hósdagur 25. september 2014síða 39

Sosialurin nr. 109 · 26. september 2014 15 VIKUSKIFTI til kongavitjan. Tó komu fløggini skjótt upp, tá ið hetta frættist, men meira var ikki gjørt burt­ur úr. Kongur við fylgi heilsaði uppá komm­unu­ stýr­is­formannin, keypmannin Peter Dahl, og sókn­ar­fútan Gunnar Dahl Olsen, sum beint hevði tikið við hesum starvi eftir pápa sín. Hetta var eitt slag av sýslumansstarvi fyri sunn­aru helvt í Suðuroy. Steðgað varð í Vági ein­ar tveir tímar. Skipini komu til Tvøroyrar til ásettu tíðina, og tey kongaligu vóru flutt inn á Kongabrúnni, sum tey eisini høvdu á Tvøroyri. Tað varð skot­ið fyri kongi frá krígsskipunum. Her vóru nógv fólk komin saman, og spenningurin var stór­ur. Tá ið kongur kom í land var eg millum teirra, sum tók ímóti. Eg var í sýslumansbúna. Hann hevði eg keypt úr deyðsbúnum hjá sýslu­manninum Carl Mortensen, sum hevði ver­ið sýslumaður í Vágum. Dimmalætting gjørdi sum rímiligt er nógv burtur úr, og um komuna til Tvøroyri var skrivað: Majestæterne med Følge, Kronprinsen og Prins Knud steg i Land her Kl. 2,00 og blev budt velkommen af Købmand P. Mortensen og hilst med Begejstring af tusindtallige men­ nes­ker. Gennem Æresporten og de til Flagalleer ud­smykkede Gader, gik det derefter til Klub­ ben, hvor der til et Glas Champagne blev holdt Ta­ler. I sin tale udtalte Kongen bl.a.: “Vær forvisset om, at vi ikke blot i Ord, men ogsaa i Gerning vil føle for Dem.” Majestæternes ligefremme og hjertelige Op­træden gør stærkt Indtryk og tager over alt Publikum med Storm. Í klubbanum talaðu kommunustýrislimirnir, Niels J Mortensen og Richard Thomsen. Sam­ kom­an í klubbanum riggaði væl. Síðan skuldu tey kongaligu síggja kirkjuna og skúlan. Okkurt galið við kongi Kongur var í sera góðum lag. Hann var í gene­ ral­uniformi, og tað varð rópt hurrá fyri tey konga­ligu. Fólk ansaðu tó eftir, at tað var okkurt gal­ið við gongulagnum hjá kongi. Eisini var ansað eft­ir, at kongur hevði eina rivu í uni­forms­ jakk­an­um við vinstru øksl. Fólk hildu, at hann var í sínum gamla uniformi. Eingin í fylg­inum gjørd kong varan við hetta. Hann kundi bara latið seg úr jakkanum, tað var nóg lýtt til tess. Seinnapartin kl. 6 skuldi vera móttøka um­borð á kongaskipinum, og eg var eina av teim­um bodnu. Peter Dahl og Gunnar Dahl Olsen úr Vági vórðu eisini bodnir við, men tá vitjanin í Vági ikki var við í skránni, mátti innbjóðingin ringj­ast til teirra, og hetta mátti amtmaðurin Ol­rik gera Allir gestirnir vórðu førdir við báti umborð á Valkyrien. Farið var til tíðina til borðs. Tá ið vit høvdu etið fyrsta rætt, kjúling, koma Pet­ur og Gunnar innar. Peter Dahl bukkar fyri konginum og sigur: “Deres Majestæt må undskylde, at vi kommer for sent, men strøm­ men var så hård ved Porkerisnes”. Kongur breyt Petur av og segði: “Det gør ikke noget Peter Dahl. Vi har også noget i København, som kaldes Knippelsbro. Sæt dem nu blot ned og spis kyllingen. De må godt bruge Deres fing­re!” Kongur var framvegis í ógvuliga góðum lag. Eftir døgurðan varð boðið til kaffi og likør á dekkinum, har eitt segl var spent yvir. Kongur í øðini Men nú var kongur ikki longur í so góðum lagi. Hann tyktist at vera argur inn á sín uppassara, sum hevði ábyrgdina av hans­ara klæðum. Hann mátti bera kongi ein uni­forms­ jakka fyri og annan eftir, sum hann lat seg í og skjótt fór úr aftur, sum um hann vildi vísa, at tað var upppassarin, sum hevði skuldina av skrædda jakkanum, sum hann hevði verið í fyrr um dagin. Nú skuldi hann vísa gestunum, at hann átti meira enn henda eina jakkan. Hetta ávirkaði eisini lagið á gestunum. Kommunustýrið hevði bjóðað kongi við fylgi at síggja føroyskan dans í klubbanum kl. 9 um kvøldið. Her vóru fremstu kvøðarar og skip­arar í allari oynni. Fyrsta vísan var: “Kong Hans, han sidder på København”. Tað tykt­ist sum at teimum kongaligu dámdu væl dans­in. Sum frá leið var stúgvandi fult av fólki. Tey, sum kvøddu, gjørdu serliga nógv burtur úr, tá ið komið var fram­við kongi. Men aft­aná ein tíma fóru kongs­hjún­ini umborð aftur. Eftir vóru prins­ar­nir, sum stuttleikaðu sær óført. Eg haldi, at krún­prinsinum dámdi illa, at tað varð ansað so væl eftir honum. Men tað eydnaðist hon­um at sníkja seg í dans í dansistaðnum Tvørá­tungu, sum varð kall­að “fjósið”, uttan at tað var roynt at forða tí. Og tað var dansað til á morgni. Konan var rýmd Eg fór til hús um trý tíðina, tí eg skuldi við til Havnar við Valkyrien kl. 8 morgunin eftir. Eg var ikki meira enn komin í song, tá verð­ur bukað á úthurðina. Hetta var ein fullur mað­ur, sum kravdi, at eg skuldi beinanvegin fara at leita eftir konu hansara, sum var farin heim­ani frá. Hetta gjørdi hon ofta í eini slíkari støðu. Eg helt fyri, at tað kanska var undan hon­um, at konan var rýmd. Men tað góðkendi hann ikki. Tað var mín skylda at finna ein horvn­an persón! Tað bleiv ikki nógvur svøvnur hesa nátt, so eg var ikki væl fyri at fara avstað morgunin eftir. Tað bøtti ikki um, at morgunin eftir gjørd­ ist stormur av landnyrðingi, so tað var nógv rull og sjóverkur á vegnum til Havnar. Veðrið var sera vánaligt í Havn, har eisini alt var gjørt til reiðar til eina stórfingna mót­ tøku. Hetta var óheppið fyri øll tey fólkini, sum vóru komin til Havnar at síggja kong. Men út móti middegi batnaði veðrið kortini. Eg fekk einar tveir tímar saman við Mar­ grethu og dreingjunum, áðrenn eg skuldi um­ borð á kongaskipið til soupe, sum tað eitur, tá ið tað skal vera fínt. Margretha kom ikki við, tí hon var so langt við barn, at tað lá ikki fyri. Í Havn tók býráðsformaðurin, Anthon Degn, ímóti, tá ið kongur kom í land. Hann segði millum annað, at var tað eitt vónbrot, at kongur avlýsti sína ferð í 1920, so var tað ein dupult gleði, at hann kom nú. Síðan var gingið niðan í løgtingið, har løg­ tings­formaðurin bjóðaði vælkomin. Aftur varð boðið til samkomu umborð á konga­skipinum, men hesa ferð var tað ikki so hugna­ligt sum á Tvøroyri. Tað var skilligt, at kong­ur var móður og illa fyri eftir hesi ringu ferð­ini til Havnar. Sum vanligt var við slíkum vitjanum vóru eis­ini nakrir riddarakrossar býttir út. Á hesi vitjan legði kongur grundarsteinin til nýggja sjúkrahúsið, Dronning Alexandrines Hos­pi­tal, sum var liðugt í 1924. Um kvøldið var døgurði í fimleikahøllini á realskúlanum, har býráðið var vertur. Her vóru einir 200 gestir, og høvuðsrætturin var stokt rita. So nú var kongavitjanin av hjá mær. Nú kundi eg hava einar tveir dagar sam­an við Margrethu og dreingjunum. Komandi partur: Í komandi parti verður millum annað greitt frá tá ið politisturin, Stóri Martin, fór til Havnar við einum handtiknum manni, og teir máttu seta upp í Norðradali. Her hevur kongur vitjað í kirkjuni Her síggjast skipini, sum komu við kongi á fjørðinum. Kennir nakar hesar menninar Valkyrien, sum var kongaskip á hesi ferðini Kongavitjanin á Tvøroyri