hósdagur 18. september 2014síða 34

Sosialurin nr. 106 · 19. september 2014 10 VIKUSKIFTI Føroyingar duga væl við vakur­leika­ viðgerðum Á klinikkini Artharmonia í Havnini gera tríggir læknar kropsviðgerðir av alskyns slag. – Tað eru bæði kvinnur og menn, sum leita sær til okkara, sigur Eliesar Olsen, lækni, sum tó ikki heldur, at føroyingar eru sum amerikanarar, tá ið umræður vakurleikaviðgerðir. Vakurleikaviðgerðir Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Seinastu átta árini hava tríggir læknar, Hans Jákup Simonsen, Theodor Høga­ garð og Eliesar Olsen, staðið á odda fyri klin­ikk­ini Artharmonia, sum áður var á Klaks­vík­ar Sjúkrahúsi, men nú heldur til á Smyrils­vegi í Havn. Her hava teir fing­ist við vakurleikaviðgerðir av yms­ um slag, hóast Eliesar ikki dámar at nýta júst tað orðið. – Tá ið tú nýtir heitið "vak­ur­leika­ við­gerð­ir" hugsa tey flestu beinan vegin um hvussu hetta verður nýtt í USA. So­leið­is er tað als ikki hjá okkum, sigur Eli­es­ar Olsen. Hann vísir á, at flest allir føroyingar, sum leita sær til Artharmonia, hava veru­ligar trupulleikar, sum tey vilja gera okkurt við. Talan er ikki um nakað eks­tremt, eins og tað vit síggja úr USA. Fólk fyri tað mesta realistisk Áðrenn ein fær viðgerð frá Art­har­mo­ nia, so skal ein longri tilgongd fremj­ ast, so at sjúklingurin er vísur í, at við­ komandi viðgerðin er tann rætta. Seinastu árini er tað serstakliga áhug­in fyri at skera burt tung eygnalok, sum hevur vundið uppá seg. Haraftrat eru tað fólk, sum hava fingið gastrik by­pass, sum leita sær til Artharmonia, at snikka sær húðina til. – Tað er ein trupuleiki, tá ið fólk eru klænkað eftir ovurfita, so hongur húð­in leys, og bæði búkurin og bringan eru ógvuliga órógvandi fyri sjúklingin, sig­ ur Eliesar Olsen. Hann heldur, at slíkar viðgerðir kunnu ikki beinleiðis bólkast undir vak­ ur­leika­viðgerðir, tí veruleikin er, at hesi fólk­ini hava tørv á at fáa yvirskotshúð burt­ur, tí tey hava ampa av tí. – At sita til dømis sum kassadama í einum handli, og hava eygnalok sum hanga, er ikki stuttligt. Eg skilji væl at fólk ikki tíma at fáa viðmerkingar frá kundum um, at tey síggja troytt út, sig­ ur Eliesar Olsen. Alt kann ikki skerast burtur Hóast føroyingar ikki kunnu sammetast við amerikanarar, so kemur tað fyri, at Eliesar og hinir læknarnir á Art­har­ mon­ia senda fólk avstað aftur, tí teirra ynski ikki eru heilsugóð. – Tað er umráðandi, at tey fólkini, sum koma til okkum, eru vís í, at tey vilja hava hesa viðgerðina. Men tað er sanniliga eins umráðandi, at vit eru vísir í, at viðgerðin kann hjálpa sjúkl­ ing­inum, sigur Eliesar Olsen. Hann vísir á, at onkuntíð er veruligi trup­ul­leikin hjá teimum, sum leita sær til hansara, at tey einki sjálvsálit hava. – Vit mugu gera greitt, um viðgerðin fer at hjálpa viðkomandi við tí, sum tey halda er galið við teimum. Men tað kem­ur meira enn so fyri, at fólk vænta at alt lívið hjá teimum broytist um tey bara fáa eina viðgerð. Og so er tað okk­ ara uppgáva at royna at staðfesta hvat veru­liga bagir, sigur Eliesar Olsen. Á Artharmonia vilja tey ikki fremja vak­ur­leikaviðgerðir á fólk, um tey ikki meta, at fólkini hava eina góða fatan av hvat viðgerðin í veruleikanum ger við útsjóndina. – Tað er umráðandi at fólk vita hvat tey keypa. Og tí royna vit at av­ dúka áðrenn, um teirra metingin av úrslitinum av viðgerðini er so veru­ leika­kent sum gjørligt, sigur Eliesar Ol­sen. Bæði kvinnur og menn Flestu viðgerðirnar, sum Artharmonia ger, eru viðgerðir av bróstum. Men Eliesar Olsen vísir á, at bæði kvinnur og menn leita sær til klin­ikk­ina á Smyrilsvegi at fremja vak­ur­leika­við­ gerðir. – Tað eru nógvar kvinnur, sum koma til okkara, eftir at tær hava átt teirra børn, og vilja hava bróstini snøggað til aft­ur, sigur Eliesar Olsen. Og meðan kvinnurnar vilja hava bróst­ini vakrari, so eru menninir meira áhug­aðir í, at ikki síggja troyttir út. – Menn koma serliga til okkara við ov tungum eygnalokum, eftir gastrik by­pass viðgerð, og síðani at taka burtur arr og tattoveringar, sigur Eliesar Olsen. Fólk liva longri í dag, og tískil krev­ ur samfelagið meira av okkum. Vit eru ung longri, og skulu helst síggja gott út longri. Eliesar Olsen vísir á, at so at siga all­ar viðgerðir kunnu fremjast hjá Art­harmonia, men seinastu árini hava lækn­arnir tikið allar viðgerðir innan "and­lits­lyft­ing" burtur, tí teir vilja av­ mark­að sítt øki. – Vit hava verið til í átta ár nú, og hava roynt okkum víða. Men vit royna eis­ini at avmarka okkum og laga til før­ oysk viðurskifti, sigur Eliesar Olsen. Hann vísir á, at síðani Artharmonia byrj­aði hevur áhugin verið støðugur, og teir tríggir hava nógv mikið at gera við at geva føroyingum vak­ur­leika­við­ gerð­ir. vakurleikaviðgerðir