fríggjadagur 30. juni 2000síða 6

10 11 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 123 - 30. juni 2000 Nr. 123 - 30. juni 2000 EYÐUN KLAKSTEIN Tá ið sjómansskúlanæm- ingarnir í Havn fingu prógv- ini handað hósmorgunin í síðstu viku, helt ein av fyrr- verandi næmingunum á skúlanum, Tórbjørn Jacob- sen av Glyvrum, røðu fyri næmingunum. Hann hugleiddi um sína egnu skúlatíð, sambandið millum ástøði og praksis og um einasta lóggivna dikta- turið í tí siviliseraða heimi- num. Tórbjørn víst á, at í sjó- manslógini stendur, at „skiparin kann taka tað til at ráða, sum neyðugt er, til at halda skil umborð á skip- inum“. - Eg plagi at arga maskin- menninar við hesum og greiða teimum frá, at hetta er ein frumrættur, sum er íkomin av tí, at navigatør- arnir hava verið til síðani jarðarinnar fyrsta vindblak, meðan maskinmenninir hava lítið meira enn hundr- að ár á baki í søgunnar ljósi. - Men vit kunnu í hvussu so er staðfesta, at skipara- starvið ber við sær hitt ein- asta lógbefalaða diktaturið í siviliseraða heiminum. Og tað er ikki so lítið at hava rættin til og ábyrgdina av, segði Tórsbjøn Jacobsen við sjómansskúlanæming- arnar. Teori og praksis Skiparin, sum eisini er kendur sum politikari, tos- aði eisini um sambandið millum ástøði og praksis. Hann greiddi frá, at cub- anski diktatorurin, Fidel Castro, hevði sagt, at hann hevði gingið í tveimum Skiparin er lógarfestur diktator - Hóast tíðirnar eru broyttar, og leiðsluhættirnir vorðnir meira modernaðir, so er rætturin og autori- teturin hjá skiparanum lítið broyttur. Skiparastarvið ber við sær hitt ein- asta lógbefalaða diktaturið í siviliser- aða heiminum, segði Tórbjørn Jacob- sen, tá hann helt røðu á Sjómansskúl- anum í Havn hósdagin skúlum í lívinum. Á lærda háskúlanum í Havnna lærdi hann einki, men í hinum skúlanum - lívsins skúla - lærdi hann alt, sum hann nú einaferð dugdi. - Og líkamikið hvat vit meina um hendan mannin, so eru orðini beinrakin. Tað fáa tit at síggja. Í dagliga stríði tykkara koma tit at ásanna hesa credo. - Sjálvandi kemur ástøði- ligi kunnleikin hiðani úr Nóatúni at liggja sum ein latent vitanarbasa í tykkara framhaldandi foldarlívi, men í praksis verður tað sum við ísfjallinum; tað er bara ein tíggjundapartur undan vantskorpuni á gang- in. Tað sum síðani skal til harafturat, mugu tit sjálvir tiltuska tykkum, segði Tór- bjørn Jacobsen. Ber ikki til at gera leiðarar Í tráð við hetta segði Tór- bjørn eina søgu frá síni egnu skúlatíð, har eitt leiðara- skeið varð uppfunnið. Hetta gekk fyri seg eftir skúlatíð. - Undirvísingarligi úr- mælingurin, Ólavur á Heygum, stjórnaði hesum skeiði, men hugurin var lítil hjá næmingunum. Einu ferðina sovnaði Hanus Han- sen úr Klaksvík, og tá snorkingin var komin upp í ekstremar hæddar, fór Ólavur á dyr í øðini. Hann staðfesti turt, at Hanus ong- antíð kom at gerast leiðari fyri nøkrum sum helst, greiddi Tórbjørn frá. - Hanus hevur síðani ver- ið rokskipari í eini 10 ár, og hann er nú stjóri í størstu fyritøkuni í landinum. Tú kanst ikki gera leiðarar. Tað er sum við grønlendska sleðuhundinum, teir velja seg sjálvar út viðsínum nátt- úrliga førningi. - Ja, kanska ber tað í grundini ikki til at læra nak- að sum helst, men bara at styrkja um tey evni, sum tú frammanundan hevur fingið í vøggugávur, segði Tór- bjørn Jacobsen í røðu síni til sjómansskúlanæmingar- nar. – Kanska ber tað í grund- ini ikki til at læra nakað sum helst, men bara at styrkja um tey evni, sum tú frammanundan hevur fingið í vøggugávur, segði Tórbjørn Jacobsen í røðu síni til sjómansskúlanæm- ingarnar. Mynd: Jens Kristian Vang Matiné í Havnar kirkju Leygardagin 1. juli kl. 11.30 verður matiné, fyrraparts- tónleikur í Havnar kirkju við sangi og orgulspæli Tveir gávuríkir føroyingar Elsa Súsanna Dalsgaard, sangur og Helgi Breiner Pe- tersen, orgul, sum búleikast uttanlanda, hava setty eina stóra og krevjandi skrá sam- an. Longu seinasta mána- kvøld framførdu tey hana fyrru ferð í Glyvra kirkju á sera sannførandi hátt. Her vóru bæði nýggir og gamlir tónar at hoyra. Flestu verkini hava ongantíð verið framførd í Føroyum áður, og tað í sær sjálvum er altíð forkunnugt. Ib Nørholm, Peter Møller og Leif Kayser eru tóna- skøld úr Danmark, sum langtsíðani eru vorðin klassikarar og ikki kann sig- ast annað enn, at tað var ein frægd at hoyra nýggja orgl- ið á Glyvrum so vakurt klingandi saman við tí ful- tónandi røddini á Elsu Sú- sannu. Elsa Súsanna er nú á veg til operuna í Oslo, har hon hevur fingið fast starv í august, og fylgja henni nógv góðynski á pallin har. Helgi Breiner Petersen er hóast unga aldur sín ein seriøsur og kensluborin tón- leikari, sum dagliga starvast á Frederiksbergs slots- kirkju, meðan hann ger seg lidnan á konservatoriinum. Framførslan var á inter- nationalum støði, og øll sum hava áhuga fyri kirkju- tónleiki, hava nú høvi til at hoyra verkini framførd leygardagin í Havnar kirkju kl. 11.30. Lesið eisini ÍtróttaSosialin á alnetinum: www.sosialurin.fo Við hjálp frá skálanum við Skálá í Vági, eydnaðist tað mær at koma heim til súkk- lukappingina „Grandprix Føroya“ sum var á Jóan- søku. Ikki kan ein sammeta kappingina við eina súkk- lukapping í Danmark. Feltið her heima, er ikki so stórt og óivað heldur ikki so sterkt, men kappingin er kortini ikki heilt so einføld at vinna, tí vit hava nakrar súkklarar, sum eru rættuliga góðir. Til kappingina á Jóansøk- u, hevði eg gjørt mínar tank- ar um hvussu leikur fór at fara fram. Mótstøðan Gunnar Dahl-Olsen hevur verði einaráðandi í øllum Grand Prix kappingum, sum higartil hava verið. Hann hevur vunnið tær allar og nakrar av teimum sann- førandi, og tí væntaði eg, at hann eisini á Jóansøku skul- di verða tann, sum fór at geva mær størstu mótstøð- una. Eisini roknaði eg við mót- støðu frá unga vágbinginum og bygdarmanni mínum, Kára Brattaberg. Hann hev- ur annars tað heldur keð- iligu støðu, sum eg sjálvur hevði, tá eg búði har suðuri, nevniliga at venja einsa- mallur, tí har er rætt og slætt eingin annar súkklari. Kári var eitt gott boð uppá eina góða kapping, og hann koyrdi eisini gott ein stóran part av kappingini, men seinni vísti tað seg, at hann skuldi verða óheppin hend- an dagin. Hann hann fekk trupulleikar við kervinum og megnaði tí ikki at fylgja við feltinum upp um sera brøttu Krosslábrekkuna. Eisini roknaði eg við Jo- han Brend, sum vanliga koyrur fyri felagið CC. Gladsaxe í Danmark. Hetta felag húsast á Sælandi, og er talan um sama felag, sum Bogi Kristiansen og Egil Rasmussen koyrdu fyri, tá teir súkklaðu. Johan koyrur í C. bólk- inum, og tað hevur gingið hampuliga væl hjá honum, og hevur hann eisini vunnið sær nøkur stig í bólkinum. Johan hevur eisini tikið seg nógv fram sum súkklari. Hansara sterka síða, hevur vanliga verið einkultstartir- nir, men eftur at hann hevur koyrt eitt hálvt kappingarár í danmark, hevur hann ment seg enn meira, til teir sam- laðu startinir. Sverri Mohr Edvinsson varð mettur sum »jokarin« í hesari kapping, og eg visti ikki rættuliga hvussu hann var koyrandi. Hann var rættuliga væl koyrandi á Oyggjaleikunum á Gotlandi í fjør summar, men hann er ikki besti vinur við ov bratt- ar brekkur, og tað má man siga at Krosslábrekkan var, tí tað skuldi vísa seg, at tað var ikki júst hansara drey- mateinur, sum vit koyrdu hendan dagin. Trupulleikar av ferðsluni Veðrið var gott í Vági hend- an jóansøkudag. Smyril var seinkaður eitt sindur, so kappingin var útsett umleið ein hálvum tíma. Nógv fólk var komið saman fyri at síggja hesa kapping, heilt fitt av fólkið stóð niðan eftur Krosslá- brekkuni. Har er gott at standa, tí ferðin er ikki so nógv niðan eftur tí brøttu brekkuni, og tað er sum oft- ast har, at kappingin verður avgjørd. Eitt sum eg haldi verða stuttligt, er at fólk eru byrjað at skriva nøvnini á teimum súkklarum, sum tey halda við, niður á vegin. Hetta er ein háttur, sum verður nógv brúktir uttanlands, og eg beit merkið í at navni á Johan Brend var skriva ovast í brekkuni. Sjálvt um løgreglan var til staðar, fyri at hava tamar- hald á ferðsluni, vóru eitt sindur av trupulleikum av bilum á teininum, men av tí at feltið ikki var so stórt, var trupulleikin ikki til so stóran ampa, at kappingin bleiv tarnað alt ov nógv. Kappingin Kappingin byrjaði við at vit koyrdu trý umfør við ró- ligari ferð. Eftir hetta var kappingin opin og tað bleiv koyrt í 50. min + ein um- gang. Eg var greiður yvir, at tað bleiv hildið eitt vakið eyga við mær og hvat eg fór at gera. Mín uppgáva var tí heilt greið. Eg var noyddur at sleppa av við Gunnar, Jo- han, Kára og Sverra, ti tað vóru hesir fýra, sum vístu seg at verða best koyrandi í feltinum. Eftir at Krosslábrekkan var koyrd nakrar ferðir, varð Sverri tann fyrsti sum var noyddur at sleppa hjólunum hjá førara feltinum, so nú vóru Gunnar, Johan, Kári og eg eftir í hesum bólkium. Tað sá út til at vit fýra koyr- du brekkuna javnt gott, og so var spurningurin, um allir kundi halda til at koyra hana uml. 25 ferðir við góðari ferð. Kári fekk trupuleikar við kervinum og var tí settur í brekkuni. Spell, tí hann sá út til at koyra væl. Kári hev- ur vant hendan teinin rætt- uliga nógv, fyri at vísa bygdarfólki sínum eitt gott úrslit, nú koyrast skuldi á heimavølli. Nú vóru Gunnar, Johan og eg eftur í førara feltinum. Eg gjørdi onkra royndina at sleppa undan teimum, men teir arbeiddu væl saman og megnaðu hvørja ferð at koma upp aftur til mín. Avgerandi varð helst, hvør megnaði at halda tørn í brekkuni. Tað sá út til, at Johan byrjaði at hava tru- pulleikar í brekkni, men hann megnaði fleiri ferðir at koyra seg upp aftur til feltið, men tá ein súkklari byrjar at (sum danir siga) koyra sum ein elevator, er sum oftast bert ein spur- ningur um tíð, til hann ikki orkar meira. tá uml. 15. min vóru eftir, vóru kreftinar hjá Johan brúktar upp, og hann varð noyddur at sleppa hjól- inum hjá Gunnari og mær. Nú var so Gunnar eftir, Gunnar koyrdi brekkuna sera væl, men eg var greiðir yvir at skuldi eg vinna kapp- ingina, so skuldi hann setast í brekkuni. Gunnar er sera spurtsterk- ur og eg helt tað tí ikki vera nakað gott at hugskot at enda kappingina við einum endaspurdi móti honum. Tí royndi eg at koyra hann troyttan í brekkuni og eftur einar tvær tríggjar ferðir at hava koyrt brekkuna við nógvari ferð og har eftir at seta ferðina enn meira upp, tá vit vóru komnir upp á slætt, eydnaðist tað mær at sleppa burtur frá Gunnari, men tað var ikki lætt. Eg var ógvuliga glaður um hendan sigur, tí hetta var á ein hátt mín máti at siga Skálanum við Skálá í Vági takk, fyri at tey voru sinnað at stuðla mær, soleiðis at eg kundi koma heim til hesa kapping. Øktur áhugi Einasti kvinnuligi føroyski súkklarin Ann Zachariasen var eisini við í kappingini. Stuttligt er at síggja, at á- hugin fyri súkkling, eisini er millum kvinnur og vónin er, at fleiri kvinnur farar at súkkla, soleiðis at Ann fær Súkkling á Jóansøku í Vági Føroya fremsti súkklari var komin heim til Vágs á jóansøku, og tað eydnaðist honum eisini at vinna triðja umfarið í Grand-Prix súkklukappingini. Tá hann sunnudagin sat í flúgvaranum á veg til Danmarkar, skrivaði hann nøkur orð um súkklingina, og verða tey prentaði niðanfyri onkra at kappast við. Í Danmark eru nógvar kvinnur sum súkkla. Tað eru tveir bólkar, dame A og dame B, og harumfdramt eru tvey elite súkklulið hjá kvinnum. Tey eru Team Bornholm og Team Lol- land- Falster. Tað er eisini eitt kvinnulandslið og nak- rar av teimum sum eru á tí, súkkla sum proffar uttan- lands. So um kvinnunar taka seg saman, er ikki óhugsandi at vit eisini kunnu hava eitt kvinnulandslið, sum kan luttaka á komandi Oyggja- leikunumð Eisini eru nakrir ungir súkklarar byrjaðir at súkkla, tað eru hesir, sum vit skulu byggja okkara álit á. Ásann- ast má, at elitan í føroyskari súkkling hevur ein høgan miðalaldur, so um vit ikki røkja okkara yngru súkkl- arar væl, kan vantast at før- oysk súkkling má byrja av nýggjum og tað vil verða eitt tungt stig at taka. Nú stundar til stóru „kring Føroyar“ kappingina. Hon byrjar tann 19. juli í Klaks- vík og endar tann 23. juli í Havn. Eg havi við mínari lut- tøku á Jóansøku, avdúkað mítt støði, men tað eru enn stundir hjá súkklarnum heima í Føroyum at menna sítt venjingarstøgið. Tað er óivað eisini tað, sum teir fara at gera hesar komandi vikunar fram til stóru etapu kappingina, har vit skullu súkkla kring Føroyar. Tað er at fegnast um, at føroyskar kvinnur nú eisini eru farnar undir kappsúkkling Sum væntað, so var tað serliga Gunnar Dahl-Olsen, sum royndist drúgvur hjá Rógva at basa Mynd: Áki Bertholdsen Sosialurin - 311820 Vælkomin inn á gólvið