hósdagur 25. september 2014síða 36

Sosialurin nr. 109 · 26. september 2014 12 VIKUSKIFTI Søgan um sjó­mans- tato­ veringina Heimlongsul, kærleikssorg og tiðspilla.Tað vóru størstu grundirnar til, at sjómenn fyrr í tíðini fingu sær eina tatovering, meðan teir vóru burtur í fremmandum londum. Framsýningin "Tro, hopp och kærlek" á Sjósavninum í Stockholm hevur granskað í evninum. Sjómanstatoveringar Inna Tørnroos inna@sosialurin.fo Tit munnu hava sæð onkrar av teim­um – hesar skrappu siglandi menn­in­ar við arr­um og einari sigarett í munn­klov­ an­um. Undan skjúraermuni kagar ein tato­vering fram. Nógvir sjómann valdu fyrr at fáa sær eina tatovering, og Sjósavnið i Stock­holm hevur eitt stórt savn av mynd­um og tekningum frá fyrra parti av 1900-talinum, og nú hava tey sett eina framsýning upp, samstundis sum ein bók um sjómanstatoveringar er kom­in út. – Sjómanstatoveringarnar eru fant­ ast­iska vakrar. Tær eru oftani einfaldar, men tær rúma nógvum kenslum, sig­ur Maria Ljunggren, ið er ein av fyri­skip­ ar­un­um av framsýningini. Hon heldur eisini, at í umhvørvinum um­borð á skipum var ikki nógv tosað um kærleika, heimlongsul og ótta, og tí gjørdist egna húðin eitt stað, har kensl­ urnar kundu koma fram. Rósur og hjørtu Nógvar av teimum gomlu tato­ver­ing­ un­um vóru av kvinnum, rósum, fugli, akk­er­um og hjørtum. Klassikarar sum "Sea­man’s grave" og "Home at Last" vóru nógv at síggja. Samstundis sum tatoveringarnir vóru ein háttur at vísa kenslur, vóru tær eisini við til at styrkja um sam­an­ hald­ið umborð. Teir, sum høvdu eina tato­ver­ing, høvdu nakað til felags. Nógvar av gomlu tatoveringunum vóru gjørdar við hond og ikki ser­liga snøgg­ar, samanborið við tær mask­in­ gjørdu nú á døgum. Litirnir vóru fyri tað mesta reytt, blátt, svart og grønt, og oftani var tað dýrt at ogna sær eina tato­ver­ing. – Skiparin rópti á meg, "Nú - vermur ta­to­ver­ing­in væl?" tá stormurin leik­ aði á. Hann var í øðini um, at vit ungu menn brúktu okkara pengar uppá tato­ ver­ingar, tá vit vóru í landi, greið­ur ein av teimum avmyndaðu eldri monn­un­ um frá á framsýningini. Tatoveringar hava altíð verið nógv frammi, har mannfólk hava livað av­ byrgd­ir í fongslum, í kríggi og so um­ borð á bátum. Yvirmenn høvdu sjáldan tato­ver­ing, og høvdu teir eina, var tað eitt prógv um, at teir høvdu arbeitt seg upp­eftir. Vìðka horisontin Ein onnur grund at fáa sær eina tato­ ver­ing var eisini at vísa, at man hevði ver­ið víða um og sæð meira enn tey har heima. Sjónarringurin var víðkaður, og tað hevði man eitt veruligt dømi um í tato­ver­ingini. Leingi hildu fólk, at tatoveringar bara vóru nakað, ið sjómenn og onnur í arbeiðaraklassanum fingust við, og tí var tað ikki sæð sum nakað fínt. At tato­ver­ingstekningar skulu roknast sum list kom ikki upp á tal. Men rákið vendi, og seint í fyrru øld vaks áhugin millum van­lig fólk at fáa sær eina tatovering. Hjá kvinnum vóru tað í langa tíð bert skøkjur og sirkusartistar, ið vóru tato­ver­aðar, og tað var mett so sjáld­ samt, at kvinnur høvdu tato­ver­ing­ar, at fólk fóru í sirkus fyri at síggja tato­ ver­að­ar kvinnur. Tá tatoveringar aftur gjørdust popu­ l­erar, varð tað líka vanligt, at kvinn­ur sum menn, dekkarar sum pro­fess­arir TEMA Nakað av tí, sum var at velja ímillum, tá ein skuldi tatoverast í 1940-1950’unum.