hósdagur 11. september 2014síða 6

Fríggjadagur 12. september 2014 · Nr. 103 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tíðindi Vilmund Jacobsen Fyrr í summar metti havn­arstjórin í Fuglafirði, at Fuglafjarða havn í ár kanska fór at seta met við skipavitjanum. Hann nevndi eitt runt tal sum 1000 skip, men nú held­ur Rólant Højsted, at hetta helst var ein ov op­tim­ist­ isk meting.  – Kanska tók eg nakað rív­an til, men metingin verð­ur neyvan langt av leið kortini. Í august í ár høvdu vit tilsamans 114 skipa­vitj­anir, og tað er ein góð­ur mánaði. Samlaða tal­ið av skipavitjanum hig­ar­til í ár er 560, og eg meti, at vit við árslok fara um tey 900 skipini. Hin­ veg­in ivist eg onga løtu í, at vit í 2015 fara at koma upp á 1000 skipavitjanir. Havnarstjórin vís­ir á, at hóast skipa­ferðsl­an øk­ ist á Fuglafirði við nýggja upp­sjóv­ar­virk­inum, hev­ ur tað hig­ar­til ging­ið á ein­ari leið at avgreiða øll skip­ini. Hann sigur, at neyð­ugt er við neyvari fyri­skip­an, um tingini skulu kunnu laga seg sum best.  – Tað verður neyðugt við fráboðan fyri landing og bunkring í hampiligari tíð, soleiðis at skip ikki boða frá, tá tey eru kom­ in inn á vánna. Fyri at fáa alt at laga seg sum best, verður neyðugt at siga frá í rímiligari tíð, tá skip koma inn at landa ella bunkra, sig­ur Ról­ant Højsted, ið al­tíð er fryntligur at vitja á skrivstovuni hjá Fugla­ fjarð­ar havn. Vilmund Jacobsen Flestu føroyingar munnu hava etið tvøst og spik, men tað eru neyv­an øll, ið kenna kunn­gerð­ina um grind, sum hon verð­ur rópt í Kunn­gerð­ar­blað­ num. Í kunngerðini eru ym­ isk­ar ásetingar og regl­ur, men í kap­itli 3 um grinda­ rakst­ur og grinda­dráp stend­ur ymiskt áhuga­ vert, sum neyvan øll vita. Í grein 9 stendur, at sýslumaðurin kann steðga einum grinda­ rakstri ella grindadrápi, um hann metir, at um­ støð­ur­nar tala fyri tí. Í grein 10 stend­ur, at tað er lands­stýr­is­mað­ur­ in, sum kann áseta bráð­ feing­is bann fyri grinda­ drápi í ávísum grinda­um­ døm­um. Men, so verður lagt aftr­at í somu grein, grein 10: – Bannið verður ikki ásett, utt­an at onn­ur grinda­um­dømi hava fingið høvi at seta fram ynski um at skifta grind úr av­varð­andi grinda­um­ dømi. Sostatt er einki til hind­ urs fyri at halda grind til í grindaumdømum, har nóg mikið er av grind framm­an­undan. Onnur grindaumdømi eiga nevniliga at fáa høvi at seta fram ynski um at skifta grind úr nevnda øki, ið hevur nóg mikið framm­an­undan. Hetta merkir við øðr­ um orðum, at øll grinda­ um­dømi í Føroyum hava rætt til grind, áðrenn lands­stýr­is­maðurin kann áseta bráðfeingis bann fyri grindadrápi. Áki Bertholdsen Bjørt Samuelsen hevur spurt Bjørn Kalsø, lands­stýr­is­ mað­ur í skúlamálum, hvørja orku­keldu, skúladepilin í Markna­gili skal brúka. Hon hevur hon fingið upp­lýst, at verður berghiti, lagd­ur í skúladepilin, verða út­reiðsl­ur­nar til orku 80 pro­ sent minni, enn tær verða við olju­fýring. Tað talið varð kortini ikki vátt­að í Løgtinginum. Landsstýrismaðurin sig­ ur, at upprunaliga var ein grøn orkuskipan spard burt­ ur, men bygningurin er kort­ ini lagaður soleiðis til, at tað ber til at seta grøna orku í hann. Men beint nú hevur Lands­verk víst á, at tað ber til at leggja berghita í skúlan. Men tað er ein skipan, sum skal bjóðast út eftir eini ser­ lig­ari skipan, har tann, sum vinnur útboðið, fær vinn­ing­ in í nøkur ár, kanska seks- sjey ár, men eftir tað, fær skúl­in vinningin. Landsstýrismaðurin sig­ ur, at hetta er ein spurningur, sum nú verður kannaður út í æs­ir. – Einasta treyt, eg havi sett, er, skúl­in ikki verður seink­að­ur og at hann ikki verð­ur dýr­ari, sig­ur lands­ stýr­is­maðurin. Og sum tað sær út nú, sær tað út til at tíðin og kostn­að­ ar­ætl­an­in halda.  – Men tað er ein stór av­ bjóð­ing, leggur hann afturat. Bjørt Samuelsen heldur, at tað kann vera ein stutt­ skygd sparing at krevja, at ein grøn hitaskipan ikki skal kosta eitt sindur at leggja inn í skúl­an. – Tað er ein lítil upphædd aft­ur ímóti eimum 515 milli­ ón­unum, skúlin kostar. Eigur lands­stýrismaðurin ikki at hyggja nøkur ár fram í tíðina og hugsa um, hvat tað kostar sam­fe­lagnum í longdini, spyr hon. – Skal tað einki kosta eyka nú, kann tað kosta rættiliga nogv meiri seinni segði ting­ kvinn­an, og kallaði hetta eina ábyrgdarleysa sparing. Danjal av Rana Mikudagin var heyst­frá­ greið­ing­in hjá Búskap­ar­ráð­ num løgd fram. Í henni stað­ festir Búskaparráðið, at flest øll búskaparligu lykla­tølini peika fram­eft­ir.  Kaj Leo Holm Jo­hanne­ sen, løgmaður, skilir hetta sum eina staðfesting av, at tað gongur væl í Før-oy­um. – Ein munagóður bú­skap­ ar­vøkstur í ár og kom­andi ár, veksandi løn­ar­gjald­ing­ ar, minkandi arb­eiðs­loysi, størri og størri útflutningur og ábend­ing­ar um minkandi lands­kassahall, vekir eitt satt búskaparligt bjart­skygni, heldur løgmaður. Búskaparráðið vísir mill­ um annað á, at byggi­vinn­an blómar og at virk­semi hjá henni er tað størsta síðani fíggj­ar­krepp­una. Innflutningstølini, løn­ ar­tøl­ini og MVG-tøl­ini geva ábend­ing­ar um ein lítl­an ella byrj­andi nýtslu­vøkst­ ur, og fyri hús­ar­hald­ini vísa treystitøl fíggj­ar­mála­ráðs­ins størri bjart­skygni enn síð­an fíggj­ar­krepp­una, sam­bært frá­greið­ingini frá Bú­skap­ar­ ráð­num. – Búskaparliga bjart­ skygni vekir góðar vónir. Kort­ini eru avbjóðingar. Bú­skap­ar­ráð­ið nemir eis­ini við demografisku broyt­ing­ ar­nar í Før­oy­um komandi árini. Fólka­sam­an­set­ing­in er ein stór avbjóðing, sum verð­ur tikin í stórum álv­ara. Broytingarnar seta stór krøv til eina holla fíggjarstýring hjá tí almenna. Við einum veks­andi búskapi, við góðum út­lit­um fyri enn størri vøkstri, verður lættari at røkka hesum máli, heldur løg­mað­ur. Sera nógv skipaferðsla er í Fuglafirði Øll grindaumdømi í Føroyum hava rætt til grind, áðrenn landsstýrismaðurin kann áseta bráðfeingis bann fyri grindadrápi Tað er nú okkurt sum bendir á, at stóri skúladepilin í Marknagili skal hitast við grønari orku Búskaparliga bjartskygni vekir góðar vónir, sigur løgmaður 114 skip á Fuglafirði í ein mánað Øll grindaumdømi hava rætt til grind Verður 80 prosent bíligari at hita skúladepil Løgmaður bjart­ skygdur um búskapin