda­drápi. - Men tað tænir ongum enda­máli, at einstaklingar taka lógina í egnar hendur og gera seg inn á limirnar í Sea Shep­herd í sjálvtekt, sigur hann. Hann staðfestir, at myndug­leik­arnir hava fult tama­r­hald á støðuni og bróta lim­ir­n­ir í Sea Shepherd lóg­ ina, eru myndugleikarnir heilt og fult til reiðar at taka sær av tí. - Vit hava fult tamarhald á støðu­ni, so hóast fólk eru ó­samd við Sea Shepherd, eiga tey heilt avgjørt at sissa seg og lata myndugleikarnar taka sær av málinum, leggur Peter Thaysen afturat. - Vit hava ikki brúk fyri leys­um kanónum, har ein­ stak­lingar taka lógina í egnar hend­ur, sigur sjef­politi­ inspekt­ør­urin. Hann vísir eisini á, at higar­til hevur Sea Shepherd hild­ið seg til leiðbeiningarnar frá løgregluni um, hvussu tey skulu fara fram ímeðan tey eru her. Tí hava vit ikki brúk fyri, at fólk gera seg inn á tey, legg­ur hann afturat. Røkka teimum ikki Eisini Ólavur Sjúrðar­berg, for­mað­ur í Grinda­man­na­ felag­num, heitir á føroyingar um at sissa. - Vit eiga ikki at lata okkum provokera og leypa fram av upp á nakran syndug­an máta. Hann sigur annars, at hann veit ikki, hvat er farið fram á Sandi og tískil hevur hann onga viðmerking til tað ítøki­liga málið. - Tað er eitt løgreglumál, so tað lata vit ganga sína gongd, sigur hann. Kortini hevur hann var­ hug­an av, at sandoyingar eru verri provokeraðir av Sea Shepherd enn føroyingar aðra­staðni. - Sandoy er lítil, so limirnir í Sea Shepherd eru ógvuliga sjón­ligir og tá er størri vandi fyri, at óhepnar støður taka seg upp. Men formaðurin í grinda­ manna­felagnum heldur, at yvir­høvur hava limirnir í Sea Shep­herd fingið góðan frið í Før­oy­um og hann mælir til at vit halda fram við tí. Vit hava fult tamarhald á Sea Shepherd SEA SHEPHERD Tað gagnar ikki føroyingum, at einstaklingar taka sakina í egnar hendur og gera seg inn á Sea Shepherd, sigur løgreglan Sissið tykkum - Vit hava ikki brúk fyri leysum kanónum, sigur Peter Thaysen, sjefpolitiinsektørur