hósdagur 11. september 2014síða 39

Sosialurin nr. 103 · 12. september 2014 15 VIKUSKIFTI Men tað var ikki altíð, at tað gekk so væl í hond. Men semja var um, at tað sum hon ikki kundi klára, kundi eingin annar. Hon var eisini við í øðrum almennum lívi. Hon var eitt skifti nevndarlimur í sjúkrakassanum, og hon var enntá eis­ini nevndarlimur í Fuglafjarðar Arb­eiðs­kvinnu­ fe­lag. Eisini var hon formaður fyri Reyða Kross deildini í Fuglafirði, og deildin hevði eis­ini innivist í kjallaranum hjá henni. Hon hev­ur verið sera virkin á mongum økjum. Sofía var í 1917 við til at stovna jarð­ar­ móð­urfelagið. Hon gjørdist formaður aft­aná Hansinu í Fjósi, sum eisini var ein mar­kant kvinna. Sofía greiðir frá í verkinum Dan­ marks Jordemødre, sum kom út í 1935, at um­støð­urnar hjá jarðarmøðrum vóru sera vána­ligar. Tað kravdist nógv av teimum í bardaganum at bøta um teirra viðurskifti. Løn­in var so vánalig, at hon var helvtin av løn­ini hjá djóralæknanum. Í 1920 sóu tær ongan annan útveg fyri at bøta um teirra kor, enn at allar søgdu upp í sín­um størvum. Tá kom so mikið av røringi í, at løgtingið kom upp í og samtykti at seta donsku reglurnar á økinum í gildi í Føroyum, og hetta merkti munandi hækking í lønini hjá jarð­ar­møðrunum. Í 1937 skrivaði Sofía eina grein í Tidsskrift for Jordemødre um Hansinu í Fjósi, har henn­ ara avrik fyri jarðarmøður verður lýst. Her sæst, at tað lá væl fyri at skriva. Tá ið Sofía doyði í 1964 lat hon ein part av síni ogn í ein hjálpargrunn fyri einkjur við børn­um. Hesin grunnur er til enn. Sofía giftist ikki aftur, men hon tók Svend Sigvardssen til sín. Karen Pouline Samuelsen Karin var fødd 19.juli 1885 í Kirkjubø. Ein syst­ir var Frederikka, kona Gazet Patursson, kenda urtagarðsmannin í Kirkjubø. Ein beiggi Karina var kendi lærarin Poul Titus Samu­ el­sen. Karen fór 17 ára gomul á læraraskúla og aft­an á prógvið í 1906 varð hon lærarinna í Kví­vík­ar sókn. Her var hon til á sumri 1919, tá ið hon gjørdist lærari á Hvítanesi og í Hoy­vík. Í 1925 fekk hon starv sum lærari í Kirkju­bø sókn. Í Kvívík var hon formaður fyri sjúkra­ kassan, og í Kirkjubø var hon limur av sókn­ ar­stýri og meinigheitsráð. Tað er ikki eydn­ast at fáa at vita hennara tíðarskeið í sókn­ar­stýr­ in­um, men tað hevur so verið aftaná 1925. Á eldri árum flutti hon aftur til Kvívíkar. Hon var í ætt við teir fýra brøðurnar, sum gingu burtur við Stella Argus í 1957. Tískil kom hon at búgva hjá systir teirra Ninnu. Kar­in doyði 15.desember 1967. Tá ið hon fór til gravar vóru tveir prestar úr Norður Streymoy við. Her skal verða end­ ur­givin ein partur av teirri prædiku, sum var hild­in yvir henni: “Undir navninum Karin í Kirkjubø var hon kend av mongum. Har var hon borin í heim, har vaks hon upp, og ongantíð kundi hon gloyma tað, sum henni var givið í barn­ dóms­heiminum. Í dag varð hon borin út úr tí heimi her í Kvívík, sum hon kom at verða knýtt at við kær­leik­ans bondum fram um nakað annað. Tað sum við henni verður borið út frá tykkum, Ninnu og Jógvan og børnum tykkara, eru vit onn­ur ikki før fyri at meta um tíansheldur at tala um við gravarferð hennara. Longu tíðliga var Karin farin at gera vart seg í ymiskum kirkjuligum og kristiligum arb­ eiði. Hennara partur kom ikki at liggja eft­ir, tá ið talan var um heimamissión, heidn­inga­ missión, KFUK og mangt annað, men hjarta­ barn hennara mundi sunnudagsskúlin vera.” Tað verður sagt, at Hans Andreas Djur­ huus, skaldið, var forliptur í Karini. Men hes­um kom so einki burtur úr. Hon giftist ong­an­tíð. Men tað verður eisini sagt, at Karin í sanginum hjá Hans Andreasi “Vit kunnu øll at renna dyst”, er henda Karin. Seinasta ørindi ljóð­ar soleiðis: Ja, Karin, hon er altíð fyrst, hon allar leikir kann. Hon lærdi meg at renna dyst og spæla gamlan mann. Kvinnutíðindi: Eitt søguligt kommunuval Í 1976 var tað framvegis sjáldsamt við kvinn­ um í kommunustýrum, sum tað sæst í grein í Kvinnutíðindum. Í oktober hevði Kvinnufelagið í Havn vitj­an av fýra sóknarstýrislimum av bygd. Tær vórðu vald­ar við kommunuvalið í 1974 og tóku við í sjálvum kvinnuárinum 1975. Tó hevði Poula Christi­ansen sitið fyrra valskeiðið, sum greitt frá í umrøddu røð, sum eisini umrøddi hesa søg­una hjá Poulu. Óluva Bærentsen, Skopun, greiddi frá, at dóttirin var komin inn eitt kvøldið og hevði sagt mammuni frá, at hon var komin á forstandaraskapslistan. Hon hevði lagt aft­ ur­at, at “tú fer so beint og biður teir koyra teg av listanum”. Men tað fór hon ikki, og hon varð vald. Kirstin Viberg Andreassen, Toftir segði frá, at hon í arbeiði sínum hitti nógv ungfólk. Tey høvdu upp undir valið sagt, at tey vildu stilla hana upp. Tískil varð hon vald. Óluva Hansen, Leynar, hevur sjálv arbeitt á kommunuskrivstovuni og sostatt verið við til at skriva listarnar. Á einum lista restaði eitt val­evni. Hann, ið gekk við listanum, segði, at “har er einki annað at gera, enn at tú sjálv kem­ur uppá.” Tað hendi eisini og hon varð vald. Allar søgdu seg hav fingið góðan stuðul frá monn­unum. Samstarvið í kommunustýrinum hevði verið gott. Tær hildu ikki, at tær fingu aðra viðferð enn hinir sóknarstýrislimirnir. “Tað prógvar eisini tað, sum vit altíð hava sagt, at tað er tað mest náttúrliga at sam­ar­ beiða á øllum økjum. Vit skulu bara av við teir gomlu fordómarnar”. Í Havn Ein partur av hesi søgu er eisini, at Malla Samu­el­sen í 1956-1960 var fyrsta kvinna í Tórshavnar Býráð. Tann næsta, Jona Hen­ rik­sen sat 1969 -1973. Vit skulu fram til 1985, tá verður Lisbeth Petersen vald. Men í 1989 kem­ur gongd á. Tá koma Katrin Dahl og Kristi­anna Rein afturat Lisbeth. Hetta var so eitt sindur av kvinnusøgu lýst av einum mannfólki! Komandi partur: Karin Sofía Anthoniussen Johanna Mortensen saman við manninum Dánjal Johan Fýra bygdaráðslimir og ein løgtingslimur í Kvinnuárinum 1975. V.f. Óluva Hansen, Jona Hendriksen, Kirsten Andreassen, Poula Christiansen og Óluva Bærentsen. Jona Henriksen var í 1974 fyrsta kvinna, sum fekk fast sæti á tingi sum varafólk hjá Jákupi Lindenskov, ið varð landsstýrismaður. Komandi partur verður ein lýsing av frímerki, sum kemur út 24. september. Tað lýsir søguna um Daniel J. Danielsen og hansara Congo søgu og ta viðurkenning henda søga nú fær úti í heimi Karin Samuelsen