mánadagur 1. september 2014síða 12

Mánadagur 1. september 2014 · Nr. 98 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 12 KJAK Almennar tænastur í høvuðsstaðnum Hoyvíkssáttmálin er systematiskur ójavni Framsókn, .... ella var tað nú aftursøkn?? Annfinn Brekkstein Býráðlimur í Tórshavn fyri Sambandsflokkin Menning av útjaðaranum – øk­is­menning Tað hevur í fleiri ár verið ein partur av pol­it­ isku uppskriftini hjá lok­alu politikarunum í Løg­ting­in­ um, at menningin av út­jað­ ar­anum skal gerast við m.a. at leggja almennar stovnar og tænastur út í økini, bæði ver­andi og nýggjar almennar tæn­astur. Endamálið er at skapa arbeiðspláss og virk­ semi annars. Tað eru gjørdar flytingar av almennum stovnum, eitt nú Skipaeftirlitið og part­ ar av tænastunum hjá Taks og Almannaverkinum. Tær ávar­ingar, sum gjørdar vóru tá var, at tænastan vildi gerast verri ella lægri tæn­astustig, serliga tí, at tað er trupult at rekruttera kvali­fiserað fólk, og trupult er at skapa eitt mennandi arb­eiðs­umhvørvi og trivna. Minn­ist meg rætt hava fólk við sjúkrarøktaraútbúgving havt skrivstovustarv á Taks í onkrum av økjunum. Hetta vísir seg nú, nøkur ár eftir, júst at vera ein trupulleiki, og álvarsligir trupulleikar eru við nøkrum av hesum stovn­ um, t.d. meirnýtsla, vánalig tæn­asta og leiðsluloysi. Sostatt er tíðin komin at endurskoða henda øk­is­ menn­ingarpolitikk, serliga nú hesir almennu stovnar ikki virka nøktandi og flestu fiski­loyvi og tilhoyrandi virk­semi, so at siga, alt er lat­ ið útjaðaranum. Hvat skal til høvuðsstaðin Skipaskrásetingin og FAS halda til í Havn, Sjó­vinnu­ stýr­ið heldur til í havn, með­ an Skipaeftirlit og Mann­ing halda til í Miðvági. Skipa­ eftirlitið og Manning hava eina geografiska plas­er­ing, sum er burturvið og tæn­ ir ikki arbeiðinum hjá eft­ ir­litinum og teimum, sum skulu brúka eftirlitið. Tað eigur eisini at verða um­hugs­ að at flyta aftur til Havnar aðr­ar almennar stovnar. Sama eigur at gerast við deildir hjá Taks, Al­ manna­verkinum og Sjúkra­ húsverkið – so nógv sum gjørligt flytast til høv­uðs­ stað­in. Hetta kann gerast utt­an trupulleikar og nógv bíligari við tí góða interneti, telesamskifti og vega­sam­ bandi, sum er í dag og sum landið hevur brúkt hundra­ tals milliónir at útbyggja og held­ur fram við at útbyggja fyri milliardir. Hetta við sentralisering minn­ir um yvirtøkumál – skulu málsøki liggja hjá døn­um ella skulu vit yv­ir­ taka og soleiðis sjálvi valda og gjalda ymisk øki. Skulu al­mennar tænastur loysast í Havn ella leggjast út á bygd ella útjaðaran. Hesi inntriv hava nakrar tænastuligar og fíggjarligar avleiðingar - van­ liga dýrari og vánaligari tæn­ astu í sambandi við yvirtøku ella flyting. Men politiska enda­málið er at skapa virk­ semi og arbeiðspláss kring alt landið – kosta hvat tað kosta vil. Hesar vánaligu royndir við flyting av almennum stovn­um úr Havn ella høv­ uðs­staðnum eiga at hava við sær, at ikki ein tann einasta flyt­ing ella nýggjur stovnur verð­ur fluttur ella lagdur til út­jaðaran í framtíðini. Higartil eru ongar sak­lig­ ar og objektivar greiningar gjørd­ar av, hvørt tað er skila­ gott at flyta almennar stovn­ ar til smærri økini í hes­um lítla landi. Hetta er gjørt av lokal-politiskum or­søk­um, over night og hóast ávar­ ingar um afturstig í tæn­ast­ uni og óneyðuga høgar út­ reiðsl­ur til fyrisiting o.a. Bárður Nielsen Limur í uttanlands­ nevnd­ini fyri Sam­ bands­flokkin Tann bleyta politiska linjan, har ið Føroyar góðtaka alt frá íslendskari síðu, má enda nú. Tað má vera niðurstøðan, nú vit aftur síggja, at Ísland ikki virðir Hoyvíkssáttmálan, og ein føroysk skipsmanning í íslendskari havn fær við­ ferð sum okkurt slag av sjó­ ræn­ar­u­m. Vit eru nú komin hagar til, at íslendingar mugu fáa at vita, at annaðhvørt er sátt­ mál­in galdandi báðar vegir, ella er hann ikki galdandi long­ur. Íslendingar plaga at vera góðir handilsmenn, men tó skulu vit ikki at góðtaka, at "brøðurnir" í Íslandi ár eftir ár hava fyrimun av, at Hoy­víks­sáttmálin reelt ikki gevur Føroyum pláss sum ein javn­bjóðis handilspartnari. Hoyvíkssáttmálin er systematiskur ójavni. Niðurlagið hevur verið, at nú skuldu viðurskiftini koma upp á pláss. Veru­leik­ in er tó, at íslendingar seta føroyingum hand­ils­tekn­ isk­ar forðingar, sum støðan hjá Nærabergi er nýggjasta døm­ið um. Tað varð longu greitt, tá ið sáttmálin skuldi setast í gildið, at ójavnvág var í sátt­málanum, og orðaskifti tók seg upp um, hvørt tað var rætt at seta hann í gildið, áðrenn sáttmálin var rættaður upp. Ein fe­lags­ nevnd skuldi loysa trup­ ulleikan, men í dag kunnu vit tó staðfesta, at tað hevur verið trupult at loyst trupulleikan í felags­nevnd­ ini. Bæði vit, sum manna uttanlandsnevndina hjá Løg­ ting­inum, og løgmaður eru í Ís­landi komandi dagarnar. Nú er lagaliga løtan, og ís­ lendska stjórnin skal hava at vita, at annaðhvørt er sátt­ málin galdandi báðar vegir, ella verður hann uppsagdur. Naiva myndin, ið nógvir før­oyingar hava av Íslandi sum brøðratjóðin, ið bert vil okk­um alt tað besta, má nú av­loysast av veruleikanum. Ís­lend­ingar hugsa fyrst og fremst um seg og síni. Einki forgjørt er í tí, men tá gev­ur tað onga meining fyri før­ oysk­ar fyritøkur at hava ein Hoy­víkssáttmála. Hann er í grundini verri enn onki. Nú má bera ella bresta. Bjarni Djurholm Fólkaflokkurin Nú er formaðurin í Fram­ sókn á portalunum, har hann ger burturav sær, tí nú er tað Fólkaflokkurin, sum er orsøkin til, at íslendingar ikki virka sambært Hoy­víks­sátt­ mál­an­um?? Nú man panikkur vera kom­in í. Fólkaflokkurin renn­ur ikki undan Hoy­víks­ sátt­mál­anum, sum formað­ ur­in í Framsókn eisini at­ kvøddi fyri á sinni. Tá sat hann á fjórða ári av umleið seks árum sum varamaður fyri undirrtaða á Løgtingi. At vit í Fólkaflokkinum eru ivasom um gongdina, er ikki annað enn nátúrligt, tá vit uppí saman staðfesta, at sátt­málaviðurskiftini við ís­lendskar myndugleikar halta. Tí gera vit vart við okk­ um. Ikki fyri at skaða viðurskiftini í sam­handl­in­ um við Ísland, men fyri at gagna Føroyskari út­flutn­ ingsvinnu. Tað kann eing­ in hava nakað ímóti, ella hvussu? At Framsókn ikki fekk eitt hiss­ini uppskot ígjøgnum á tingi í fjør, hevur einki við ger­andisveruleikan at gera. Longri er tann søgan ikki, sum annars minnir mest um eina aftursøkn. Naiva myndin, ið nógvir føroyingar hava av Íslandi sum brøðratjóðin, ið bert vil okkum alt tað besta, má nú avloysast av veruleikanum. Íslendingar hugsa fyrst og fremst um seg og síni. Einki forgjørt er í tí, men tá gevur tað onga meining fyri føroyskar fyritøkur at hava Hoyvíkssáttmálan. Hann er í grundini verri enn onki.